Ўзбекистонда «Яшил таъмир» ва энергия тежамкор уйлар даври бошланмоқда

Уйингизни қишда иссиқ, ёзда салқин сақлаш ва шу билан бирга газ ҳамда чироқ пулини сезиларли даражада камайтириш ҳақида ҳеч ўйлаб кўрганмисиз? Президент Шавкат Мирзиёев раислигида ўтказилган видеоселектор йиғилишида айнан шу масалага, яъни уй-жой қурилиши ва таъмирида энергия тежамкорликка ўтиш мавзусига алоҳида эътибор қаратилди.

Маълумотларга кўра, юртимизда ҳар йили ўртача 65 мингта якка тартибдаги уй-жой қурилади ва 200–250 мингта хонадон таъмирланади. Бу жуда катта ҳажм дегани! Бироқ, ушбу уйларнинг энергияни қанчалик тежаши барчамизни ўйлантириши табиий.

Рақамлар хавотирли: Энергия қаерга кетмоқда?

Бугунги кунда бутун мамлакат иқтисодиётида истеъмол қилинаётган:

• Табиий газнинг 20 фоизи ва

• Электр энергиясининг 11 фоизи айнан хонадонларни иситиш учун сарфланмоқда.

Энг қизиғи, бу харажатларни осонгина қисқартириш мумкин! Агар уйларнинг фасади (ташқи девори) ва том қисми иссиқлик сақловчи материаллар билан қопланиб, энергия тежамкор замонавий ойналар ўрнатилса, уйнинг энергия сарфини 30 фоизгача камайтириш имконияти пайдо бўлади. Бу нафақат давлат захираси, балки ҳар бир оила бюджети учун ҳам катта фойдадир.

Қамашидаги «Европа тажрибаси» — «Янги Ўзбекистон» массиви

Йиғилишда Қашқадарё вилоятининг Қамаши туманида олиб борилаётган янгича қурилиш лойиҳаси намуна қилиб кўрсатилди. Бу ерда Франция ва Буюк Британия компаниялари ишлаб чиққан янги ёндашув асосида 4 минг хонадонли «Янги Ўзбекистон» массиви қад ростламоқда.

Қамаши лойиҳасининг ўзига хослиги нимада? Массив қурилишида тўлиқ ўзимизда ишлаб чиқарилган, маҳаллий энергия тежамкор материаллардан фойдаланилмоқда. Бунинг натижасида:

• Қурилиш таннархи камида 20 фоизга арзонлашди;

• Уйларни иситиш ва совитиш харажатлари 30 фоизгача қисқарди.

Президент ушбу муваффақиятли тажрибани бутун мамлакат бўйлаб ёйиш зарурлигини таъкидлади. Жорий йилдан бошлаб «Янги Ўзбекистон» қиёфаси шакллантириладиган 33 та туман ва шаҳардаги кўп қаватли уйлар айнан мана шу Қамаши тизими асосида қурилади.

19 мингта корхона ва «Яшил таъмир» дастури

Эндиликда бу янгилик фақат катта массивларда қолмайди. Мутасаддиларга хонадонлар қурилиши ва таъмирида энергия тежамкор материаллардан фойдаланиш бўйича махсус тавсиялар ишлаб чиқиш ва уларни юртимиздаги 19 мингта қурилиш корхонасига етказиш топширилди.

Шунингдек, оддий аҳоли ҳам четда қолмайди. Маҳаллаларда «яшил таъмир» дастури доирасида бериладиган имтиёзлар ва қулайликлар ҳақида ҳар бир хонадонга батафсил тушунтириш берилади. Уйингизни «яшил» стандартлар асосида таъмирлаб, ҳам шинамликка, ҳам иқтисодга эришишингиз мумкин бўлади.

Экспортда янги марралар: Бокудан Москвагача ўзбек уйлари

Ўзбекистонда ишлаб чиқарилаётган энергия тежамкор қурилиш материаллари сифат жиҳатидан халқаро бозорга чиқишга тўла тайёр. Статистикага кўра, қўшни давлатлар ҳар йили 13 миллиард долларлик қурилиш материалларини четдан импорт қилади. Ўзбекистон эса Марказий Осиё бозорининг ўзига экспорт ҳажмини яна 440 миллион долларга ошириш салоҳиятига эга.

Бу имкониятдан унумли фойдаланиш учун қурилиш материаллари ишлаб чиқарувчилар ва девелоперлар (қурувчи компаниялар) ўзаро бирлашади. Маҳсулотларимизни хорижда реклама қилиш ва танитиш учун жуда қизиқарли топшириқ берилди: қўшни ва ҳамкор давлатларнинг бош шаҳарларида — Боку, Тбилиси, Москва, Остона ва Бишкекда ўзбек хом ашёларидан энергия тежамкор намунавий уйлар қурилади ва хорижликларга намойиш этилади.

Хуллас, яқин келажакда нафақат ўзимизда, балки қўшни давлатларда ҳам ўзбек технологияси ва материаллари асосида қурилган «ақлли» ва иссиқ уйлар кўпайиши кутилмоқда!