Тадбиркорларга енгиллик: «СЭС» текширувларини ўтказиш тартиби ўзгарди
Ўзбекистонда санитария-эпидемиологик осойишталик (кўпчиликка яхши таниш бўлган «СЭС») соҳасида давлат назоратини амалга ошириш тизими тубдан ўзгаради. Энди қайси тадбиркорни текшириш лозимлигини инсон омили эмас, балки махсус электрон дастур автоматик равишда ҳал қилади.
Адлия вазирлиги томонидан янги «Хавфни таҳлил қилиш» электрон тизимини жорий этиш тартиби тўғрисидаги низом 2026 йил 8 июль куни 3892-сон билан давлат рўйхатидан ўтказилди. Zamin.uz янги тизимнинг бизнес вакиллари учун энг муҳим жиҳатларини таҳлил қилди.
Текширув керакми ёки йўқ — тизим ўзи баҳолайди
Янги низомга мувофиқ, тадбиркорлик субъектлари фаолиятида қонунчилик талаблари бузилиши эҳтимоли инсон аралашувисиз, тўлиқ автоматлаштирилган тарзда баҳоланади. Дастур хулоса чиқаришда тадбиркорни овора қилмай, қуйидаги очиқ ва қонуний манбалардаги маълумотлардан фойдаланади:
Давлат органларининг мавжуд ахборот тизимлари базаси;
Расмий статистик маълумотлар;
Фуқаролардан келиб тушган мурожаатлар;
Оммавий ахборот воситаларидаги хабарлар.
Энг муҳим кафолат: Хавф таҳлилини ўтказиш жараёнида тизим ёки назорат қилувчи органлар томонидан тадбиркорлик субъектларидан бирон-бир қўшимча ҳужжат ёки ҳисобот талаб қилинишига асло йўл қўйилмайди.
Учта тоифа: Паст хавфли бизнес умуман текширилмайди
Янги тизим доирасида барча тадбиркорлик субъектлари ҳуқуқбузарлик содир этиш хавфига қараб учта тоифага ажратилади. Бу тизим ўз ишини ҳалол ва қоидалар асосида ташкил этган тадбиркорларни ортиқча текширувлардан ҳимоя қилишга хизмат қилади:
Хавф тоифаси | Текширув ва профилактика тартиби | Тадбиркор учун таъсири |
Юқори хавф | Профилактика тадбирлари ва текширувлар қонунчиликда белгиланган тартибда тўлиқ ўтказилади. | Назорат тизимли равишда давом эттирилади. |
Ўрта хавф | Текширув ва профилактика ишлари режали тарзда, қонуний чекловлар асосида амалга оширилади. | Меъёрий назорат олиб борилади. |
Паст хавф | Санитария соҳасида ҳеч қандай текширувлар ўтказилмайди. | Текширувлардан бутунлай озод этилади. |
Бизнес учун қўшимча ҳимоя
Янги тизим тадбиркорларни асоссиз жазолаш ёки уларга босим ўтказиш воситасига айланиб қолмаслиги учун низомда алоҳида ҳимоя банди кўзда тутилган.
Унга кўра, электрон тизим орқали аниқланган хавф даражаси тадбиркорлик субъектига нисбатан тўғридан-тўғри таъсир чораларини (жарималар ёки фаолиятни тўхтатиш) қўллаш учун мустақил асос ҳисобланмайди. Махсус баҳолаш натижаси фақатгина текширувларни адолатли режалаштириш ва камчиликларнинг олдини олиш учунгина хизмат қилади.
Бу ислоҳот соҳадаги коррупцион ҳолатларни кескин камайтириш ва мамлакатда соғлом бизнес муҳитини ривожлантириш йўлидаги навбатдаги муҳим қадамдир.
Изоҳлар 0
…