Тошкентда 5 дақиқалик йўл 2:45 дақиқага тушди: янги йўналиш (видео)

Тошкентда светофорларни бир маромда ишлатишга асосланган «Яшил тўлқин» тизими яна бир серқатнов йўналишда ишга туширилди. Кичик ҳалқа йўлининг Боғибустон кўчасидан «Чилонзор» метро бекатигача бўлган қисмида ҳаракатланиш вақти қарийб икки бараварга қисқарган.

Аввал ушбу масофани босиб ўтиш учун ўртача беш дақиқа талаб этилган бўлса, светофорлар иши мувофиқлаштирилгандан кейин кўрсаткич 2 дақиқаю 45 сонияга тушган. Ҳайдовчи белгиланган тезликни сақласа, бир нечта чорраҳадан кетма-кет яшил чироқда ўтиши мумкин.

Бешта светофор битта тартибда ишлайди

Янги йўналиш Кичик ҳалқа йўлининг 1,7 километрлик қисмини қамраб олган. Мутахассислар Боғибустон кўчасидан «Чилонзор» метро бекатигача жойлашган бешта светофорнинг ишлаш вақтини транспорт оқимига мослаб синхронлаштирган.

Тизим ҳар икки йўналишда кеча-ю кундуз амал қилади. Бу аввалги йўналишдаги каби фақат эрталаб ёки кечки тирбандлик вақтига мўлжалланган вақтинчалик режим эмас.

Ҳисоб-китобларга кўра, йўлда сарфланадиган вақт 45 фоизга қисқарган. Бир қарашда икки дақиқалик фарқ катта натижадек туюлмаслиги мумкин. Аммо ушбу йўналишдан ҳар куни минглаб автомобиллар ўтишини ҳисобга олганда, умумий тежаладиган вақт ва ёқилғи миқдори анча салмоқли бўлади.

Қизил чироқ олдида камроқ тўхташ двигателнинг бекор ишлаш вақтини ҳам қисқартиради. Бу йўл ўтказувчанлигига қўшимча равишда ёқилғи сарфи ва чиқинди газлар миқдорига ҳам ижобий таъсир қилиши мумкин.

«Яшил тўлқин»дан қандай фойдаланиш керак?

Тизим ҳайдовчи исталган тезликда ҳаракатланганда эмас, ҳисобланган тезлик оралиғига риоя қилгандагина тўлиқ самара беради.

Йўл ҳаракатини ташкил этиш маркази ушбу йўналишда соатига 40–60 километр тезликни сақлашни тавсия қилмоқда. Автомобиль биринчи чорраҳадан яшил чироқда ўтгач, кейинги светофорларга белгиланган вақтда етиб боради.

Ортиқча тезлашиш ҳайдовчини навбатдаги қизил чироқ олдига эртароқ олиб келиши мумкин. Жуда секин ҳаракатланишда эса яшил фаза тугаб қолади. Шу боис тизимнинг моҳияти «тезроқ ҳайдаш» эмас, транспорт оқимини бир хил ва барқарор суръатда ушлаб туришдан иборат.

Кескин тезлашиш, қаторларни тез-тез алмаштириш ёки чорраҳа олдида бошқа автомобилларни қувиб ўтиш «Яшил тўлқин»нинг умумий ритмини бузади. Бир ҳайдовчининг шошилиши охир-оқибатда бутун оқимни секинлатиши мумкин — светофор ҳам асабни эмас, ҳисоб-китобни тинглайди.

Илк йўналишда қандай натижа қайд этилган?

Тошкентда «Яшил тўлқин» тизимининг биринчи йўналиши Буюк Ипак йўли кўчасида ишга туширилган эди. У «Тўра Бува» масжидидан Салом кўчасигача бўлган 4 километрлик қисмдаги 13 та чорраҳани қамраб олди.

Расмий маълумотга кўра, шаҳар маркази томон ҳаракатланиш вақти 8,5 дақиқадан 6 дақиқага, қарама-қарши йўналишда эса 10 дақиқадан 8 дақиқага қисқарган. Биринчи йўналишда тизим эрталаб марказ томон, кечқурун эса тескари йўналишда ишлайди.

У ерда ҳам соатига 40–60 километр тезликда ҳаракатланганда чорраҳалардан деярли тўхтамасдан ўтиш мумкинлиги билдирилган. Буюк Ипак йўлидаги натижалардан кейин тизимни бошқа кўчаларга татбиқ этиш бўйича ҳисоб-китоблар бошланган эди.

Энди иккинчи йўналиш ишга туширилиши билан Тошкентда «Яшил тўлқин» қамраб олган йўлларнинг умумий узунлиги 5,7 километрга етди. Синхронлаштирилган чорраҳалар сони эса 18 тани ташкил этмоқда.

«Чилонзор» атрофида транспорт тизими янгиланмоқда

Кичик ҳалқа йўли ва «Чилонзор» метро бекати атрофида сўнгги ойларда транспорт инфратузилмасини янгилаш ишлари ҳам олиб борилди.

Метро яқинида янги бекат мажмуаси ўрнатилиб, пиёдалар учун йўлаклар, бордюрлар ва тактил кўрсаткичлар қайта тартибга келтирилган. Бу ишлар ҳудуддаги транспорт оқимини фақат автомобиллар эмас, жамоат транспорти ва пиёдалар нуқтаи назаридан ҳам қайта ташкил этишга қаратилган.

«Яшил тўлқин»нинг айнан шу ҳудудга кириб келиши мазкур ўзгаришларнинг навбатдаги босқичи бўлди. Бироқ тизим самараси фақат светофор дастурига боғлиқ эмас. Нотўғри тўхташ, чорраҳани тўсиб қўйиш, йўл чизиқларига риоя қилмаслик ёки тартибсиз йўловчи тушириш транспорт оқимини яна секинлаштириши мумкин.

Навбатда қайси кўчалар турибди?

Йўл ҳаракатини ташкил этиш маркази мутахассислари «Яшил тўлқин»ни Тошкентнинг бошқа йўналишларида ҳам жорий этиш учун транспорт оқимини ўрганишни давом эттирмоқда.

Бундай тизимни ҳар бир кўчага оддий дастурни кўчириш орқали ўрнатиб бўлмайди. Чорраҳалар орасидаги масофа, автомобиллар сони, қайрилишлар, пиёдалар оқими, автобуслар ҳаракати ва куннинг турли вақтларидаги тирбандлик алоҳида ҳисобланади.

Шу боис «Яшил тўлқин» йўл қурмасдан туриб ҳаракатни тезлаштиришнинг нисбатан арзон усулларидан бири ҳисобланади. Лекин у барча тирбандликни йўқотадиган мўъжизавий ечим эмас. Натижа ақлли светофорлар, тўғри йўл белгиси, жамоат транспорти ва ҳайдовчилар интизоми бирга ишлагандагина сезилади.

Тошкентдаги дастлабки икки йўналиш натижаси шуни кўрсатмоқда: баъзан йўлни кенгайтиришдан олдин светофорларни бир-бири билан «гаплаштириб» қўйишнинг ўзи ҳам етарли бўлиши мумкин. Фикрингизни изоҳда қолдиринг ва мақолани танишларингиз ҳамда дўстларингизга Telegram ёки бошқа ижтимоий тармоқларда улашинг!