Аҳоли мурожаатлари ортидан 151 нафар мансабдор лавозимидан олинди...

Ўзбекистонда аҳоли мурожаатлари билан ишлашда йўл қўйилган камчиликлар мансабдорлар учун жиддий чораларга сабаб бўлмоқда. 2026 йил январь–август ойларида давлат ташкилотларига фуқаролар мурожаатлари билан ишлашдаги камчиликлар юзасидан 5 486 та ҳужжат киритилган. Натижада 151 нафар шахс лавозимидан озод этилган, яна минглаб ходимларга интизомий ва маъмурий чоралар қўлланган.

Рақамларга эътибор берилса, гап фақат мурожаатларни қабул қилиш ҳақида эмас. Масала фуқаронинг муаммосини кўриб чиқиш, унга қонуний ва ўз вақтида жавоб бериш ҳамда масъулларнинг бу жараёндаги жавобгарлигига бориб тақалмоқда. Бу ҳақда Президент Халқ қабулхоналари маълумот берди.

5 486 та ҳужжат: мурожаатлар билан ишлашда жиддий камчиликлар аниқланган

2026 йилнинг дастлабки саккиз ойида аҳоли мурожаатлари билан ишлашда йўл қўйилган камчиликлар юзасидан давлат ташкилотларига 5 486 та ҳужжат киритилган.

Бу ҳужжатлар ортидан масъул ходимларга нисбатан турли даражадаги чоралар кўрилган.

Энг жиддий чора — 151 нафар шахснинг лавозимидан озод этилиши бўлган.

Бундан ташқари:

Демак, мурожаатлар билан ишлашдаги камчиликлар юзасидан нафақат огоҳлантириш, балки лавозимдан озод этишгача бўлган чоралар қўлланган.

Энг кўп муаммо қайси соҳаларда?

Маълумотларга кўра, камчиликлар биргина соҳада эмас.

Улар, хусусан:

• бандлик;

• маҳалла;

• Мажбурий ижро бюроси (МИБ);

• соғлиқни сақлаш;

• прокуратура;

• ижтимоий ҳимоя;

• энергетика

тизимларида кўпроқ аниқланган.

Бу соҳаларнинг барчаси аҳолининг кундалик ҳаёти билан бевосита боғлиқ.

Масалан, иш билан таъминланиш, ижтимоий нафақа, тиббий хизмат, коммунал таъминот ёки суд ҳужжатларининг ижроси билан боғлиқ масалалар фуқаролар учун оддий маъмурий жараён эмас.

Шунинг учун бу соҳаларда мурожаатларга ўз вақтида ва мазмунли жавоб беришнинг аҳамияти янада юқори.

Нега мурожаат билан ишлашдаги хатолар жиддий масала?

Фуқаро давлат органига мурожаат қилганда, одатда унинг ортида муайян муаммо туради.

Бу ишсизлик, ижтимоий ёрдам, тиббий хизмат, электр энергияси, уй-жой, ҳужжат, қарздорлик ёки бошқа масала бўлиши мумкин.

Агар мурожаат шунчаки рўйхатга олиниб, муаммонинг ўзи ҳал этилмаса, фуқаро учун натижа ўзгармайди.

Шу нуқтаи назардан давлат идораларида мурожаатлар билан ишлаш тизимидаги асосий мезон фақат «қанча мурожаат кўриб чиқилди?» эмас, балки «қанча муаммо ҳал этилди?» деган савол бўлиши керак.

151 нафарнинг лавозимидан озод қилиниши нимани кўрсатади?

Январь–август ойларида 151 нафар шахснинг лавозимидан озод этилгани энг кескин кўрсаткичлардан бири.

Бу рақам ҳар бир ҳолатда бир хил сабаб бўлганини англатмайди. Аммо аҳоли мурожаатлари билан ишлашдаги камчиликлар айрим ҳолатларда мансабдорнинг лавозими билан хайрлашишигача олиб келаётганини кўрсатади.

Бундан ташқари, 833 нафар ходимга ҳайфсан, 150 нафарга маъмурий жавобгарлик, 89 нафарга жарима қўлланган.

Яна 8 нафарнинг лавозими пасайтирилган, 1 335 нафар эса расман огоҳлантирилган.

Демак, тизимда мурожаатлар билан ишлашга нисбатан жавобгарлик чоралари бир нечта босқичда қўлланмоқда.

Энг катта рақам — огоҳлантирилганлар сони

Рўйхатдаги энг катта кўрсаткич 1 335 нафар. Улар расман огоҳлантирилган. Бу лавозимдан озод қилинганлар сонидан қарийб тўққиз баравар кўп.

Шунингдек, ҳайфсан олганлар ҳам 833 нафарни ташкил этган. Бу эса мурожаатлар билан ишлашда аниқланган камчиликларнинг бир қисми жиддий интизомий чоралар билан баҳоланаётганини кўрсатади.

Мурожаат — фақат шикоят эмас

Аҳоли мурожаатларини фақат шикоятлар статистикаси сифатида қабул қилиш тўғри эмас. Мурожаатлар орқали давлат органлари ҳудудда қайси муаммолар кўпроқ учраётганини ҳам кўриши мумкин.

Агар бир ҳудуддан электр таъминоти бўйича кўплаб мурожаатлар келса, бу алоҳида фуқаролар муаммосидан кўра тизимли масала бўлиши мумкин.

Агар бандлик бўйича мурожаатлар кўпайса, меҳнат бозорида муайян муаммолар борлигини кўрсатиши мумкин.

Агар ижтимоий ҳимоя ёки тиббий хизмат бўйича шикоятлар такрорланаётган бўлса, хизмат кўрсатиш механизмларини қайта кўриб чиқиш зарурати пайдо бўлади.

Шу сабабли мурожаатлар билан ишлаш — давлат бошқарувида қайта алоқа механизми вазифасини ҳам бажаради.

Асосий мақсад — жазолаш эмас, муаммонинг илдизини бартараф этиш

151 нафар мансабдорнинг лавозимидан озод қилиниши жамоатчилик эътиборини тортадиган рақам.

Бироқ давлат бошқаруви нуқтаи назаридан энг муҳим натижа жазоланганлар сони эмас. Асосий натижа — фуқаронинг муаммоси ҳал этилгани.

Агар бир мансабдор жазоланиб, бироқ унинг ўрнига келган масъул ҳам худди шу хатони такрорласа, муаммо ҳал бўлмайди.

Шунинг учун мурожаатлар билан ишлашдаги камчиликларни таҳлил қилиш, уларнинг такрорланиш сабабларини аниқлаш ва тизимли ечимларни жорий этиш муҳим.

2026 йилда мурожаатлар билан ишлашда янги мезон шаклланмоқда

Январь–август ойларидаги рақамлар давлат органларида аҳоли мурожаатларига муносабат тобора жиддийлашиб бораётганини кўрсатади.

5 486 та ҳужжат, 151 нафар лавозимидан озод этилган, 833 нафар ҳайфсан олган, 150 нафар маъмурий жавобгарликка тортилган, 1 335 нафар расман огоҳлантирилган.

Бу рақамларнинг ҳар бири ортида муайян мурожаат ва муайян бошқарув қарори турибди.

Эндиликда энг муҳим масала — бу чоралар қанчалик самара бераётгани.

Чунки фуқаро учун давлат идорасига мурожаат қилганидан кейин мансабдорнинг жазолангани эмас, унинг муаммоси ҳал бўлгани муҳим.

Шу маънода Президент Халқ қабулхоналари келтираётган статистика давлат органлари учун яна бир муҳим мезонни кўрсатмоқда:

Мурожаатни қабул қилиш — вазифанинг бошланиши. Муаммони ҳал қилиш эса унинг ҳақиқий натижасидир.