Ўзбекистон мактабларида янги алифбога ўтиш бошланади: 1-синфлар қачондан ўқийди?

2027/2028 ўқув йилидан Ўзбекистон мактабларининг биринчи синф ўқувчилари такомиллаштирилган лотин алифбосидаги дарсликлар асосида таълим олиши мумкин. Янги ёзувга ўтиш бир йилда эмас, 2027–2031 йиллар давомида босқичма-босқич амалга оширилиши режалаштирилган. Шу билан бирга, 5–11-синф ўқувчилари учун имло хатоларини баҳолашда вақтинчалик енгилликлар бериш таклиф этилмоқда.
Вазирлар Маҳкамасининг қарор лойиҳасида мактаб таълимини такомиллаштирилган лотин алифбосига мослаштириш тартиби белгиланган. Ҳужжатда нафақат янги дарсликларни тайёрлаш, балки ўқитувчиларни қайта тайёрлаш ва ўқувчиларнинг имловий саводхонлигини баҳолашда ўтиш даврини ҳисобга олиш ҳам назарда тутилган.
Бироқ ҳозирча бу ташаббус қарор лойиҳаси ҳисобланади. Демак, ундаги таклифлар якуний қарор қабул қилинганидан кейингина расмий кучга эга бўлади.
Биринчи синфлар 2027 йилдан янги алифбода ўқий бошлайди
Лойиҳага мувофиқ, 2027/2028 ўқув йилидан бошлаб мактабларнинг 1-синф ўқувчилари такомиллаштирилган лотин алифбосида тайёрланган дарсликлар ва ўқув-методик мажмуалар асосида таълим олиши режалаштирилмоқда.
Бу янги алифбога ўтиш жараёнида биринчи амалий босқич бўлади. Кейинги йилларда эса бошқа синфлар учун ҳам дарсликлар босқичма-босқич янгиланади.
1–11-синф дарсликлари 2031 йилгача алмаштирилади
Қарор лойиҳасида умумтаълим мактабларидаги барча синфларни янги алифбога мослаштириш учун бир неча йиллик муддат белгиланган.
Режага кўра, 2027–2031 йилларда 1–11-синфлар учун дарсликлар ва ўқув материаллари такомиллаштирилган лотин алифбосида қайта тайёрланади.
Бундай босқичма-босқич ёндашув ўқувчилар, педагоглар ва ота-оналарнинг янги ёзувга мослашиши учун шароит яратишга қаратилган.
5–11-синф ўқувчиларига имло бўйича енгиллик берилиши мумкин
Лойиҳадаги эътиборга молик таклифлардан яна бири — юқори синф ўқувчиларининг имловий саводхонлигини баҳолаш тартибига тааллуқли.
Унга кўра, 2028 йил 1 августгача 5–11-синф ўқувчиларига янги алифбога ўтиш даврини ҳисобга олган ҳолда имло хатолари бўйича енгилликлар бериш таклиф этилмоқда.
Бу тартиб қуйидаги жараёнларга ҳам тааллуқли бўлиши мумкин:
мактабдаги ёзма ишлар ва имловий саводхонликни баҳолаш;
якуний давлат аттестацияси;
олий таълим муассасаларига кириш имтиҳонлари.
Яъни ўқувчилардан янги алифбо ва имло қоидаларини ўзлаштириш жараёнида бирданига мукаммал натижа талаб қилинмаслиги кўзда тутилмоқда. Бу эса ўтиш давридаги эҳтимолий қийинчиликларни юмшатишга хизмат қилиши мумкин.
Ўқитувчилар ҳам янги алифбога тайёрланади
Янги алифбога ўтиш фақат дарсликларни алмаштириш билан чекланмайди. Бу жараёнда педагогларнинг тайёргарлиги ҳам муҳим аҳамиятга эга.
Лойиҳага кўра, 2027 йилдан бошлаб ўқитувчилар учун такомиллаштирилган лотин алифбоси ва янги имло қоидалари бўйича махсус ўқув курслари ташкил этилади.
Шунингдек, педагоглар иштирокида семинар-тренинглар ва вебинарлар ўтказиш режалаштирилган. Бу орқали ўқитувчиларнинг янги ёзув қоидаларини ўзлаштириши ва уларни дарс жараёнида қўллашига кўмаклашиш мақсад қилинган.
Янги алифбога ўтиш қачондан бошланади?
Қарор лойиҳасидаги асосий муддатларни қуйидагича жамлаш мумкин:
Муддат | Режалаштирилган ўзгариш |
|---|---|
2027 йилдан | Ўқитувчилар учун ўқув курслари, семинар ва вебинарлар |
2027/2028 ўқув йилидан | 1-синфлар янги алифбодаги дарсликлар асосида ўқий бошлайди |
2027–2031 йиллар | 1–11-синф дарсликларини босқичма-босқич янгилаш |
2028 йил 1 августгача | 5–11-синфлар имло хатоларини баҳолашда енгилликлар бериш таклифи |
Ўқувчилар ва ота-оналарни қандай ўзгаришлар кутмоқда?
Такомиллаштирилган алифбога ўтиш мактаб таълимида бир қатор янгиликларни келтириб чиқариши мумкин. Биринчи синфга қабул қилинадиган болалар янги ёзув асосида савод чиқаришни бошласа, юқори синф ўқувчилари эса ўтиш даврида аввалги ва янги имло қоидаларини ўзлаштиришга тўғри келади.
Шунинг учун дарсликларни тайёрлаш, ўқитувчиларни ўқитиш ва баҳолаш тизимини мослаштириш жараёнлари бир-бирига уйғун ҳолда амалга оширилиши муҳим.
Айни пайтда, қарор лойиҳасидаги таклифларни амалда қўллаш тартиби ва якуний муддатлар ҳужжат қабул қилинганидан кейин аниқлашади. Шу боис ота-оналар ва ўқувчилар учун ҳозирча барча дарсликлар бирданига алмаштирилади ёки имтиҳонлардаги имло талаблари бутунлай бекор қилинади, деган хулоса қилиш тўғри эмас.
Обуна билан реклама бўлмайди
Zamin Premium — ойига 4 900 сўм
Мавзуга оид янгиликлар

































Изоҳлар0
…