Машинани жарима майдончасидан олиш осонлашади: янги электрон тизим ишга тушади

Автомобили жарима майдончасига олиб қўйилган ҳайдовчилар учун янги тартиб жорий этилмоқда. Энди транспорт воситасини жарима майдончасидан чиқариш жараёни қоғозбозлик ва ортиқча бориб-келишларни камайтириш мақсадида электрон шаклга ўтказилади.

Энг муҳим янгилик — ҳайдовчи ҳар бир ҳолатда Йўл ҳаракати хавфсизлиги хизматига шахсан бориб, қоғоз рухсатнома олишга мажбур бўлмайди. Транспортни чиқаришга рухсатнома электрон шаклда расмийлаштирилиб, QR-код билан тасдиқланади.

Бироқ бу имконият ҳозирдан бутун Ўзбекистон бўйича эмас. Вазирлар Маҳкамасининг 2026 йил 22 сентябрдаги 508-сон қарорига кўра, янги тартиб 1 октябрдан Тошкент шаҳрида тажриба тариқасида жорий этилади.

Энди жараён қандай ишлайди?

Янги тизим «Жарима майдончаси» модули орқали ишлайди. Унда ушланган ва вақтинча сақлаш жойига олиб келинган транспорт воситалари ҳақида ягона электрон ҳисоб юритилади.

Транспортни жарима майдончасидан чиқаришга асос бўлган ҳолатлар бартараф этилгандан кейин электрон рухсатнома расмийлаштирилади.

Рухсатнома:

• масъул мансабдор шахс томонидан электрон тарзда расмийлаштирилади;

• QR-код билан тасдиқланади;

• ҳайдовчига электрон шаклда юборилади;

• сақлаб туриш хизматини кўрсатувчи юридик шахсга ҳам электрон тарзда тақдим этилади;

• ҳайдовчининг телефон рақамига SMS-хабар юборилади.

Шу билан бирга, «Жарима майдончаси» модули орқали расмийлаштирилмаган рухсатнома асосида транспорт воситасини чиқаришга йўл қўйилмайди.

Барча тўловларни электрон тарзда амалга ошириш мумкин

Янги тизимнинг яна бир муҳим жиҳати — транспортни жарима майдончасидан олиб чиқиш билан боғлиқ тўловларни электрон шаклда амалга ошириш имконияти.

Булар қаторига ҳуқуқбузарлик учун жарималар, транспорт воситасининг жарима майдончасида сақлангани учун тўловлар ва қонунчиликда белгиланган бошқа мажбурий тўловлар киради.

Яъни тизимнинг мақсади фақат электрон рухсатнома бериш эмас, балки транспорт воситасини ушлаб туришдан тортиб, уни чиқаришгача бўлган жараённи рақамлаштиришдан иборат.

ЯИДХП орқали ҳам электрон рухсатнома шакллантирилади

Қарорда ушланган транспорт воситасини жарима майдончасидан олиб чиқиш учун QR-код билан тасдиқланган электрон рухсатномани Ягона интерактив давлат хизматлари портали — ЯИДХП орқали шакллантириш ва сақлаш хизматини кўрсатувчи юридик шахсларга электрон тарзда тақдим этиш механизми ҳам белгиланган.

Бу ҳайдовчилар учун энг катта ўзгаришлардан бири бўлади. Чунки зарур жараёнларнинг бир қисми масофадан туриб амалга оширилади.

Тизим фақат автомобилни чиқариш билан чекланмайди

«Жарима майдончаси» модулида ушланган, жарима майдончасига жойлаштирилган ва олиб чиқишга рухсат берилган транспорт воситаларининг ягона электрон рўйхати шакллантирилади.

Шунингдек, жарима майдончасида хизмат кўрсатувчи юридик шахсларнинг ахборот тизимлари ҳам ушбу модулга интеграция қилинади. Уларнинг пул айланмаси ҳақидаги маълумотлар эса автоматик тарзда солиқ органларига юборилади.

Бу жарима майдончаларидаги ҳисоб-китоб ва назорат жараёнларини ҳам рақамлаштиришга қаратилган.

Автомобиль қанча вақт сақланса, кейин нима бўлади?

Янги тартибда жарима майдончасида узоқ вақт қолиб кетган автомобиллар масаласи ҳам назарда тутилган.

Жумладан, жарима майдончасида олти ойдан ортиқ сақланган транспорт воситалари талаб қилиб олинмаган транспорт воситалари реестрига киритилади.

Бу эса жарима майдонларида йиллар давомида эгасини кутиб ётган транспорт воситаларини ҳисобга олиш ва улар бўйича алоҳида тартиб ўрнатишга хизмат қилади.

Яна бир муҳим янгилик: автомобилни жарима майдончасига олиб келиш ҳам электрон ҳисобга олинади

Янги тизим транспорт воситасини фақат чиқариш жараёнини эмас, уни жарима майдончасига жойлаштиришни ҳам қамраб олади.

Ваколатли давлат органи транспорт воситасини жарима майдончасига жойлаштириш ҳақида қарор қабул қилганда, бу ҳақда тегишли органлар ва хизмат кўрсатувчи юридик шахсларга «Жарима майдончаси» модули орқали хабар берилади.

Транспорт воситасини бошқаришдан четлаштириш назарда тутилган ҳуқуқбузарликларда эса автомобилни жарима майдончасига олиб бориш махсус техника — эвакуатор ёки манипулятор ёрдамида амалга оширилиши белгиланган.

Бу тартиб қачондан кучга киради?

Вазирлар Маҳкамасининг 508-сон қарори 2026 йил 22 сентябрда қабул қилинган. Унга мувофиқ, янги электрон тизим 2026 йил 1 октябрдан Тошкент шаҳрида тажриба тариқасида ишлай бошлайди.

Шунинг учун ижтимоий тармоқларда тарқалаётган «энди машинасини жарима майдончасидан олиш учун ЙҲХХга бориш шарт эмас» деган хабарни ҳозирча бутун Ўзбекистон ҳудудига татбиқ этиладиган умумий қоида сифатида тушуниш тўғри эмас.

Ҳозирги қарор айнан Тошкент шаҳридаги тажриба тартибини белгилайди.

Ҳайдовчилар учун асосий хулоса

Янги электрон тизим жарима майдончасига тушиб қолган автомобиль эгаси учун муҳим ўзгаришни англатади: транспортни чиқаришга рухсат бериш, QR-кодли электрон ҳужжатни юбориш ва тегишли тўловларни амалга ошириш каби жараёнлар рақамлаштирилади.

Энг муҳими, янги тартиб 2026 йил 1 октябрдан Тошкент шаҳрида тажриба тариқасида амал қилади. Кейинчалик ушбу механизмнинг натижаларига қараб уни қўллаш доираси кенгайтирилиши мумкин. Ҳозирча эса ҳайдовчилар янги тартибни Тошкент шаҳри учун белгиланган рақамлаштириш тажрибаси сифатида қабул қилиши керак.