Она сайёрамизнинг иқлими ва об-ҳаво ўзгаришларига бефарқ бўлмаган барча ҳамюртларимиз учун глобал аҳамиятга эга бўлган ўта муҳим ва тинглаш лозим бўлган янгилик! БМТ ҳузуридаги нуфузли Жаҳон метеорология ташкилоти (ЖМТ) Ер юзининг иқлим истиқболларига бағишланган навбатдаги шов-шувли ва ҳаяжонли маърузасини оммага эълон қилди.
Глобал об-ҳаво таҳлиллари шуни кўрсатмоқдаки, олдимизда турган йиллар сайёрамиз аҳли учун чинакам иссиқлик синови бўлиши мумкин. Халқаро экспертлар томонидан тақдим этилган мазкур расмий иқлим ҳисоботининг энг асосий ва хавотирли нуқталарини, кутилаётган об-ҳаво ўзгаришлари тафсилотини сиз учун батафсил жамладик.
Париж шартномаси чегараси хавф остида
Дунё олимлари ва метеорологларининг ҳисоб-китобларига кўра, 2026–2030 йиллар оралиғида сайёрамизнинг ўртача йиллик ҳарорат кўрсаткичи саноатлашув давридан олдинги (1850–1900 йиллар) меъёрлардан нақд 1,3–1,9 даража Цельсийгача юқори бўлиши кутилмоқда.
75 фоизлик хавфли эҳтимол: Мутахассислар умумий ҳароратнинг саноатлашувдан олдинги босқичга нисбатан камида 1,5 даражага ошиб кетиш имкониятини 75 фоиз дея баҳолашмоқда.
Бу нима учун муҳим? Мазкур 1,5 даражалик кўрсаткич 2015 йилда бутун дунё давлатлари томонидан имзоланган тарихий Париж иқлим шартномасида жаҳонни глобал ҳалокатдан асраб қолиш учун белгиланган энг сўнгги узоқ муддатли чегара ҳисобланади.
2027 йил тарихдаги энг иссиқ йил бўлиши мумкин!
Олимларнинг тахминларига кўра, яқин беш йиллик ичидаги йиллардан бири атиги икки йил аввал, яъни 2024 йилда қайд этилган жаҳон ҳарорат рекордини бутунлай янгилайди. Бунинг амалга ошиш эҳтимоли нақд 86 фоизга тенг!
Халқаро метеорологлар ушбу рекорд даражадаги жазирама ва иссиқликнинг чўққиси катта эҳтимол билан айнан 2027 йилда кузатилишини башорат қилишмоқда.
Иқлим ўзгаришининг бош айбдори: «Эль-Ниньо» феномени
Бундай мисли кўрилмаган иссиқлик тўлқинининг юзага келишига асосий сабаб сифатида дунёга машҳур Эль-Ниньо табиат ҳодисаси кўрсатилмоқда.
Эль-Ниньо нима? Бу Тинч океанининг экватор атрофидаги сув қатламининг меъёридан ортиқ исиб кетиши билан боғлиқ бўлган глобал иқлим ҳодисаси бўлиб, у бутун дунё бўйлаб кучли қурғоқчилик, кутилмаган жазирама ёки шиддатли ёғингарчиликларни келтириб чиқаришга қодир.
Арктика илимоқда, Европани сув босиш хавфи бор
Глобал исиш жараёни сайёрамизнинг шимолий қутбларида янада сезиларли ва тезроқ кечмоқда. Янги маърузада қайд этилишича, Арктика ҳудудида яқин беш қиш мавсуми давомидаги об-ҳаво 1991–2020 йиллардаги ўртача меъёрлардан нақд 2,8 даражага иссиқроқ бўлади.
Шу билан бирга, об-ҳаво мутахассислари Шимолий Европа мамлакатлари аҳлини ҳам огоҳлантирмоқда: у ерларда қиш ойлари ҳаддан ташқари сернам ва серёғин келиши тахмин қилинмоқда. Бу эса ўз навбатида мазкур ҳудудларда кучли ва вайронкор сув тошқинлари хавфини бир неча баробарга ошириб юбориши мумкин. Сайёрамизнинг иқлим мувозанатини асраш йўлидаги бу янгиликларни кузатишда давом этамиз.
“Zamin”ни Telegram'да ўқинг!
