«Макка» битими: Истанбулда муҳим йиғилиш бошланади

31 август куни Истанбулда Яқин Шарқ хавфсизлиги учун муҳим аҳамиятга эга сиёсий учрашув бўлиб ўтиши кутилмоқда. Йиғилишда «Макка» битими доирасида иштирокчи давлатларнинг ташқи сиёсат ва мудофаа соҳасидаги масъул раҳбарлари бир жойга тўпланади.

Учрашувнинг асосий мақсади — битимда белгиланган келишувларни амалда қандай механизмлар орқали ривожлантириш мумкинлигини муҳокама қилиш.

Истанбулда кимлар йиғилади?

Биринчи йиғилишда битимни имзолаган давлатларнинг юқори мартабали вакиллари иштирок этади.

Хусусан:

• ташқи ишлар вазирлари;

• мудофаа вазирлари;

• Бош штаб бошлиқлари;

• хавфсизлик ва мудофаа масалалари учун масъул бошқа расмийлар.

Бу таркиб учрашув фақат дипломатик мулоқот билан чекланиб қолмаслигидан дарак беради.

Нега айнан мудофаа масаласи муҳим?

«Макка» битими доирасида сиёсий келишувлар билан бир қаторда хавфсизлик ва мудофаа йўналишлари ҳам алоҳида аҳамият касб этади.

Ташқи ишлар вазирлари сиёсий ва дипломатик масалаларни муҳокама қилса, мудофаа вазирлари ҳамда Бош штаб раҳбарларининг иштироки ҳарбий соҳадаги ҳамкорлик масалалари ҳам кун тартибида бўлишини англатади.

Истанбулдаги учрашув битимнинг кейинги босқичи қандай шаклланишини белгилаши мумкин.

Бу йиғилиш нимани ўзгартириши мумкин?

Биринчи йиғилишнинг аҳамияти шундаки, томонлар келишувни имзолашдан кейинги амалий қадамларни муҳокама қилиш имкониятига эга бўлади.

Кутилаётган асосий йўналишлар:

1. Сиёсий мулоқотни кучайтириш;

2. Мудофаа соҳасида ҳамкорлик механизмларини муҳокама қилиш;

3. Хавфсизлик масалалари бўйича мувофиқлашувни кучайтириш;

4. Кейинги учрашувлар ва қўшма ташаббуслар учун асос яратиш.

Асосий савол — битим энди қандай ишлайди?

«Макка» битимининг сиёсий аҳамияти унинг имзоланиши билан тугамайди. Аксинча, 31 август куни Истанбулда ўтиши кутилаётган биринчи сиёсий ва мудофаа қўмитаси йиғилиши келишувларни амалий механизмларга айлантириш жараёнининг бошланиши бўлиши мумкин.

Шу сабабли ташқи ишлар ва мудофаа вазирлари, шунингдек, Бош штаб бошлиқларининг бир стол атрофида йиғилиши томонларнинг битимга қандай сиёсий ва хавфсизлик мазмуни беришини кўрсатиб бериши мумкин.

Энг муҳими, Истанбулдаги учрашувдан кейин «Макка» битими доирасидаги ҳамкорликнинг кейинги йўналишлари аниқлашиши кутилмоқда.