АҚШ Эроннинг Ларак оролига зарба берди: янги хавф юзага келди (видео)

Яқин Шарқда вазият яна кескинлашди. АҚШ ҳарбийлари Эроннинг стратегик Ҳормуз бўғози яқинидаги Ларак оролида жойлашган икки ракета учириш мосламасига зарба берган. Бу Вашингтоннинг июль ойи охиридан буён Эрон ҳудудига берган биринчи маълум зарбаси бўлди.

Зарба ортидан Теҳрон жавоб қайтарди. Эрон Исроил ёки Форс кўрфазидаги объектларга эмас, балки Иорданияда АҚШ ҳарбийлари жойлашган базаларга ракета зарбалари берганини маълум қилди. Шу тариқа бир неча ҳафта давом этган нисбий сукутдан кейин АҚШ ва Эрон ўртасидаги тўғридан-тўғри ҳарбий қарама-қаршилик яна кучайди.

Ларак оролида нима содир бўлди?

АҚШ расмийсининг маълум қилишича, америкалик ҳарбийлар Ларак оролидаги икки ракета учириш мосламасини нишонга олган.

Вашингтоннинг талқинига кўра, ушбу мосламалар Эрон Ислом инқилоби қўриқчилари корпуси томонидан Ҳормуз бўғозига мина ўрнатиш учун ракеталар тайёрлашда фойдаланилиши мумкин бўлган.

АҚШ томони бу ҳаракатни стратегик сув йўлида кемалар ҳаракати хавфсизлигига таҳдиднинг олдини олиш билан изоҳлаган.

Эрон томони нима деди?

Эроннинг Fars агентлиги Ларак ороли яқинида портлашлар содир бўлганини хабар қилган. Кейинроқ Эрон Ислом инқилоби қўриқчилари корпуси ҳам зарба берилганини тасдиқлаган.

Эрон расмийлари ҳужум натижасида ҳарбийлар ва фуқаролар орасида ҳалок бўлганлар ҳамда ярадорлар борлигини билдирган.

Айрим Эрон ОАВларида эса қурбонлар сони бўйича аниқ рақамлар келтирилган. Бироқ дастлабки хабарлардаги маълумотлар бир-биридан фарқ қилиши сабабли қурбонлар ҳақидаги рақамларга эҳтиёткорлик билан ёндашиш лозим.

Эрон АҚШга қандай жавоб берди?

Ларак оролига зарбадан кейин Эрон АҚШ ҳарбий объектларига қарши жавоб чораларини бошлаганини билдирди.

Ислом инқилоби қўриқчилари корпуси Иорданияда АҚШ ҳарбийлари жойлашган икки база нишонга олинганини маълум қилди. Иордания эса ўз ҳудудига учиб кирган ракеталарнинг саккизтаси ҳаво мудофааси томонидан тутиб қолинганини билдирди.

Бу воқеалар АҚШ ва Эрон ўртасидаги қарама-қаршилик яна очиқ ҳарбий босқичга қайтиши мумкинлигини кўрсатди.

Нега Ҳормуз бўғози атрофидаги вазият муҳим?

Ларак ороли оддий географик нуқта эмас. У Ҳормуз бўғози яқинида жойлашган.

Ҳормуз бўғози жаҳон энергетикаси учун стратегик аҳамиятга эга бўлган денгиз йўли ҳисобланади. Шунинг учун бу ҳудуддаги ҳар қандай ҳарбий ҳаракат нафақат АҚШ ва Эрон муносабатларига, балки нефть бозори ва халқаро денгиз қатновига ҳам таъсир қилиши мумкин. Reuters маълумотларига кўра, янги кескинлашувдан кейин Brent нефти нархи 90 доллардан юқорига кўтарилган.

Вашингтоннинг асосий мақсади нима?

АҚШ зарбани кенг кўламли янги ҳарбий операция сифатида эмас, балки чекланган ва аниқ нишонга қаратилган ҳаракат сифатида талқин қилмоқда.

Вашингтоннинг асосий даъвоси — Эрон томонидан Ҳормуз бўғозига денгиз миналарини жойлаштириш эҳтимолини бартараф этиш ва муҳим халқаро сув йўлида кемалар ҳаракатини ҳимоя қилиш.

Бироқ Теҳрон бу позицияни қабул қилмаяпти ва АҚШ ҳаракатларини тажовуз сифатида баҳоламоқда.

Энди вазият қаерга қараб кетади?

Ларак оролига берилган зарба бир қарашда чекланган ҳарбий операциядек кўриниши мумкин. Аммо унинг ортидан Эроннинг Иорданиядаги АҚШ объектларига жавоб зарбалари вазиятни янада мураккаблаштирди.

Ҳозир томонлар ўртасидаги асосий хавф — чекланган зарбалар занжири кенгроқ ҳарбий тўқнашувга айланиб кетиши.

Айниқса, Ҳормуз бўғози атрофидаги ҳар қандай янги ҳаракат нефть таъминоти, халқаро савдо ва минтақавий хавфсизликка таъсир қилиши мумкин. Шу сабабли Ларак оролидаги зарба фақат битта ҳарбий объектга қилинган ҳужум эмас, балки АҚШ ва Эрон ўртасидаги кескинликнинг янги босқичи сифатида баҳоланмоқда.