Тошкент вилоятида 300 минг йиллик ноёб топилмалар аниқланди

Тошкент вилоятининг Бўстонлиқ тумани ҳудудида жойлашган Аркутсой палеолит ёдгорлигида олиб борилаётган кенг кўламли археологик қазишмалар Ўзбекистон тарихининг энг қадимги саҳифаларини қайта ёзиш имконини бермоқда. Ўзбекистон Фанлар академияси Миллий археология маркази Антропология институти ҳамда Россия Фанлар академияси Сибир бўлими Археология ва этнография институти мутахассисларидан иборат қўшма экспедиция ушбу ҳудудда учинчи йилдирки изланишларни давом эттирмоқда.

Айни пайтда ёдгорликнинг учта алоҳида майдонида олиб борилаётган илмий қазишмаларда қадимги инсонлар томонидан ишлов берилган ноёб тош буюмлар (артефактлар) топилди.

320–280 минг йиллик қатлам ва инсониятнинг дастлабки излари

Олимлар Аркутсой геологик кесмасининг турли чуқурликларида бир нечта қадимги маданий қатламларни аниқлашга муваффақ бўлишди:

• Бир неча босқичли ўзлаштириш: Инсон қўли теккан тош қуроллар биринчи, иккинчи ва учинчи қазилма тупроқ қатламларидан топилган. Бу эса қадимги аждодларимиз Аркутсой ҳудудини бир марта эмас, балки минг йиллар давомида бир неча босқичда ўзлаштирганини кўрсатади;

• 320–280 минг йиллик ноёб қатлам: Айниқса, учинчи қадимги тупроқ қатламидан чиққан артефактлар улкан илмий сенсацияга асос бўлмоқда. Дастлабки геологик ва палеоиқлимий таққослашларга кўра, ушбу қатлам бундан тахминан 320–280 минг йил аввал шаклланган;

• Ўзбекистондаги энг қадимги манзилгоҳ: Агар ушбу ёш кўрсаткичлари замонавий лабораторияларнинг абсолют саналаш усуллари билан тўлиқ тасдиқланса, Аркутсой Ўзбекистон ҳудудида ҳозиргача маълум бўлган энг қадимги археологик ёдгорлик сифатида тарихга киради.

Илк палеолит ва Марказий Осиёдаги миграция йўллари

Ушбу кашфиёт минтақа ва глобал антропология учун қуйидаги стратегик хулосаларни беради:

• Илк палеолит даври манзараси: Топилмалар Тошкент воҳаси ва умуман юртимиз ҳудуди қадимги инсон жамоалари томонидан илк палеолитнинг сўнгги босқичларидаёқ кенг ўзлаштирилганини исботлайди;

• Иқлимга мослашиш сирлари: Янги артефактлар қадимги одамларнинг Марказий Осиё бўйлаб тарқалиш йўналишлари ҳамда уларнинг кескин табиий-иқлимий ўзгаришларга қандай мослашганини ўрганишда бебаҳо манба бўлиб хизмат қилади.