БМТдаги шов-шувли бойкот: Ўнлаб давлатлар Нетаньяҳунинг нутқида зални тарк этди

Нью-Йорк шаҳридаги Бирлашган Миллатлар Ташкилоти қароргоҳида ўтаётган 81-Бош Ассамблеясининг юқори даражадаги ҳафталиги замонавий дипломатия тарихидаги энг кескин ва шов-шувли демаршлардан бирига саҳна бўлди. 24 сентябрь куни минбарга Исроил бош вазири Биньямин Нетаньяҳу кўтарилган лаҳзада жаҳоннинг ўнлаб мамлакатлари, жумладан, Ўзбекистон ва Қирғизистон делегациялари очиқ норозилик сифатида мажлислар залини намойишкорона тарк этишди.

Залнинг катта қисми бир зумда бўшаб қолиши халқаро ҳамжамиятнинг Яқин Шарқдаги кескинлик ва расмий Тель-Авив сиёсатига нисбатан қатъий жавоб позициясини намойиш этди. Ушбу кутилмаган ва оммавий бойкот ортидан Исроил делегацияси вакили БМТ Бош Ассамблеяси зали бўйлаб юриб, айнан қайси давлатлар дипломатлари ўриндиқларини бўшатиб кетганини синчковлик билан қайд этди ва ўзига хос «рўйхатга олиш текшируви»ни ўтказди. Бу воқеа глобал медиа ва сиёсий доираларда йилнинг энг резонансли дипломатик ҳодисаси сифатида баҳоланмоқда.

«Оммавий бойкот, бўшаб қолган зал ва Исроил рўйхати»: БМТдаги воқеанинг 5 та асосий нуқтаси

81-Бош Ассамблеядаги шов-шувли қарама-қаршиликдан энг муҳим расмий фактлар:

• Нетаньяҳу минбарга чиққанда бойкот бошланди: Исроил бош вазирининг сўз бошлаши биланоқ кўплаб хорижий делегациялар зални тарк этди;

• Ўзбекистон ва Қирғизистоннинг қатъий позицияси: Марказий Осиё давлатлари, хусусан Ўзбекистон ва Қирғизистон делегациялари ҳам норозилик сифатида мажлис залидан чиқиб кетди;

• Бўшаб қолган трибуналар: Оммавий демарш туфайли Нетаньяҳу ўз нутқини ярим бўш залда, кўплаб асосий ҳамкорларсиз ўтказишга мажбур бўлди;

• Исроил вакилларининг залдаги текшируви: Исроил томони зални айланиб чиқиб, қаршилик билдирган барча давлатлар рўйхатини тузди;

• Глобал сиёсий яккаланиш сигнали: Мазкур демарш халқаро ҳамжамиятнинг БМТ минбаридан туриб билдирган очиқ ва бирдам дипломатик ишораси бўлди.

БМТ 81-Бош Ассамблеяси: Нетаньяҳу нутқи пайтидаги дипломатик реакция таққоси

Мажлислар залидаги ҳолат ва делегациялар ҳаракатлари кўрсаткичлари:

Геосиёсий ва дипломатик экспертиза: Нега Ўзбекистоннинг бу қадами юксак баҳоланмоқда?

Халқаро муносабатлар таҳлилчилари ва шарҳловчиларнинг хулосалари:

• «Адолат ва принципиалликка асосланган ташқи сиёсат»: Ўзбекистон ташқи сиёсий векторида халқаро гуманитар ҳуқуқ, тинчлик ва инсонпарварлик тамойиллари бош ўринда туради; Нетаньяҳунинг нутқига бойкот эълон қилиниши Тошкентнинг БМТ даражасидаги одил ва мустақил позициясидан далолат беради;

• Марказий Осиё бирдамлиги: Ўзбекистон ва Қирғизистоннинг ушбу масалада бир хил ва кескин муносабат билдириши минтақамизнинг глобал адолат ва тинчлик масалаларида якдил эканини яққол намоён этди;

• Исроил текширувининг аҳамияти: Исроил вакилларининг залда қайдлар олиб юриши Тель-Авив учун бу бойкот кутилмаган ва жиддий психологик-дипломатик зарба бўлганини яққол фош этади.

Сизнингча, БМТ минбарида Биньямин Нетаньяҳунинг нутқини бойкот қилиш Яқин Шарқдаги кескинликни тўхтатишга қандай таъсир кўрсатади? Ўзбекистон ва бошқа давлатлар делегацияларининг зални тарк этиб билдирган қатъий норозилигига шахсан қандай баҳо берасиз? Шахсий фикр-мулоҳазаларингизни изоҳларда қолдиринг ва жаҳон дипломатиясидаги ушбу шов-шувли таҳлилни барча юртдошларимиз билан баҳам кўринг!