Ўзбекистонда электр узилишлари учун компенсация тўлаш тизими жорий этилмоқда!

Ўзбекистон коммунал хизмат кўрсатиш соҳасида истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш ва энергетика корхоналарининг молиявий масъулиятини кучайтиришга қаратилган туб бурилиш ясалмоқда. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2026 йил 22 сентябрдаги ПФ-202-сонли «Иқтисодиёт тармоқларида электр энергиясидан оқилона фойдаланишни рағбатлантириш бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги фармони билан мамлакат тарихида илк бор электр энергиясини етказиб беришдаги узилишлар ва меъёрий муддатларнинг бузилганлиги учун истеъмолчиларга компенсация тўлаш механизми белгиланмоқда.

Ҳукумат зиммасига электр таъминоти корхоналарининг узлуксиз таъминот бўйича стандартларини бузганлик учун жавобгарлигини назарда тутувчи низом лойиҳасини ишлаб чиқиш вазифаси юклатилди. Ушбу янгиликка кўра, режали ёки авариявий ўчишларда белгиланган рухсат этилган вақт меъёрларидан ошиб кетган ҳолларда етказилган зарар истеъмолчилар фойдасига қоплаб берилади. Мазкур ҳужжат лойиҳаси Энергетика вазирлиги ва тегишли идоралар иштирокида 2026 йил декабрь ойига қадар тўлиқ тайёрланиб, Вазирлар Маҳкамасига тасдиқлаш учун киритилиши белгиланган.

«ПФ-202-сонли фармон, АСКУЭ ҳисоб-китоби ва декабрь муҳлати»: Компенсация тизимининг 5 та асосий нуқтаси

Истеъмолчиларга компенсация тўлаш бўйича кучга кираётган энг муҳим фактлар:

• Молиявий жавобгарлик прецеденти: Ўзбекистонда илк бор электр энергияси таъминотчиларига узоқ давом этган узилишлар учун молиявий жавобгарлик юкланмоқда;

• Президентнинг ПФ-202-сонли фармони: 2026 йил 22 сентябрдаги тарихий фармон билан етказилган зарарни қоплаш тартибини ишлаб чиқиш расман белгиланди;

• Декабрь 2026 йилгача тайёр бўлади: Энергетика вазирлиги ва манфаатдор идоралар янги низом лойиҳасини йил охиригача ҳукуматга киритиши шарт;

• Таъмирлашнинг қатъий чегаралари: Янги регламент авариявий-тиклаш ишларининг максимал рухсат этилган вақт меъёрларини аниқ белгилаб беради;

• АСКУЭ орқали автоматик ҳисоб-китоб: Муддат бузилганда компенсация пуллари истеъмолчилар ҳисобига АСКУЭ биллинг тизими орқали қайта ҳисоб-китоб қилиниши кўзда тутилмоқда.

Электр таъминоти масъулияти: Амалдаги ҳолат ва кутилаётган компенсация механизми таққоси

Энергия таъминотидаги сифат талаблари ва жавобгарлик мезонлари:

Иқтисодий ва ҳуқуқий экспертиза: Нега бу қарор энергетика тизимини сифат жиҳатдан ўзгартиради?

Энергетика соҳаси мутахассислари, иқтисодчилар ва ҳуқуқшуносларнинг хулосалари:

• «Молиявий босим — сифатнинг ягона кафолати»: Илгари электр тармоқлари корхоналари электр таъминоти узилган паллада фақат сотилмай қолган киловатт учун даромад йўқотарди; эндиликда эса узилиш муддати чўзилган ҳар бир соат учун таъминотчи ўз чўнтагидан пул тўлаши уларни аварияларни зудлик билан бартараф этишга ва тармоқларни мустаҳкамлашга мажбур қилади;

• АСКУЭ тизимининг тўлиқ салоҳиятини очиш: Электрон ҳисоблагичлар тармоқдаги кучланишнинг йўқолиши ва тикланишини сониясигача қайд этади; тизимнинг инсон омилисиз, автоматик равишда истеъмолчи биллингига компенсация ҳисоблаб бериши шаффофликни таъминлайди;

• Иқтисодиёт ва бизнесни ҳимоялаш: Саноат корхоналари, кичик цехлар ва аҳоли хонадонларида чироқнинг кутилмаган узилиши ортидан музлатгичлар, станоклар ва маиший техникалар ишдан чиқишининг молиявий зарари ниҳоят қонуний қопланиш йўлига эга бўлади.

Сизнингча, узоқ вақтли чироқ ўчишлари учун компенсация тўлаш амалиёти вилоят ва шаҳарларда электр тармоқлари сифатини яхшилай оладими? АСКУЭ тизими орқали маблағларни қайта ҳисоблаб бериш жараёни қанчалик адолатли ишлайди деб ҳисоблайсиз? Ўз фикр-мулоҳазаларингизни изоҳларда қолдиринг ва барча истеъмолчилар ўз ҳуқуқларини билиши учун ушбу муҳим хабарни кенг баҳам кўринг!