Тошкентда “кибербункер” фош этилди: фуқароларни “акция” билан чув туширган гуруҳ ушланди
ҚисқачаAI ёрдамида тайёрланганКўрсатиш
- Тошкентда юзлаб фуқароларни "аксия ғолиби бўлдингиз" дея чув туширган уюшган фирибгарлар тармоғи фош этилди.
- Махсус жиҳозланган "кибербункер"да фаолият юритган гуруҳ 5 нафар оператор аёл ёрдамида ижтимоий тармоқлардаги сохта онлайн-дўконлар номидан қўнғироқлар қилиб, фуқароларнинг пулларини ўзлаштирган.
- Ҳозиргача 110 дан ортиқ киши ушбу фирибгарлик қурбони бўлгани аниқланган.
Тошкент шаҳрида юзлаб фуқароларнинг ишончига кириб, уларни телефон орқали чув тушириб келган уюшган фирибгарлар тармоғи ички ишлар ва киберхавфсизлик ходимлари томонидан фош этилди ва қўлга олинди. Текширувлар натижасида аниқланишича, жиноий гуруҳ махсус жиҳозланган «кибербункер»да яширинча фаолият юритган бўлиб, у ерда 5 нафар оператор аёл узлуксиз қўнғироқларни амалга оширган.
Фирибгарлар ижтимоий тармоқлардаги сохта онлайн-дўконлар номидан фойдаланиб, фуқароларга «сиз акция ғолиби бўлдингиз» дея қўнғироқ қилишган ва турли баҳоналар билан уларнинг пулларини ўзлаштирган. Расмий маълумотларга кўра, ҳозиргача 110 дан ортиқ соддадил фуқаро ушбу сохта ваъдалар қурбонига айланиб, жиддий моддий зарар кўргани аниқланди. Тезкор тасвирларда қўлга олинган шахслар терговга жалб қилингани ва ҳолат бўйича жиноят иши очилгани кўринади.
«Яширин бункер, 5 нафар оператор ва сохта акция тўри»: Тезкор амалиётнинг 5 та асосий нуқтаси
Пойтахтдаги киберфирибгарлик тармоғи фош этилиши бўйича энг муҳим расмий далиллар:
Махсус яширин «кибербункер»: Фирибгарлар чекка ва ёпиқ хонадонда ноқонуний колл-марказ (call-center) ташкил этиб фаолият юритган;
5 нафар оператор қўлга олинди: Тезкор тадбир давомида фуқароларни алдаш билан шуғулланган 5 нафар оператор қиз бевосита иш устида ушланди;
«Акция ғолиби бўлдингиз» тузоғи: Жиноятчилар сохта совринлар ва ютуқлар ҳақидаги ёлғон хабарлар орқали одамларни чув туширган;
110 дан ортиқ жабрланувчи: Расмий текширувлар давомида камида 110 нафар фуқаро мазкур фирибгарлик схемасидан зарар кўргани тасдиқланди;
Сохта онлайн-дўконлар ниқоби: Тармоқ аъзолари ижтимоий тармоқларда очилган қалбаки интернет-дўконлар номидан иш олиб борган.
«Кибербункер» фирибгарлик схемаси ва ҳуқуқ-тартибот органларининг тезкор чоралари таснифи
Жиноий гуруҳнинг ҳаракатланиш услуби, жабрланувчилар қамрови ва тергов ҳолати таҳлили:
Таҳлил мезонлари ва босқичлар | Фирибгарлар гуруҳининг жиноий схемаси | Ҳуқуқ-тартибот органларининг расмий чоралари |
Жалб қилиш ва алдов усули | Телефон орқали «Сиз қимматбаҳо акция ғолиби бўлдингиз!» хабарини бериш | Фуқароларни сохта ютуқлар ва қўнғироқлардан расман огоҳлантириш |
Жиноят содир этилган маскан | Махсус ниқобланган «кибербункер» (ноқонуний алоқа маркази) | Тезкор қидирув натижасида бункер манзилини аниқлаш ва бостириб кириш |
Ижрочилар таркиби ва сони | 5 нафар аёл оператор (қўнғироқларни бошқарувчилар) | Гуруҳнинг барча 5 нафар аъзосини ашёвий далиллар билан ушлаш |
Фойдаланилган ниқоб | Ижтимоий тармоқлардаги сохта онлайн-дўконлар аккаунтлари | Сохта саҳифаларни блоклаш ва рақамли изларни эксперт текширувидан ўтказиш |
Жабрланувчилар кўлами | 110 дан ортиқ алданган ва моддий зарар кўрган фуқаролар | Аризаларни қабул қилиш, зарар миқдорини ҳисоблаш ва компенсация чоралари |
Ҳуқуқий оқибат ва чора | Фуқароларнинг пластик карта ва нақд пулларини ўзлаштириш | Жиноят иши қўзғатиш, суд жараёни ва узоқ муддатли жазо тайинлаш |
Криминологик ва киберхавфсизлик экспертизаси: Нега фуқаролар бундай сохта «акция»ларга ишонмоқда?
Киберхавфсизлик бўйича мутахассислар, терговчилар ва руҳшуносларнинг хулосалари:
«Кутилмаган ютуқ эйфорияси ва манипуляция»: Фирибгарлар инсоннинг бепул совғага бўлган қизиқиши ва шошқалоқлигидан усталик билан фойдаланади; одамга «катта ютуқ ютиб олдингиз» дейилганда, унда мантиқий таҳлил сусаяди; сўнгра «совғани етказиб бериш пули», «солиғи» ёки «банк тасдиқ код»ини олиш орқали одамнинг бор пули шилиб олинади;
Банк маълумотлари сири — мутлақ дахлсиздир: Ҳеч бир қонуний акция ёки ҳақиқий дўкон ютуқ бериш учун карта рақами, унинг амал қилиш муддати ёки телефонга келган SMS-кодни талаб қилмайди; бу сирларни бегона операторга айтиш — пулни ўз қўли билан ўғрига топшириш билан баробар;
«Бункерлар»нинг фош этилиши — жиддий натижа: Тошкентдаги ушбу яширин марказнинг тор-мор этилиши кибержиноятчиликка қарши кураш соҳасида янги босқичга чиқилганини кўрсатади; эндиликда тармоқ орқали ниқобланиб, хонадонларга яширинган телефон фирибгарларини ҳам тезкор аниқлаш механизмлари самарали ишламоқда.
Сизга ёки оила аъзоларингизга ҳам нотаниш рақамлардан «акцияда ютиб олдингиз» ёки «совғангиз бор» қабилида шубҳали қўнғироқлар бўлганми? Сизнингча, бу каби телефон фирибгарларининг олдини олиш ва соддадил одамларни огоҳлантириш учун яна қандай қатъий чораларни кўриш зарур? Шахсий тажриба ва фикр-мулоҳазаларингизни изоҳларда қолдиринг ҳамда яқинларингиз фирибгарлар тузоғига тушиб қолмаслиги учун ушбу огоҳлантирувчи таҳлилни уларга ҳам улашинг!
Изоҳлар 0
…