Уолл-стритда саросима: Дунё биржаларида сунъий интеллект ва чиплар бозори "қулади"

Уолл-стритда саросима: Дунё биржаларида сунъий интеллект ва чиплар бозори "қулади"

АҚШ фонд бозорида сўнгги йиллардаги энг даҳшатли қулаш қайд этилди. Юқори технологияларга асосланган Nasdaq индекси бирданига 5,52% га қулади, саноат гигантларини бирлаштирган Dow Jones эса 1800 пунктдан ортиқ (-3,44%) йўқотди.

Reuters ва CNBC таҳлилчилари томонидан «фонд бозоридаги ёнғин» деб баҳоланган ушбу молиявий саросима оқибатида биржалардан бир неча соат ичида қарийб 2 триллион долларлик бозор капитализацияси ғойиб бўлди.

СИ ва микрочип ишлаб чиқарувчиларнинг «қирғини»

Савдо сессиясидаги ваҳимали сотувларнинг асосий эпицентри сунъий интеллект (СИ) ва яримўтказгичлар саноати бўлди. Филадельфия яримўтказгичлар индекси (SOX) 12,25% га қулаб, кузатувлар тарихидаги иккинчи энг ёмон натижани қайд этди:

  • Nvidia: СИ инқилобининг мутлақ етакчиси бўлган компания акциялари 9,26% га арзонлашиб, бир кунда 374 миллиард доллар йўқотди;

  • Micron, AMD ва Marvell: Ушбу чип ишлаб чиқарувчиларнинг ҳар бирининг қимматли қоғозлари 17% га арзонлашди;

  • SanDisk: Бир савдо кунида рекорд даражада — 22,26% га қулади;

  • «Ажойиб еттилик» йўқотиши: АҚШнинг 7 та энг йирик IT-гиганти бир неча соатлик савдолар давомида жами қарийб 900 миллиард доллар капитализациясини бой берди.

Уолл-стритдаги қўрқув индекси (VIX) сўнгги икки йил ичидаги энг юқори суръатда — нақд 65% дан кўпроққа сакради.

Нима сабабдан инвесторлар қочишни бошлади?

Мазкур инқироз АҚШдаги оралиқ сайловлар натижалари эълон қилиниши фонида юзага келди:

  • Губернаторлик пойгаси ва янги тўсиқлар: Муҳим штатларда Демократик партия вакилларининг ғалабаси инвесторларда экологик чекловлар борасида хавотир уйғотди. Жумладан, сунъий интеллект учун зарур бўлган улкан энергия сарфловчи маълумотлар марказлари (дата-центрлар) қурилишига қаттиқ чекловлар қўйилиши кутилмоқда;

  • Спекулятив кутилмалар инқирози: Молиячилар сунъий интеллект технологияларининг кескин кенгайиши секинлашиши мумкинлигини англаб, хатарларни шошилинч равишда қайта баҳолашга киришди. Кўпчилик экспертлар буни сунъий равишда шиширилган «СИ пуфаги»нинг ёрилиши деб атамоқда.

Оқибатлар Осиё бозорларига ҳам етиб борди: Қочиш ва янги хавф

Нью-Йоркдаги саросима бир зумда Осиё-Тинч океани минтақасига тарқалди:

  • Япония: Юқори технологияли экспортёрлар зарар кўриши ортидан Nikkei 225 индекси бирданига 4,01% га қулади;

  • Тайвань: Дунёдаги энг йирик чип пудратчиси бўлган TSMC акциялари кескин арзонлашиб, TWII индексини 2,36% га пастга тортди;

  • Жанубий Корея: Samsung Electronics ва SK Hynix котировкаларининг тушиши ҳисобига Kospi индекси 1,32% йўқотди.

Инвесторлар хавфсиз паноҳ қидирмоқда:

Акциялар бозоридан чиқиб кетган капитал зудлик билан ҳимояланган активларга йўналтирилди. Натижада жаҳон бозорида хомашё нархлари кўтарилди — хом нефть нархи 3–4% га ошди, олтин ва кумуш эса ёз фаслининг охиридан буён кузатилмаган энг кучли ҳафталик ўсиш суръатини кўрсатмоқда.

Изоҳлар 0

…

Мавзуга оид янгиликлар