27 январ куни бўлиб ўтган йиғилишда Президент Шавкат Мирзиёев уюшган жиноий гуруҳлар фаолиятини чеклашдаги сусткашликларни очиқ танқид қилди. Давлат раҳбари таъкидича, бу тоифа одамлар “фақат кўча”да юрмайди — энди “бизнес ниқоби”ни кийиб, даромад бор жойга кириб боряпти.
Президентнинг гапи қисқа ва қаттиқ: бундай тўдалар ҳатто чет элга чиқиб олиб, ўша ерда ҳам ўз ватандошларини талашгача бораётгани қайд этилди. Яъни муаммо фақат маҳалла ёки туман доирасида эмас, трансчегаравий тус оляпти.
Қайси йўналишлар “энг кўп қўлга тушяпти”
Йиғилишда айниқса қуйидаги соҳаларда жиноий гуруҳлар фаоллиги кескин ошгани айтилди:
— кўп қаватли уйлар олди-сотдиси,
— автомашиналар харид-сотуви,
— молиявий пирамидаларни уюштириш,
— “Ҳаж” ва “Умра” зиёратига юбориш билан боғлиқ хизматлар.
Рақамлар эса ўйин эмас. Маълум қилинишича, фақат Тошкент шаҳрида хонадон сотиш масаласида 3 мингдан зиёд фуқарога 1,3 трлн сўм зарар етказилган. Бу — минглаб оилаларнинг умиди, пули, нерви, ишончи дегани.
Фирибгарлар қопқонига тушмаслик учун нима ишлар қилиняпти?
Президент масъуллар аҳолининг ҳуқуқий саводхонлигини ошириш бўйича етарли иш қилмаётганини ҳам кўрсатиб ўтди. Чунки фирибгарлар одамнинг кўнглига ўйнайди: “тез ҳал қиламан”, “осон пул”, “йўли бор” деган гаплар билан бошлайди — оқибати эса суд, қарз, афсус.
Бизнесга аралашиш, таҳдид ва “қора босим”
Йиғилишда сўнгги пайтларда жиноий гуруҳлар олди-берди муносабатларга ва бизнес жараёнларига аралашиб, тадбиркорлар ҳамда инвесторларга босим ўтказаётгани алоҳида таъкидланди. Бу эса иқтисодга ҳам, одамларнинг эркин меҳнат қилиш кайфиятига ҳам тўғридан-тўғри зарба.
Чет элда ҳам қонун устуворлиги таъминланади
Муаммо ташқи майдонга чиққани учун ечим ҳам кенг қўйиляпти: Бирлашган Араб Амирликлари, Туркия, АҚШ ва бошқа давлатлардаги элчихоналарда ички ишлар вакили лавозими жорий қилинди. Ушбу вакиллар хориждаги ҳамкасблари билан ҳамкорликда ишлаб, бундай зўравонликлар бўйича қонун устуворлигини таъминлаш, шунингдек, фуқароларнинг ёт ғоялар таъсирига тушиб қолишининг олдини олишга кўмаклашиши айтилди.
Янги топшириқлар ва алоҳида хизмат
Мутасаддиларга трансчегаравий ва виртуал майдонда уюшган жиноятчиликка қарши курашиш бўйича яхлит тизимни йўлга қўйиш вазифаси қўйилди. Шунингдек, Ички ишлар вазирлигида уюшган жиноятчилик бўйича алоҳида хизмат ташкил қилиниши белгиланди.
Энг оғриқли нуқта ёшлар ва спортчилар масаласи
Йиғилишда ўтган йили пойтахтда ушланган уюшган жиноий гуруҳлар таркибида 259 нафар “оғир” тоифадаги ёшлар ва спортчилар бўлгани жуда ташвишли ҳолат экани қайд этилди.
Президент спортчиларнинг аксарияти кўча безориси йўлига кириб қолаётгани, жойларда пул учун яширин жанглар уюштириш ҳолатлари кўпайганини ҳам айтди. Энди бу йўналишда қатъий назорат таъминлаш вазифаси қўйилди. Ёшларни жанговар спорт турларига қизиқишига “тақиқ” эмас, тўғри йўл керак: касбга ўқитиш, салоҳиятига мос иш билан банд қилиш тизимини яратиш топширилди.
Бу мавзу Президентнинг 2025 йил 26 декабр куни Олий Мажлис ва Ўзбекистон халқига мурожаатномасида ҳам кўтарилган — “осон пул топаман” деган илинж баъзи спортчиларни жиноий тўдаларга етаклаб қўяётгани ҳақида огоҳлантирилган эди.
Хулоса битта
Бу гал сигнал жуда равшан: уюшган жиноятчилик “кўча” доирасидан чиқиб, иқтисод, мулк, хизматлар бозорига суқилиб киряпти. Демак, унга қарши кураш ҳам фақат рейд ёки битта тадбир билан эмас — тизим, профилактика, ахборот ва қонун устуворлиги орқали бўлиши керак.
Мухлислар учун энг муҳим жиҳат шу: спорт — тарбия, интизом ва ғурур манбаи бўлиши керак. Ринг ёки татамидаги куч — ҳаётдаги адолат учун ишласин, “осон пул” учун эмас.
“Zamin”ни Telegram'да ўқинг!
