Глобал технология оламида мисли кўрилмаган молиявий пойга кучаймоқда. Дунёнинг энг йирик ИТ империялари ҳисобланмиш Meta, Alphabet (Google), Microsoft ва Amazon компанияларининг сўнгги молиявий ҳисоботлари эълон қилинди. Унга кўра, ушбу гигантларнинг аксарияти жорий 2026 йил учун ўзларининг йирик капитал харажатлари (capex) ҳажмини сезиларли даражада оширишга қарор қилишган.
Тўрт йирик бренд сунъий интеллект (AI) инфратузилмасини — замонавий маълумотлар марказлари (дата-марказлар), энг кучли микрочиплар, тармоқ тизимлари ва булутли технологияларни ривожлантириш учун умумий ҳисобда қарийб 700 миллиард доллар маблағ сарфлашни мақсад қилган.
Meta режаларни янгилади, Amazon эса барқарор
Бу сафарги маблағ ажратиш пойгасида энг катта сакраш Марк Цукерберг бошқарувидаги Meta компаниясида кузатилди. Корпорация ўз харажатларини нақд 125-145 миллиард долларгача юксалтирди. Бу компаниянинг аввалги молиявий режаларига нисбатан деярли 8 фоизга кўп демакдир.
Шунингдек, Microsoft ва Alphabet корпорациялари ҳам келажак технологиялари учун харажатлар прогнозини юқорига қараб ўзгартиришди. Электрон тижорат ва булутли хизматлар қироли бўлмиш Amazon эса ўз харажатларини аввалгидек салмоқли — 200 миллиард доллар даражасида барқарор сақлаб қолишни маъқул кўрди.
Бозорнинг турфа инжиқликлари: Ким ютиб, ким ютқазди?
Ушбу астрономик харажатлар эълон қилингач, халқаро фонд биржаларининг уларга берган реакцияси турлича ва кутилмаган бўлди. Масалан:
Alphabet (Google) акциялари нақд 10 фоизга қимматлашди ва инвесторларни қувонтирди.
Meta компаниясининг қимматли қоғозлари эса аксинча, 9 фоизга арзонлаб кетди.
Экспертлар шарҳи: Таҳлилчиларнинг фикрига кўра, эндиликда йирик сармоядорлар шунчаки сунъий интеллектга миллиардлар тикилаётганининг ўзига маҳлиё бўлиб ўтиришгани йўқ. Улар харажат миқдоридан кўра, бу инвестициялар компанияга айнан қандай ва қанча миқдорда реал даромад (фойда) келтираётганига жиддий эътибор қарата бошлашди.
Google’нинг булутли муваффақияти ва янги стратегияси
Alphabet (Google) инвесторлар ишончини қандай қозонди? Биринчидан, компания ўзи ишлаб чиққан махсус сунъий интеллект чипларини (AI-chips) эндиликда бошқа ташқи компанияларга ҳам тижорий асосда таклиф этишни йўлга қўйишини маълум қилди. Энг қизиғи, ушбу чипларни сотиб олиш истагида бўлган йирик мижозлар қаторида уларнинг асосий рақобатчиси — Meta компанияси ҳам борлиги айтилмоқда.
Иккинчидан, мазкур стратегия аллақачон ўз мевасини беришни бошлади: Google Cloud булутли сервисининг чораклик даромади кутилмаганда нақд 63 фоизга ўсиб, 20 миллиард долларлик улкан довондан ошиб ўтди.
Ички эҳтиёжларга тикилган миллиардлар
Meta компанияси эса ўзининг янги СИ-чипларини ҳозирча ташқарига сотиш эмас, балки асосан ўз платформалари ичидаги сарф-харажатларни қисқартириш ва ички тизимларни оптималлаштириш учун йўналтирмоқда. Бу стратегия узоқ муддатда фойдали бўлиши мумкин, бироқ қисқа фурсат ичида тезкор ва триллионлаб соф фойда кутаётган инвесторларнинг ҳафсаласини пир қилди ва уларнинг ишончи бироз сусайишига олиб келди.
Нима бўлган тақдирда ҳам, рақамли келажак учун олиб борилаётган бу улкан "миллиардлар жанги" ҳали узоқ давом этиши аниқ!
“Zamin”ни Telegram'да ўқинг!
