Хитой ўзининг Tiangong орбитал станциясини икки баравар кенгайтирмоқда

Хитой космик тадқиқотлар соҳасида янги босқичга кўтарилиш мақсадида ўзининг Tiangong орбитал станциясини тубдан модернизация қилишни режалаштирмоқда. Ушбу кенг кўламли лойиҳа натижасида станциянинг умумий вазни ҳозирги 90 тоннадан 180 тоннагача ошади. Бу эса Хитойнинг коинотдаги иштирокини сезиларли даражада мустаҳкамлаб, уни жаҳондаги энг йирик яшаш мумкин бўлган объектиардан бирига айлантиради. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Дастурнинг бош конструктори Ян Хуннинг сўзларига кўра, станциянинг тузилиши ҳам бутунлай ўзгаради. Ҳозирги уч модулли Т-симон кўриниш ўрнини олтита модулдан иборат бутун бошли мажмуа эгаллайди ва у бутунлай янги крестсимон шаклга эга бўлади. ixbt.com маълумотига кўра, бундай кенгайиш нафақат станциянинг ҳажмини, балки унинг функционал имкониятларини ҳам бир неча баробар оширади.

Илмий салоҳият ва техник имкониятлар

Станцияни кенгайтиришга бўлган эҳтиёж илмий лойиҳалар сонининг кескин ортиб бораётгани билан изоҳланмоқда. Охирги беш йил ичида Tiangong бортида 267 та илмий ва амалий лойиҳалар амалга оширилди. Фақатгина ўтган йилнинг ўзида станцияга 1,2 тоннадан ортиқ илмий ускуналар етказиб берилган бўлиб, йиғилган маълумотлар ҳажми 150 терабайтдан ошиб кетган.

Янги режа доирасида амалга ошириладиган ишлар қуйидагиларни ўз ичига олади:

• Бошланғич босқичда оғирлиги 20 тонна бўлган янги кенгайтириш модулини учириш ва туташтириш;
• Бошқариладиган ва юк ташувчи кемалар учун қўшимча туташув узелларини яратиш;
• Очиқ коинотга чиқиш учун мўлжалланган шлюзлар сонини кўпайтириш;
• Бир вақтнинг ўзида бир нечта тайконавтларнинг коинотда ишлаш имкониятини таъминлаш.

Ҳозирда Tiangong станцияси Тианҳе таянч модули ҳамда Вентиан ва Менгтиан лаборатория модулларидан иборат. Келажакда яна учта янги модулнинг қўшилиши илмий лабораториялар майдонини кенгайтириб, мураккаброқ тажрибаларни ўтказишга шароит яратади.

Экипаж учун шароитлар ва хавфсизлик

Модернизация жараёнида нафақат техник жиҳатларга, балки тайконавтларнинг ҳаёт фаолияти учун зарур бўлган тизимларга ҳам алоҳида эътибор қаратилади. Хусусан, ҳаётни қўллаб-қувватлаш тизимлари, жисмоний тайёргарлик ва фавқулодда вазиятларда ёрдам кўрсатиш механизмлари такомиллаштирилади. Бу эса коинот экспедицияларининг давомийлигини узайтириш ва орбитал ишлар хавфсизлигини ошириш имконини беради.

Tiangong станцияси Ердан тахминан 400 километр баландликда жойлашган бўлиб, 2022-йилдан буён ҳозирги конфигурацияда фаолият юритиб келмоқда. Бугунги кунда у уч кишининг доимий яшаши учун мўлжалланган бўлса, кенгайтириш дастури амалга оширилгач, у коинотдаги энг йирик ва кўп функцияли илмий марказлардан бирига айланади. Бу қадам Хитойнинг коинотни ўзлаштириш борасидаги глобал рақобатда етакчи ўринларни эгаллашга бўлган интилишини яна бир бор тасдиқлайди.