Туркиянинг илк атом электр станцияси: Аккую лойиҳасининг ишга тушиш муддати маълум бўлди

Туркия энергетика мустақиллиги йўлидаги энг йирик лойиҳа — Аккую атом электр станциясининг (AES) биринчи энергоблокини ишга тушириш жараёнлари ҳал қилувчи паллага кирди. Россиянинг Росатом давлат корпорацияси томонидан барпо этилаётган ушбу улкан иншоот 2026-йилда тўлиқ қувват билан иш бошлаши кутилмоқда. Бу ҳақда Истанбулда бўлиб ўтган НППEС ихтисослаштирилган форумида Аккую Нуклеар АЖ директорлар кенгаши раиси Антон Дедусенко маълум қилди. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Лойиҳа доирасида биринчи энергоблокда қурилиш ишлари деярли якунланган. Мутахассислар ҳозирда реакторга имитация қилувчи иссиқлик ажратувчи йиғмаларни юклашган бўлиб, бу технологик жараённинг муҳим қисми ҳисобланади. Ixbt.com нашри хабарига кўра, айни пайтда реакторда совуқ гидравлик синовлар ўтказилмоқда. Ушбу синовлар энергоблокнинг фойдаланишга тайёрлигини тасдиқлаш учун мажбурий босқич саналади.

Технологик жараёнлар ва келгуси режалар

Росатом раҳбари Алексей Лихачёв аввалроқ биринчи блокни жорий йилнинг кузида ишга тушириш режалаштирилганини айтган эди. Бироқ, кенг кўламли синовлар ва хавфсизлик чораларини инобатга олган ҳолда, 2026-йил асосий ишга тушириш йили сифатида белгиланди. Антон Дедусенконинг таъкидлашича, биринчи блокда амалга оширилаётган ҳар бир босқич қолган учта энергоблокни қуриш ва ишга тушириш учун йўл очиб беради.

Туркия ҳукумати атом энергетикасига ўтиш орқали мамлакатнинг электр энергиясига бўлган эҳтиёжини барқарорлаштиришни мақсад қилган. Аккую AES лойиҳаси Россия дизайни асосидаги 3+ авлодига мансуб ВВEР реакторлари билан жиҳозланган бўлиб, бу дунёдаги энг хавфсиз ва замонавий технологиялардан бири ҳисобланади. Лойиҳа доирасида жами тўртта энергоблок қурилиши кўзда тутилган.

Лойиҳа қуввати ва минтақавий аҳамияти

Ҳар бир энергоблокнинг қуввати 1 200 МВ ни ташкил этади. Тўртала блок тўлиқ ишга туширилгач, станция Туркиянинг умумий электр энергияси истеъмолининг қарийб 10 фоизини қоплаши кутилмоқда. Ҳозирда компания иккинчи энергоблокда ҳам ишга тушириш-созлаш ишларини бошлаш учун расмий рухсатномани қўлга киритган.

Ўзбекистон учун ҳам атом энергетикаси долзарб мавзу эканлигини ҳисобга олсак, Туркия тажрибаси минтақавий экспертлар томонидан диққат билан кузатилмоқда. Аккую лойиҳаси нафақат Туркиянинг, балки бутун минтақанинг энергетика харитасини ўзгартириши мумкин бўлган стратегик объектдир. Росатом мутахассислари барча халқаро хавфсизлик стандартларига риоя қилган ҳолда ишларни давом эттирмоқда.

Хулоса қилиб айтганда, 2026-йил Туркия тарихида янги саҳифа очади. Аккую AES нафақат технологик ютуқ, балки иқлим ўзгаришига қарши курашда карбонат ангидрид чиқиндиларини камайтиришга хизмат қилувчи йирик экологик лойиҳа ҳамдир. Қурилиш майдонида минглаб муҳандис ва ишчилар туну кун меҳнат қилмоқда.