Хитой авиация саноатида инқилоб: КОМАК C929 лайнери Boeing ва Аирбус билан рақобатлашади

Хитойнинг КОМАК авиация корпорацияси глобал фуқаро авиацияси бозорида АҚШ ва Европа гегемонлигига чек қўйиш йўлидаги навбатдаги қадамини ташлади. Фарнбороугҳ Air Шов авиасалонида компания ўзининг энг янги ишланмаси — узоқ масофага учувчи кенг фюзеляжли КОМАК C929 самолёти лойиҳаси режа асосида фаол босқичда давом этаётганини расман эълон қилди. Ушбу ҳаво кемаси жаҳон бозорида Boeing 787-9 Дреамлинер ва Аирбус A330neo каби гигантларнинг асосий рақибига айланиши кутилмоқда. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

КОМАК C929 лойиҳаси Хитойнинг ўз авиация саноатини мустақилликка олиб чиқиш стратегиясининг муҳим қисмидир. Тахминан 290 нафар йўловчига мўлжалланган ушбу лайнер қитъалараро парвозларни амалга ошириш имкониятига эга бўлади. Мутахассисларнинг фикрича, C929 нинг муваффақияти нафақат Хитой ички бозори, балки халқаро авиаташувчилар учун ҳам янги ва арзонроқ муқобил вариантни тақдим этади.

Авиация бозоридаги янги иерархия

Фарнбороугҳ кўргазмасида КОМАК фақатгина C929 билан чекланиб қолгани йўқ. Компания ўзининг тўлиқ фуқаро авиацияси линиясини намойиш этди. Бунга қуйидагилар киради:

• C909 — 90 ўринли минтақавий самолёт (собиқ ARJ21), у аллақачон ўндан ортиқ буюртмачиларга етказиб берилган;
• C919 — 190 ўринли тор фюзеляжли лайнер, у Boeing 737 ва Аирбус A320 оиласига рақобатчи ҳисобланади;
• C929 — узоқ масофали кенг фюзеляжли флагман лойиҳаси.

ixbt.com маълумотига кўра, C909 модели нафақат йўловчи ташиш, балки махсус вазифалар учун ҳам мослаштирилган. Ишлаб чиқарувчи унинг тиббий тез ёрдам, ёнғин ўчириш, юк ташиш, бизнес-джет ва фавқулодда вазиятлар учун ҳаво қўмондонлик пункти каби модификацияларини ҳам тақдим этди. Бу эса Хитой самолётларининг универсал эканлигини кўрсатади.

Муваффақиятли эксплуатация ва истиқболлар

Ҳозирги кунда C919 модели Хитойнинг энг йирик авиакомпаниялари — Чина Эастерн, Air Чина ва Чина Соутерн томонидан муваффақиятли фойдаланилмоқда. Хитой Саноат ва ахборот технологиялари вазирлиги берган маълумотларга кўра, бугунги кунга қадар 41 дона C919 самолёти эксплуатацияга топширилган. Бу рақамлар Хитой техникасига бўлган ишонч ортиб бораётганидан далолат беради.

Ўзбекистон ва Марказий Осиё минтақаси учун ҳам ушбу янгиликлар аҳамиятли. Арзон ва замонавий ҳаво кемаларининг пайдо бўлиши келажакда минтақавий авиакомпаниялар учун паркни янгилашда янги имкониятлар очиши мумкин. Ҳозирда C909 моделлари Жануби-Шарқий Осиё мамлакатларида фаол ишлатилмоқда, бу эса Хитой авиациясининг экспорт салоҳияти юқори эканини тасдиқлайди.

Хулоса қилиб айтганда, КОМАК C929 лойиҳасининг муваффақияти Boeing ва Аирбус ўртасидаги ўн йиллик дуополияни бузиши мумкин. Хитойлик муҳандислар замонавий технологияларни жорий этиш орқали ёқилғи тежамкорлиги ва йўловчилар қулайлигини оширишга асосий урғу бермоқда.