SpaceX коинотни забт этишда давом этмоқда: Super Heavy Booster 21 синовдан ўтказилди

Elon Musk асос солган SpaceX компанияси дунёдаги энг қудратли ракета тизими ҳисобланган Starship лойиҳасини такомиллаштиришда навбатдаги муҳим қадамни ташлади. Техас штатидаги Starbase полигонида жойлашган Массейъс Оутпост мажмуасида Super Heavy Booster 21 тезлатгичининг тўлиқ криогенли ёнилғи қуйиш синовлари муваффақиятли якунланди. Ушбу жараён ракетанинг ўта паст ҳароратларда ишлаш қобилиятини текшириш учун ўта муҳим босқич ҳисобланади. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

ixbt.com маълумотига кўра, синов давомида ракета корпуси қалин қиров қатлами билан қопланди, бу эса ёнилғи баклари ичидаги экстремал совуқликдан далолат беради. Муҳандислар ушбу тест орқали тизимнинг герметик ҳолати, ёнилғи узатиш клапанларининг ишлаши ва конструкциянинг криоген юкламаларга чидамлилигини таҳлил қилишди. Аввалроқ SpaceX мутахассислари ёнилғини қисман қуйиш бўйича икки марта уриниш ўтказган эди, бу сафарги тўлиқ синов эса тизимнинг парвозга тайёрлигини тасдиқлади.

Мечазилла ёрдамида ушлаб қолиш стратегияси

Боостер 21 қурилмаси Starship тизимининг 14-интеграллашган парвози учун мўлжалланган. SpaceX компаниясининг асосий мақсадларидан бири — кўп марта ишлатиладиган ракета технологиясини мукаммалликка етказишдир. Режага кўра, ушбу парвоз давомида Super Heavy тезлатгичи ерга қайтиб тушаётганда, уни Мечазилла деб номланувчи махсус хизмат кўрсатиш минорасининг механик "панжалари" билан ҳавода ушлаб қолишга ҳаракат қилинади.

Бироқ 14-парвознинг якуний сценарийси жорий йилнинг 24-июльига режалаштирилган 13-парвоз натижаларига боғлиқ бўлади. Агар навбатдаги миссия муваффақиятли ўтса, SpaceX муҳандислари Боостер 21 билан янада мураккаброқ маневрларни амалга оширишга рухсат оладилар. Бу каби синовлар нафақат техник носозликларни аниқлаш, балки келажакда Марс ва Ойга амалга ошириладиган миссиялар учун хавфсизлик кафолатини яратишга хизмат қилади.

Starship лойиҳаси ҳозирда коинот саноатидаги энг амбицияли дастур бўлиб қолмоқда. Super Heavy Booster 21 нинг муваффақиятли синовдан ўтиши SpaceX'нинг парвозлар частотасини ошириш ва ракеталарни қайта тиклаш харажатларини камайтириш борасидаги стратегиясига тўла мос келади. Мутахассисларнинг таъкидлашича, ҳар бир янги Боостер аввалгисидан кўра такомиллаштирилган ва чидамлироқ қилиб ишланмоқда.

Криоген синовлардан сўнг, навбатдаги босқичда Боостер 21 нинг двигателлари статик тарзда ўт олдирилиши кутилмоқда. Бу жараён ракета ҳавога кўтарилишидан олдинги сўнгги жиддий текширувлардан бири бўлиб, Raptor двигателларининг қуввати ва барқарорлигини амалда намоён этади. Ўзбекистонлик коинот ишқибозлари учун ҳам ушбу технологик пойга қизиқарли, сабаби Starship келажакда глобал интернет ва сайёралараро транспорт тизимини бутунлай ўзгартириши мумкин.