Starlink ва Луизиана: Оптик толали интернет етиб бормаган ҳудудлар сунъий йўлдошга ўтади

Илон Маск бошқарувидаги SpaceX компанияси ҳамда АҚШнинг Луизиана штати маъмурлари ўртасида муҳим келишув имзоланди. Федерал Броадбанд Эқуитй, Аксесс анд Деплоймент (БEАД) дастури доирасида амалга оширилаётган ушбу лойиҳа чекка ҳудудларда рақамли тенгсизликни бартараф этишга қаратилган. Эндиликда оптик толали алоқа линияларини тортиш иқтисодий ва техник жиҳатдан имконсиз бўлган манзиллар Starlink сунъий йўлдош тизими орқали юқори тезликдаги интернет билан таъминланади. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

ixbt.com маълумотига кўра, SpaceX 2026-йил ёзининг охирига қадар штатнинг 50 дан ортиқ округидаги 10 635 та объектни тармоққа улаш мажбуриятини олган. Бу лойиҳа Луизиана штатининг кенг полосали интернет қамровини кенгайтириш стратегиясининг ажралмас қисмига айланди. Ҳукумат ҳудуднинг 98–99 фоизини анъанавий оптик толали алоқа билан қамраб олишни режалаштирган бўлса-да, қолган қисмлар мураккаб релеф ва юқори харажатлар туфайли муаммоли бўлиб қолаётган эди.

Анъанавий технологиялардан самаралироқ ечим

Луизиана губернатори Жефф Лендри Starlink технологиясининг ишончлилигига юқори баҳо берди. Унинг таъкидлашича, ушбу тизим табиий офатлар оқибатларини бартараф этиш жараёнида ўзининг самарадорлигини амалда исботлаган. Алоқа инфратузилмаси ишдан чиққан вазиятларда сунъий йўлдош интернети қутқарувчилар ва аҳоли учун ягона алоқа воситаси бўлиб хизмат қилган, бу эса расмийларни SpaceX билан ҳамкорлик қилишга ундаган асосий омиллардан биридир.

SpaceX вакилларининг билдиришича, Starlink хизмати фойдаланувчиларга паст кечикиш даври (латенкй) ва штат талабларидан юқори бўлган тезликни кафолатлайди. Хусусан, маълумотларни юклаб олиш тезлиги сониясига камида 100 Мегабитни, узатиш тезлиги эса 20 Мегабитни ташкил этади. Бу кўрсаткичлар масофавий таълим, телемедицина ва замонавий рақамли хизматлардан тўлиқ фойдаланиш учун етарли ҳисобланади.

Ушбу лойиҳа АҚШ федерал ҳукуматининг чекка ҳудудларни интернетлаштириш бўйича олиб бораётган кенг кўламли ислоҳотларининг бир қисмидир. Авваллари фақат кабел орқали уланишга таянилган бўлса, эндиликда сунъий йўлдош технологиялари ҳам давлат томонидан қўллаб-қувватланадиган расмий ечимлар қаторига киритилмоқда. Бу эса SpaceX каби хусусий компаниялар учун янги бозорларни очиб беради.

Ўзбекистон шароитида ҳам ушбу тажриба катта аҳамиятга эга бўлиши мумкин. Мамлакатимизнинг тоғли ва аҳоли зичлиги паст бўлган ҳудудларида оптик толали алоқа ўтказиш катта маблағ талаб қилади. Луизиана мисолида кўриниб турибдики, давлат ва хусусий сунъий йўлдош операторлари ҳамкорлиги рақамли иқтисодиётни ривожлантиришда энг мақбул йўл бўлиб хизмат қилиши мумкин.