NASA Марсдаги 15 нафар астронавт учун озиқ-овқат тизимини танлади

NASA агентлиги келажакдаги Марс экспедициялари учун тўлақонли озиқ-овқат тизимини яратишга қаратилган Деэп Спасе Фоод Чалленге: Марс то Табле танлови якунларини эълон қилди. ixbt.com маълумотига кўра, мазкур лойиҳа келгусида Қизил сайёрага йўл оладиган 15 нафар астронавтни узоқ муддат давомида барқарор озиқ-овқат билан таъминлаш учун муҳим пойдевор вазифасини бажаради. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Мусобақа шартлари жуда қаттиқ бўлиб, иштирокчилар 15 кишилик экипажни 500 марс суткаси ёки тахминан 513 ер кунига етадиган озиқ-овқат билан таъминлайдиган инфратузилмани лойиҳалаштириши керак эди. Жами 33 давлат ва АҚШнинг 28 штатидан 113 та ариза келиб тушган бўлиб, улардан 5 таси ғолиб деб топилди ва умумий 650 минг доллар миқдоридаги мукофот жамғармасини ўзаро бўлиб олди.

Адаптиве Ноуришмент Инфраструктуре ғолиб бўлди

Танловда биринчи ўринни Филадельфиядан келган Чинер Укеже эгаллади ва 300 минг доллар мукофот олди. Унинг Адаптиве Ноуришмент Инфраструктуре (АНИ) деб номланган концепцияси бошқа лойиҳалардан ўзининг комплекс ёндашуви билан ажралиб турди.

АНИ концепцияси ўз ичига бир қатор илғор йўналишларни олади:

• Бошқариладиган муҳитда қишлоқ хўжалигини юритиш
• Ферментация жараёнлари ва замбуруғлар етиштириш
• Биореакторлар ёрдамида озуқа моддаларини ёпиқ сиклда қайта ишлаш
• Ер заҳираларидан минимал даражада фойдаланган ҳолда рационнинг 50 фоизини жойида ишлаб чиқариш

Иккинчи ўринни Калифорниянинг Сислуне компанияси қўлга киритиб, 200 минг доллар мукофотга эга чиқди. Уларнинг Фреш, Фермент, Ресерве тизими махсус маданиятларни етиштириш, ҳосилнинг бир қисмини одатий маҳсулотларга айлантириш ва фавқулодда вазиятлар учун ер заҳираларидан фойдаланишни назарда тутади. Шунингдек, яна 3 та жамоа алоҳида ютуқлари учун 50 минг доллардан мукофотланди.

Марс миссиялари учун озиқ-овқат етиштиришнинг аҳамияти

Ҳозирги вақтда Халқаро космик станцияга юбориладиган озиқ-овқат маҳсулотлари Ерда тайёрланиб, қадоқланган ҳолда жўнатилади. Бироқ Марс миссияси учун бу ёндашув ўта мураккаб ҳисобланади, чунки фақат бир томонлама парвознинг ўзи камида 9 ой давом этади ва тайёр озиқ-овқат заҳирасини сақлаш оғирлик ҳамда сақланиш муаммоларини келтириб чиқаради.

Шу боис NASA рационнинг бир қисмини бевосита космосда ва ўша ернинг ўзида ишлаб чиқаришни келажакдаги узоқ муддатли сайёралараро парвозлар инфратузилмасининг ажралмас қисми сифатида кўриб чиқмоқда. Марс то Табле танлови 2021–2024 йилларда ўтказилган дастурнинг мантиқий давоми бўлди.