Britaniya yoʻllarida "Yovvoyi Gʻarb" davri: har yili 750 ming avtomobil izsiz yoʻqolmoqda
Buyuk Britaniya avtomobil bozori va yoʻl harakati xavfsizligi tizimi jiddiy inqirozga yuz tutmoqda. Soʻnggi maʼlumotlarga koʻra, mamlakatda har yili 750 mingga yaqin transport vositasi rasmiy roʻyxatdan gʻoyib boʻlib, jinoiy sxemalar qurboniga aylanmoqda. Bu holat nafaqat iqtisodiy zarar keltirmoqda, balki yoʻllarda qonunbuzarliklar koʻpayishiga ham sabab boʻlmoqda. Bu haqda Autocar.co.uk xabar beradi.
Avtomobillarni qayta ishlash assotsiatsiyasi (Vehicle Recyclers Association) rahbari Andy Lathamning Autocar nashriga maʼlum qilishicha, Britaniya yoʻllaridan har yili 650 mingdan 841 minggacha avtomobil "hisobdan chiqib" ketmoqda. Ushbu mashinalarning taqdiri nomaʼlumligicha qolayotgani soha mutaxassislarini jiddiy tashvishga solgan. Mazkur raqamlar DVLA (Haydovchilar va transport vositalarini litsenziyalash agentligi)ga yuborilgan rasmiy soʻrovnomalar natijasida ochiqlandi.
Noqonuniy eksport va "arvoh" raqamlar
Lathamning taʼkidlashicha, yoʻqolgan avtomobillarning katta qismi oʻgʻirlangan va keyinchalik hech qanday hujjatsiz qismlarga boʻlib yuborilgan yoki noqonuniy ravishda chet elga eksport qilingan. Nazoratning sustligi jinoyatchilarga avtomobil ehtiyot qismlari va shinalarni konteynerlarda xorijga joʻnatish imkonini bermoqda. Shuningdek, litsenziyasiz faoliyat yuritayotgan mingdan ortiq "shoxobchalar" oʻgʻirlangan qismlarni onlayn platformalar orqali erkin sotmoqda.Vaziyatni yanada murakkablashtirayotgan omillardan biri — soxta va "arvoh" (mavjud boʻlmagan) davlat raqamlaridan foydalanishdir. Jinoyatchilar ANPR (avtomatik raqamni aniqlash) kameralarini aldash uchun oʻgʻirlangan mashinalarga boshqa avtomobillarning raqamlarini taqib olishmoqda. Statistikaga koʻra, Britaniya kameralari kuniga 100 millionta raqamni skaner qiladi, biroq ularning 1-2 foizi oʻqib boʻlmaydigan yoki shubhali hisoblanadi.
Ijtimoiy va iqtisodiy oqibatlar
Soxta raqamlar va noqonuniy savdo faqatgina avtomobil oʻgʻirligi bilan cheklanib qolmaydi. Motor Insurers' Bureau (MIB) vakili Martin Saundersning soʻzlariga koʻra, bunday transport vositalari koʻpincha quyidagi jinoyatlarda ishtirok etadi:- Giyohvand moddalar savdosi va uyushgan jinoyatchilik;
- Taqiqlangan hududlarga kirish uchun toʻlovlardan qochish;
- Sugʻurta polisisiz harakatlanish va jarimalarni toʻlamaslik;
- Yoʻl harakati qoidalarini qoʻpol ravishda buzish.
Britaniya tajribasi shuni koʻrsatadiki, raqamli nazorat tizimlari rivojlangan boʻlsa-da, jismoniy nazorat va litsenziyalash jarayonidagi boʻshliqlar yirik jinoiy tarmoqlar shakllanishiga sharoit yaratadi. Oʻzbekiston kabi avtomobillashuv darajasi oʻsib borayotgan mamlakatlar uchun ham bunday xalqaro tajriba va xatolar nazorat tizimini takomillashtirishda muhim dars boʻlishi mumkin.
Izohlar 0
…