AQSHda haydovchisiz avtomobillar favqulodda xizmatlar ishiga xalaqit bermaslikka chaqirildi

AQSH Milliy yoʻl harakati xavfsizligi boshqarmasi (NHTSA) avtonom boshqaruv tizimlarini ishlab chiquvchi kompaniyalarni haydovchisiz avtomobillarning favqulodda vaziyatlarda oʻzini tutishi bilan bogʻliq jiddiy muammolarni bartaraf etish haqida ogohlantirdi. Regulyatorning taʼkidlashicha, aqlli tizimlar koʻpincha politsiya, oʻt oʻchiruvchilar va tez yordam xizmatlarining ishiga toʻsqinlik qilmoqda, bu esa insonlar hayotini xavf ostiga qoʻyishi mumkin. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

NHTSA rahbari Jonatan Morrison soha vakillariga yoʻllagan maktubida haydovchisiz mashinalarning xatti-harakatlarida xavotirli qonuniyat aniqlanganini maʼlum qildi. Ixbt.com maʼlumotlariga koʻra, avtonom transport vositalari voqea joylaridagi ogohlantiruvchi belgilarga, jumladan, miltillovchi chiroqlar, yoʻl konuslari, signal mashʼallari, hatto tutun va olovga ham yetarlicha reaksiya bildirmayapti.

Favqulodda xizmatlar uchun toʻsiq

Regulyator tomonidan oʻtkazilgan tahlillar shuni koʻrsatdiki, haydovchisiz avtomobillar faol favqulodda hodisalar sodir boʻlayotgan hududlarga kirib bormoqda va maxsus texnikalarning yoʻlini toʻsib qoʻymoqda. Morrisonning fikricha, bunday vaziyatlarni aniqlay olmaslik va ularga toʻgʻri javob qaytarmaslik tizimning funksional yetishmovchiligi hisoblanadi. Bu esa avtonom transportning ommalashishi yoʻlidagi eng katta toʻsiqlardan biridir.

Hozirda NHTSA va AQSH Milliy transport xavfsizligi kengashi (NTSB) Waymo kompaniyasiga tegishli avtomobillar bilan bogʻliq bir qancha hodisalarni alohida oʻrganmoqda. Xususan, Texasda haydovchisiz mashinalarning toʻxtab turgan va ogohlantirish chiroqlari yoqilgan maktab avtobuslari yonidan qoidabuzarlik bilan oʻtib ketish holatlari qayd etilgan. Shuningdek, Dallasda Waymo avtomobili yonayotgan binoga ketayotgan oʻt oʻchirish mashinasini toʻsib qoʻygani haqida xabarlar tarqaldi.

Yana bir mudhish voqea Kaliforniyaning Santa-Monika shahrida yuz berdi. Tekshiruv maʼlumotlariga koʻra, Waymo haydovchisiz avtomobili maktab zonasida toʻqqiz yoshli qizchani urib yuborgan. Qizcha yoʻl chetida notoʻgʻri toʻxtab turgan mashina ortidan toʻsatdan yugurib chiqqan, biroq avtonom tizim xavfni vaqtida baholay olmagan. Bu kabi holatlar texnologiyaning hali mukammal emasligidan dalolat beradi.

Kelajakdagi choralar

NHTSA ushbu muammolarni muhokama qilish uchun oy oxirigacha barcha yirik ishlab chiquvchilar bilan uchrashuvlar oʻtkazishni rejalashtirmoqda. Regulyatorning asosiy talablari quyidagilardan iborat:

• Favqulodda xizmatlar xodimlarining ishoralarini aniq tanish;
• Maxsus texnikalarga soʻzsiz yoʻl berish algoritmlarini takomillashtirish;
• Yoʻldagi nostandart toʻsiqlar (tutun, olov, signal chiroqlari)ga nisbatan xavfsiz reaksiya bildirish;
• Aholi gavjum va maktab zonalari hududida ehtiyotkorlikni oshirish.

Ushbu ogohlantirish avtonom transport rivojidagi muhim bosqichni anglatadi. Tizimlar nafaqat oddiy sharoitlarda mashina boshqarishi, balki inson omili va favqulodda vaziyatlar aralashgan murakkab muhitda ham xavfsiz harakatlanishi shart. Aks holda, haydovchisiz texnologiyalarning keng koʻlamda joriy etilishi jamoatchilik tomonidan qattiq qarshilikka uchrashi mumkin.

Oʻzbekiston kabi avtonom transport texnologiyalari kirib kelayotgan mamlakatlar uchun ham ushbu tajriba muhim ahamiyatga ega. Kelajakda aqlli shahar infratuzilmasini yaratishda haydovchisiz mashinalarning tez yordam va yongʻin xavfsizligi xizmatlari bilan oʻzaro aloqasini tartibga soluvchi huquqiy va texnik bazani shakllantirish lozim boʻladi.