2004 yilda Fransiya hukumati moliyaviy strategiyasini o‘zgartirdi: davlat oltin zaxiralarining katta qismini sotishga qaror qildi. O‘sha paytda mamlakat zaxirasidagi 589 tonna oltin — umumiy hajmning qariyb 20 foizi — bozorga chiqarilgani aytilgan.
Rasmiylar bu qadamni shunday tushuntirgan: “oltin daromad keltirmaydigan aktiv”, demak, mablag‘ni foiz beradigan va tezroq natija qaytarishi mumkin bo‘lgan instrumentlarga yo‘naltirish ma’qul. Natijada byudjetga oltin savdosidan 4,67 milliard yevro tushgani qayd etilgan.
Lekin vaqt degan “hisobchi” bor: oradan qariyb yigirma yil o‘tib, oltin narxi keskin ko‘tarildi. 2026 yil 4 fevral atrofida 1 kilogramm oltin qiymati 137 ming yevrodan ham yuqori ko‘rsatilmoqda. Shu baholar bilan qaralsa, 2004 yilda sotilgan 589 tonna oltinning bugungi umumiy qiymati taxminan 81 milliard yevro atrofiga chiqadi.
Shu yerda eng og‘riqli hisob paydo bo‘ladi: 4,67 milliard yevro bilan taqqoslaganda, Fransiya taxminan 76 milliard yevro potensial daromaddan quruq qolgan bo‘ladi. Bu raqamlar “qog‘ozdagi” hisob-kitob bo‘lishi mumkin, ammo ma’nosi ravshan: uzoq muddatli qimmatlashuv oldida qisqa muddatli foyda juda ham kichik ko‘rinib qoldi.
Qizig‘i, 2004 yil atrofida markaziy banklar kelishuvlari doirasida Fransiya tomonidan bir necha yil ichida katta hajmda (taxminan 500 tonna atrofida) oltin sotish imkoniyati tilga olingani ham bor — demak, qaror bir kunda paydo bo‘lib qolmagan, u rejali siyosat sifatida ko‘rilgan.
Mutaxassislar bu voqeadan bitta “quruq” xulosa chiqaradi: oltin har kuni daromad bermaydi, to‘g‘ri. Lekin u inflyatsiya, geosiyosiy beqarorlik va iqtisodiy to‘lqinlanishlarda uzoq muddatli qalqon vazifasini bajaradi. Ya’ni ba’zi aktivlar “tez pul” uchun emas, “ertangi xotirjamlik” uchun saqlanadi.
So‘nggi gap: aktiv boshqarishda shoshmaslik — romantika emas, strategiya. Va oltin haqiqatan ham sabrni yaxshi ko‘radi.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
