Dunyo nigohi Yaqin Sharqdagi alangaga qaratilgan bir paytda, okean ortida kutilmagan va o‘ta muhim diplomatik uchrashuv bo‘lib o‘tdi. AQSH va Rossiya vakillari Floridaning sokin muhitida global inqirozdan chiqish yo‘llarini izlashdi. Zamin.uz ushbu sirli muzokaralarning parda ortidagi tafsilotlarini ochiqlaydi.
Chorshanba, 11 mart kuni AQSH prezidentining Ukraina bo‘yicha maxsus vakili Stiven Uitkoff ijtimoiy tarmoqlar orqali shov-shuvli ma’lumotni bo‘lishdi. Unga ko‘ra, Floridada Rossiya delegatsiyasi bilan yuzma-yuz muloqot bo‘lib o‘tgan. Rossiya tomoniga prezidentning maxsus vakili Kirill Dmitriyev boshchilik qilgan bo‘lsa, Amerika tomonidan muzokaralar stolida prezidentning kuyovi Jared Kushner va federal xaridlar xizmati komissari Josh Gryunbaum ham hozir bo‘lgan.
Neft bo‘hroni va «Ho‘rmuz tuguni»
Dmitriyevning AQSHga tashrifi bejiz emas. Bugungi kunda Eron va Isroil o‘rtasidagi qurolli to‘qnashuvlar sababli jahon bozoriga neft yetkazib beriladigan asosiy arteriya — Ho‘rmuz bo‘g‘ozi deyarli yopilib qolgan.
- Narxlarning sakrashi: Jahon neft zaxirasining 20 foizi o‘tadigan yo‘lning to‘silishi benzin narxini osmonga olib chiqdi.
- Amerikaning taktikasi: Oq uy vaziyatni barqarorlashtirish uchun dengizdagi tankerlarda turgan Rossiya neftini Hindistonga sotishga vaqtincha izn berdi. Hatto Rossiyaga qarshi energetika sanksiyalarini yumshatish masalasi ham kun tartibiga chiqdi.
Ukraina urushida «burilish nuqtasi» yaqinmi?
Uitkoffning ta’kidlashicha, Rossiya bilan bo‘lib o‘tgan ushbu uchrashuv Ukrainadagi mojaroni yakunlash borasidagi muzokaralarda yangi bosqich bo‘lishi mumkin.
- Navbatdagi uchrashuv: Mart oyining ikkinchi yarmida Rossiya, Ukraina va AQSH ishtirokida uch tomonlama yirik mashvarat o‘tkazilishi rejalashtirilmoqda.
- Dmitriyevning bahosi: Rossiya vakili Floridadagi muloqotni «samarali» deb atadi, biroq tomonlar hozircha kelishuv tafsilotlarini sir saqlamoqda.
G7 va Makronning qat’iy pozitsiyasi
Amerikaning Rossiya neftiga nisbatan yumshoqroq siyosat yuritish ishoralari Yevropa ittifoqchilariga ma’qul kelmayapti. "Katta yettilik" (G7) davlatlarining videoaloqa orqali o‘tgan yig‘ilishida Fransiya prezidenti Emmanuel Makron keskin bayonot berdi:
«Yaqin Sharqdagi energiya tanqisligi Rossiya neftiga qo‘yilgan narx cheklovlari va sanksiyalarni bekor qilish uchun asos bo‘la olmaydi!»
Shunisi qiziqki, Donald Tramp ushbu majlisda ishtirok etgan bo‘lsa-da, uning G7 umumiy pozitsiyasini qo‘llab-quvvatlagani yoki Rossiyaga nisbatan o‘z rejalarini ilgari surgani haqida aniq ma’lumot yo‘q.
Xulosa o‘rnida
Floridadagi uchrashuv shuni ko‘rsatmoqdaki, Yaqin Sharqdagi urush alangasi Vashington va Moskvani hatto eng murakkab masalalarda ham muloqot qilishga majbur etmoqda. Dunyo iqtisodiyotini saqlab qolish va energiya bo‘hronini jilovlash uchun tomonlar sanksiyalar tilini diplomatiya tiliga almashtirishga tayyor ko‘rinadi.
Sizningcha, AQSH jahondagi neft narxini tushirish uchun Rossiyaga qarshi sanksiyalarni haqiqatdan ham bekor qiladimi? Bu Ukrainadagi vaziyatga qanday ta’sir ko‘rsatishi mumkin?
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
