Ilon Mask dunyodagi ilk trillionerga aylandi

Jahon moliya va yuqori texnologiyalar olamida kecha mutlaqo yangi va aqlbovar qilmas tarixiy sahifa ochildi. Sayyoramizning eng mashhur va inqilobiy tadbirkori, milliardlab insonlarning diqqat markazida turuvchi Ilon Mask rasman insoniyat tarixidagi eng birinchi trillioner sifatida ro‘yxatga olindi. Ushbu olamshumul voqelikka uning koinotni zabt etish bilan shug‘ullanuvchi «SpaceX» kompaniyasining fond birjasida o‘z aksiyalarini birlamchi ommaviy joylashtirish (IPO) jarayonini muvaffaqiyatli yakunlagani asosiy sabab bo‘ldi. Bu haqda nufuzli jahon nashrlari — Forbes, Bloomberg va Reuters agentliklari shov-shuvli xabarlarni tarqatdi.

«SpaceX», «Tesla», «xAI» hamda «Neuralink» kabi kelajak loyihalari asoschisi bo‘lmish Maskning bu muvaffaqiyati zamonaviy texnologik davrning eng bosh ramziga aylanib ulgurdi.

Fond birjasini larzaga keltirgan 75 milliard dollar

«SpaceX» kompaniyasi moliya tarixidagi eng yirik va muhtasham ommaviy aksiya joylashtirishlardan birini amalga oshirdi. Kompaniyaning qimmatli qog‘ozlari birja savdolariga chiqarilgan ilk daqiqalardanoq investorlar o‘rtasida haqiqiy talashishga sabab bo‘ldi:

• Ilk joylashtirish narxi: Har bir aksiya uchun 135 dollar

• Jalb etilgan sof sarmoya hajmi: 75 milliard dollar

• IPO paytidagi kompaniyaning umumiy qiymati (Valuation): Taxminan 1,77 trillion dollar

E’tiborli jihati shundaki, birjada SPCX tikeri ostida savdo qilina boshlagan aksiyalar dastlabki soatlarning o‘zidayoq keskin o‘sish sur’atlarini namoyish etib, har bir donasi uchun 150 dollardan 166 dollargacha bo‘lgan yuqori darajaga ko‘tarilib ketdi.

Quyidagi tahliliy jadval orqali Ilon Maskning moliyaviy imperiyasi va ushbu tarixiy bitim natijasida uning boyligi qanday o‘zgarganini aniq ko‘rishingiz mumkin:

Tezkor boyish fenomeni va «qog‘ozdagi» trillionlar

Aqlbovar qilmas raqamlar shuni ko‘rsatmoqdaki, Ilon Maskning «SpaceX» korporatsiyasidagi ulushi (uning egaligidagi opsionlar va yuqori ovoz huquqini beruvchi super aksiyalarini qo‘shib hisoblaganda) faqatgina boshlang‘ich joylashtirish narxining o‘zida naqd 866 milliard dollardan ortiq mablag‘ga baholandi. Ushbu ulkan raqamga uning «Tesla» avtomobilsozlik gigantidagi ulushlari va boshqa innovatsion startaplari qo‘shilganda, tadbirkorning umumiy kapitali 1 trillion dollarlik tarixiy dovondan muvaffaqiyatli hatlab o‘tdi. Vaholanki, ushbu yirik jarayondan avvalroq ekspertlar uning boyligini 780–826 milliard dollar atrofida baholab kelishayotgan edi.

Moliyaviy tahlil: Albatta, iqtisodchilarning ta’kidlashicha, Maskning ushbu yangi boyligi ayni paytda asosan «qog‘ozda» (raqamlarda) qolmoqda. Boisi, uning aktivlarining juda katta qismi yirik fond bitimlari qoidasiga ko‘ra, ma’lum muddat sotish taqiqlanadigan «lock-up» kelishuvlari bilan vaqtinchalik to‘sib qo‘yilgan.

Biroq, bu huquqiy cheklovlarga qaramay, insoniyat vakilining ilk bor 1 000 000 000 000 dollarlik virtual chegarani buzib o‘tishi sayyoramiz iqtisodiyoti uchun mutlaqo yangi davr boshlanganidan dalolat beradi.

Ilon Maskning koinotni zabt etish yo‘lidagi yangi qadamlari, Marsga sayohat loyihalari, dunyo moliya bozoridagi eng shov-shuvli o‘zgarishlar va texnologiya olamiga oid eng qaynoq xabarlarni hamisha Zamin sahifalarida biz bilan birgalikda kuzatib boring!