Tramp Eron elektr stansiyalari va ko‘priklarini vayron qilish bilan tahdid qildi
AQSH va Eron o‘rtasidagi harbiy qarama-qarshilik yangi, o‘ta xavfli bosqichga ko‘tarildi. AQSH prezidenti Donald Tramp, agar Tehron zudlik bilan muzokaralar stoliga qaytmasa, kelasi haftadayoq Eronning hayotiy muhim fuqarolik infratuzilmalariga zarba berish bilan tahdid qildi.
Bu bayonot ikki davlat o‘rtasida to‘rtinchi kun davom etayotgan shiddatli zarbalar almashinuvi fonida yangradi. Zamin.uz vaziyatning eng so‘nggi va xavotirli tafsilotlarini taqdim etadi.
«Kelasi hafta ular uchun juda yomon bo‘ladi»
Donald Tramp Fox News telekanalining Special Report with Bret Baier ko‘rsatuviga bergan intervyusida Tehronga nisbatan juda qattiq ogohlantirish bilan chiqdi. AQSH prezidenti Eron tomoniga kelishuv tuzish bo‘yicha so‘nggi talab yuborilganini ma’lum qildi.
«Keyingi haftada ular uchun hammasi haqiqatan ham juda yomon bo‘ladi. Biz ularning barcha elektr stansiyalarini ishdan chiqaramiz. Agar ular muzokaralar stoliga o‘tirmasa va kelishuvni boshlamasa, ularning barcha ko‘priklarini vayron qilamiz. Energetika obyektlarini oxiriga olib qo‘yaman, ammo oxir-oqibat biz ularga ham zarba beramiz», — dedi Donald Tramp.
Biroq AQSH rahbarining ushbu bayonoti xalqaro hamjamiyat tomonidan xavotir bilan kutib olinmoqda. BMTning inson huquqlari bo‘yicha oliy komissari Folker Turk tinch aholi uchun hayotiy ahamiyatga ega obyektlarga qasddan hujum qilish 1949 yilgi Jeneva konvensiyasiga ko‘ra harbiy jinoyat hisoblanishini eslatdi.
To‘rtinchi kun davom etayotgan qonli zarbalar almashinuvi
Vaziyat allaqachon jiddiy harbiy to‘qnashuv tusini olgan. Ikki tomon ham bir-birining strategik nuqtalariga zarbalar yo‘llamoqda:
AQSHning zarbalari: AQSH markaziy qo‘mondonligi (Centcom) Ho‘rmuz bo‘g‘ozi yaqinidagi o‘nlab Eron nishonlariga zarba berdi. Natijada Eronning Bampur shahridagi harbiy bazasida kamida 7 nafar harbiy halok bo‘ldi. Shuningdek, Bandar-Abbos, Keshm oroli, Bandar-Humayniy va Erondagi yagona fuqarolik AES joylashgan Bushir porti portlashlar ostida qoldi.
Eronning javobi: Islom inqilobi muhofizlari korpusi (IIMK) AQSHning Iordaniya, Kuvayt va Bahrayndagi harbiy bazalariga javob raketalarini uchirdi. Xususan, Bahrayndagi AQSHning Beshinchi floti o‘qqa tutildi.
Mahalliy aholi va mintaqadagi xorijlik ishchilar doimiy havo hujumi sirenasi ostida yashashga majbur bo‘lmoqda va kelajak mavhumligidan qattiq xavotirda.
Dengizdagi urush: Kemalarga hujum va blokada
Harbiy harakatlar Ho‘rmuz bo‘g‘ozi orqali o‘tadigan tijorat kemachiligiga juda og‘ir zarba berdi. Eron navigatsiya tizimini o‘chirib qo‘ygan va qoidalarni buzgan tankerlarga raketalar otganini tan oldi.
So‘nggi kunlardagi dengizdagi yo‘qotishlar:
7 ta tijorat kemasi: AQSH ma’lumotiga ko‘ra, Eron ularga hujum qilib, o‘nlab dengizchilarni halok qilgan va yaralagan.
BAAning 2 ta tankeri: Eron qanotli raketalari zarbasi oqibatida hindistonlik dengizchi qurbon bo‘ldi.
GFS Galaxy (Kipr yuk kemasi): Favqulodda qutqaruv ishlari natijasida 23 kishi qutqarildi, bir dengizchi halok bo‘ldi.
Norvegiya tankeri va Kuvayt harbiy kemasi: Noma’lum qurilmalar portlashi va raketa hujumlaridan shikastlandi.
Trampning blokada rejasi va neft narxining ko‘tarilishi
Iqtisodiy jihatdan Tramp dastlab Ho‘rmuz bo‘g‘ozi orqali o‘tadigan barcha yuklarga 20 foizlik boj joriy etmoqchi edi. Ammo Fors ko‘rfazi davlatlari rahbarlarining ko‘plab murojaatlaridan so‘ng, u bu g‘oyadan voz kechib, ular bilan yirik investitsiya kelishuvlari tuzishga qaror qildi.
Biroq, AQSH Eronga nisbatan qat’iy harbiy-dengiz blokadasini e’lon qildi. Bu taqiq 15 iyulga o‘tar kechasi Toshkent vaqti bilan soat 01:00 dan kuchga kirdi.
Eron tomoni esa bunga javoban: «Agar AQSH iqtisodiy qamal orqali bizni muzokaralarga majburlayman deb o‘ylayotgan bo‘lsa, qattiq adashadi», — deya bayonot berdi.
Hozirda Ho‘rmuz bo‘g‘ozi orqali o‘tadigan kemalar trafigi so‘nggi ikki oydagi eng past darajaga tushib ketdi, bu esa jahon bozorida Brent markali neft narxining keskin ko‘tarilishiga sabab bo‘ldi. Jahon hamjamiyati vaziyat keng ko‘lamli urushga aylanib ketmasligini xavotir bilan kuzatmoqda.
Izohlar 0
…