Hindistonda 600 yillik masjid buzilishiga qarshi isyon: Politsiya gaz va tayoq ishlatdi (video)

Hindistonning Ujjayn shahrida qariyb olti asrlik tarixga ega qadimiy «Shahi» masjidining bir qismini buzish qarori musulmonlarning keskin ommaviy noroziligiga va politsiya bilan qonli to‘qnashuvlarga sabab bo‘ldi. «Al Jazeera» nashrining xabar berishicha, mahalliy ma’muriyat tarixiy obidaning ma’lum bir bo‘lagini buzish rejasini 2028 yilda shaharda o‘tkazilishi rejalashtirilgan «Simhastha Kumbh» induistik diniy festivali ishtirokchilari uchun yo‘lni kengaytirish zarurati bilan oqlashga uringan.

28 sentyabr kuni og‘ir texnikalar jalb etilib, masjid devorlarini buzish ishlari boshlanishi bilanoq hududda yuzlab mahalliy aholi norozilik bildirib ko‘chalarga chiqdi. Namoyishchilarni tarqatish maqsadida politsiya kuchlari kaltak va ko‘zdan yosh oqizuvchi gazlarni qo‘lladi. Mazkur to‘qnashuvlar ortidan 15 kishi qo‘lga olindi va 7 ta jinoiy ish qo‘zg‘atildi.

«600 yillik meros, yo‘l kengaytirish bahonasi va ko‘zdan yosh oqizuvchi gaz»: 5 ta asosiy nuqta

Ujjayn shahridagi tarixiy masjid atrofidagi to‘qnashuvlar bo‘yicha eng muhim faktlar:

• 600 yillik «Shahi» masjidi xavf ostida: Ujjayn shahridagi qadimiy islomiy obidaning bir qismini buzish qarori qabul qilindi;

• Festival uchun yo‘l kengaytirish vaji: Rasmiy ma’muriyat buzilishni 2028 yilgi «Simhastha Kumbh» diniy bayramiga tayyorgarlik sifatida asosladi;

• 28 sentyabrdagi shiddatli to‘qnashuv: Qurilish texnikalari ish boshlagan vaqtda politsiya va namoyishchi musulmonlar o‘rtasida keskin to‘qnashuv sodir bo‘ldi;

• Tayoq va ko‘zdan yosh oqizuvchi gazdan foydalanildi: Huquq-tartibot xodimlari namoyishchilarni kuch bilan tarqatish choralarini ko‘rdi;

• Ommaviy hibslar va jinoyat ishlari: Voqea joyida 15 nafar fuqaro hibsga olinib, kamida 7 ta rasmiy jinoyat ishi qo‘zg‘atildi.

Ujjayn shahridagi «Shahi» masjidi atrofidagi nizo ko‘rsatkichlari tasnifi

Tarixiy obida maqomi, rasmiylar talabi va namoyishlar dinamikasi tahlili:

Geosiyosiy va diniy ekspertiza: Hindistonda tarixiy masjidlar buzilishi nega ko‘paymoqda?

Xalqaro inson huquqlari faollari, sharqshunoslar va dinshunoslarning xulosalari:

• «Shaharsozlik niqobidagi diniy bosim»: So‘nggi yillarda Hindistonning turli hududlarida yo‘l kengaytirish, infratuzilmani yangilash yoki arxeologik qayta baholash bahonasida o‘nlab tarixiy masjid va madrasalarning buzilish holatlari ko‘paydi; Ujjayn voqeasi ko‘p sonli musulmon aholining madaniy va diniy huquqlari kamsitilayotgani bo‘yicha jiddiy signaldir;

• Kelajakdagi xatarli bo‘linish: «Simhastha Kumbh» festivali 2028 yilda o‘tishi ko‘zda tutilgan bo‘lsa-da, buzish ishlarining shuncha yil oldin shoshilinch boshlanishi va kuch ishlatilishi mahalliy jamoalar o‘rtasidagi ishonchsizlikni yanada chuqurlashtiradi;

• Qonuniy kafolatlarning cheklanishi: Tarixiy yodgorliklarni muhofaza qilish to‘g‘risidagi qonunlar mahalliy hokimiyat tomonidan «jamoat manfaati» moddasi bilan chetlab o‘tilmoqda; hibslar va jinoyat ishlari esa mahalliy aholining o‘z e’tiqodiy mulkini himoya qilish ovozini bosishga qaratilgan vositaga aylanib qolmoqda.

Sizningcha, shahar infratuzilmasini yaxshilash yoki diniy festivallarni o‘tkazish uchun 600 yillik tarixiy va muqaddas qadamjolarni buzish qanchalik to‘g‘ri? Bu kabi holatlar jahon hamjamiyati va xalqaro inson huquqlari tashkilotlari tomonidan qanday baholanishi kerak? Shaxsiy fikr-mulohazalaringizni izohlarda qoldiring va Hindistondagi ushbu shov-shuvli vaziyat tahlilini barcha bilan baham ko‘ring!