FlyDubai bortidagi qonli fojia: Uchuvchi samolyotni qulatmoqchi bo‘ldi (video)

Dubaydan Tel-Avivga yo‘l olgan FlyDubai aviakompaniyasining Boeing 737 laynerida (FZ1073 / FDB1549 reysi) dunyo aviatsiyasi tarixidagi eng dahshatli falokatlardan birining oldi mo‘jiza tufayli olindi. Ma’lum bo‘lishicha, parvoz davomida uchuvchilar kabinasida qonli to‘qnashuv yuz berib, ikkinchi pilot kapitanga pichoq bilan tashlangan va samolyot shturvalini keskin pastga burib, havo kemasini yo‘lovchilar bilan birga qulatishga (sho‘ng‘itishga) uringan.

Layner 573 km/soat tezlikda harakatlanib, atigi 29 soniya ichida naqd 4,5 kilometrga sho‘ng‘igan paytda salon ichida qichqiriq va vahima boshlangan. Kabinadagi chinqiriqlarni eshitgan bort kuzatuvchilari hamda jasur isroillik yo‘lovchilar darhol eshikni buzib kirib, qonga belangan kapitanni himoya qilishgan va terakt sodir etmoqchi bo‘lgan hujumchini kuch bilan zararsizlantirishgan. 180 nafar odamning hayoti saqlab qolingan layner Saudiya Arabistonining Tabuk aeroportiga favqulodda qo‘ndirildi.

«29 soniyalik sho‘ng‘ish, kabinadagi pichoq va ozod qilingan layner»: Hodisaning 5 ta asosiy nuqtasi

Osmondagi dahshatli teraktga urinish va samolyotning qutqarilishi bo‘yicha eng muhim faktlar:

• Kabinadagi qonli teraktga urinish: Ikkinchi uchuvchi kabinada kapitanga pichoq bilan bir necha bor jarohat yetkazib, samolyotni to‘g‘ridan to‘g‘ri yerga qulatishga harakat qilgan;

• 29 soniyada 4,5 km sho‘ng‘ish: Samolyot boshqaruvi buzilib, 573 km/soat tezlikda keskin qulay boshlaganda salon ichida chinakam vahima yuzaga kelgan;

• Isroillik yo‘lovchilar qahramonligi: Bortdagi yo‘lovchilar va ekipaj kabinaga bostirib kirib, hujumchini bog‘lab zararsizlantirgan va samolyotni falokatdan qutqarib qolgan;

• Tarmoqlarda qonli suratlar tarqaldi: Salondagi yo‘lovchilar olgan kadrlarda hujumchini ushlash vaqtida kiyimlari qonga bo‘yalgan erkaklar aks etgan;

• Saudiya Arabistoniga shoshilinch qo‘nish: Bort nazorati tiklangach, samolyot Isroil bilan rasmiy diplomatik aloqasi bo‘lmagan Saudiya Arabistonining Tabuk shahriga eson-omon qo‘ndirildi.

FlyDubai reysidagi teraktga urinish va uning bartaraf etilishi tasnifi

Havodagi fojiali harakatlar, texnik raqamlar va ko‘rilgan shoshilinch choralar tahlili:

Aviatsiya xavfsizligi va xalqaro kriminalistika ekspertizasi: Samolyot ichidagi teraktdan qanday xulosa chiqariladi?

Aviatsiya ekspertlari, harbiy tahlilchilar va xavfsizlik xizmatlarining xulosalari:

• «Nemis fojiasi (Germanwings) takrorining oldi olindi»: 2015 yilda ruhiy nosog‘lom uchuvchi Andreas Lubis samolyotni toqqa urib 149 kishini halok qilgan edi; bu gal ham ikkinchi pilot xuddi shunday ssenariyni amalga oshirmoqchi bo‘lgan: kapitanni pichoqlab safdan chiqarish va laynerni yerga urish; biroq kabinaning o‘z vaqtida ochilishi va yo‘lovchilarning o‘lim xavfiga qaramay jasorat ko‘rsatishi 180 kishining hayotini saqlab qoldi;

• «Uchuvchilar qanday qilib bortga pichoq olib kirdi?»: Xalqaro fuqarolik aviatsiyasi uchun bu voqea ulkan shok va signaldir; ekipaj a’zolari qattiq xavfsizlik nazoratidan o‘tishiga qaramay, kabinaga sovuq qurol qanday olib kirilgani bo‘yicha BAA aeroportlari xavfsizlik tizimlarida katta tekshiruvlar boshlanishi muqarrar;

• Saudiya zaminida isroilliklarni qutqarish diplomatiyasi: Murakkab siyosiy munosabatlarga qaramay, Saudiya Arabistoni havo hududini ochib berdi va samolyotni xavfsiz qabul qildi; hozirda Saudiya maxsus xizmatlari jinoyatchini hibsda ushlab tergov qilmoqda, Isroil tomoni esa o‘z fuqarolarini vatanga qaytarish bo‘yicha muzokaralarni olib bormoqda.

Sizningcha, bort ichida minglab metr balandlikda samolyotni qulatishga uringan jinoyatchiga qarshi yo‘lovchilarning ko‘rsatgan jasoratiga qanday baho berish mumkin? Nima sababdan aviakompaniyalar uchuvchilarning ruhiy holati va yonidagi buyumlarini yetarlicha qattiq nazorat qilmayapti deb hisoblaysiz? O‘z fikr-mulohazalaringizni izohlarda qoldiring va haqiqiy mo‘jizaviy qutqaruv tafsilotlari aks etgan ushbu shoshilinch global tahlilni barcha bilan baham ko‘ring!