12 nafar senator Trampdan Rossiya dizeli bo‘yicha kelishuvni bekor qilishni talab etdi

AQSH siyosiy sahnasida Donald Tramp va Vladimir Putin o‘rtasidagi yonilg‘i kelishuvi ortidan jiddiy qarshilik to‘lqini boshlandi. Kongressning nufuzli 12 nafar senatori — olti nafar demokrat va olti nafar respublikachi — birlashib, AQSH prezidentiga rasmiy murojaat yo‘lladi hamda Rossiya dizeli bo‘yicha kelishuvdan zudlik bilan voz kechishga chaqirdi.

DW nashri bergan ma’lumotlarga ko‘ra, senator Richard Blyumental boshchiligida imzolangan ushbu maktubda mazkur bitim oddiy amerikaliklar uchun benzin va yonilg‘i narxlarini tushirmasligi, aksincha Kremlga Ukrainadagi urushni moliyalashtirish uchun yangi daromad manbaini ochib berishi ochiq ta’kidlangan.

«Bu kelishuv bekor qilinishi shart»: Senatorlarning keskin pozitsiyasi

Senatorlar o‘z murojaatida urushni to‘xtatish tarafdori ekanliklarini, ammo bu jarayon tajovuzkor foydasiga hal bo‘lmasligi kerakligini qayd etishdi:

• Harbiy tizimga qo‘shimcha mablag‘: Senatorlarning fikricha, Rossiya dizeliga nisbatan AQSH sanksiyalarining olib tashlanishi Putin harbiy mashinasining daromadlarini ko‘paytiradi va Ukraina shaharlariga yangi zarbalar berish imkonini yaratadi;

• Keskin siyosiy baho: «Bu kelishuv raqibimizga berilgan sovg‘a va ittifoqchilarimizga nisbatan ochiq xiyonatdir. U zudlik bilan bekor qilinishi kerak», deya ta’kidlanadi prezidentga yuborilgan maktubda;

• Amerikalik oilalar foyda ko‘rmaydi: Hujjat mualliflari Rossiya dizelining jahon bozoriga qaytishi inflyatsiya va narxlardan qiynalayotgan AQSH aholisi uchun hech qanday sezilarli yengillik olib kelmasligini ilmiy-iqtisodiy jihatdan asoslashgan;

• Xitoy va Rossiyaga qarshi qat’iy bosim: Senatorlar Trampni yumshatish o‘rniga, Rossiya hamda uni qo‘llayotgan davlatlarga, xususan Xitoyga nisbatan Rossiya va Eronga qarshi sanksiyalar qonuni doirasidagi vakolatlarni ishga solib, iqtisodiy cheklovlarni yanada kuchaytirishga da’vat etdi.

Hujjatni kimlar imzoladi?

Kelishuvga qarshi chiqqanlar ro‘yxati ikki asosiy partiyaning og‘ir vaznli siyosatchilarini birlashtirgani bilan ahamiyatlidir:

• Demokratlar: Richard Blyumental, Jin Shohin, Richard Durbin, Sheldon Uaytxaus, Jek Rid va Kristofer Kuns;

• Respublikachilar: Mitch Makkonnell, Tom Tillis, Syuzan Kollinz, Alan Styuart Armstrong, Liza Murkovski va Jon Kornin.

Ma’lum qilinishicha, ushbu rasmiy xat nusxalari qarorlarni amalga oshirishga bevosita mas’ul bo‘lgan AQSH davlat kotibi Marko Rubio hamda moliya vaziri Skott Bessent nomiga ham yuborilgan.

Tramp va Putin kelishuvi tafsilotlari: Dizel allaqachon okeanda

Donald Tramp 9 oktyabr kuni Vladimir Putin bilan telefon orqali o‘tkazilgan muzokaralardan so‘ng ushbu yirik kelishuvga erishilganini e’lon qilgan edi:

• Yetkazib berish hajmi va bosqichlari: Dastlabki bosqichda Rossiya kompaniyalari 300 ming tonnadan ziyod, noyabr oyida yana 500 ming tonna, keyin esa 1 million tonnagacha dizel jo‘natishi ko‘zda tutilgan. Shuningdek, kelajakda yana 3 million tonna yetkazib berish ehtimoli bildirilgan;

• Sanksiyalarning to‘xtatilishi: AQSH Moliya vazirligi Rossiya dizeli importiga oid cheklovlarni 2027 yilning apreliga qadar to‘xtatib turuvchi maxsus bosh litsenziyani rasman chiqarib ulgurdi;

• Birinchi yuk jo‘natildi: Rossiyaning «Vesti» dasturi tarqatgan xabarga ko‘ra, 12 oktyabr kuni yonilg‘ining dastlabki partiyasi Sankt-Peterburg portidan chiqib, AQSHning sharqiy qirg‘oqlari tomon harakatlanmoqda.

Kongressdagi ikki partiya vakillarining bu qadar yakdil noroziligi Oq uyni qabul qilingan qarorlarni qayta ko‘rib chiqishga yoki senatorlar bilan jiddiy siyosiy murosaga kirishishga majbur qilishi mumkin.