Uch buyuk derjava yetakchilari Ukraina, yadro quroli va Eron bo‘yicha nimalarga kelishdi?

2 daqiqa o'qish7
Uch buyuk derjava yetakchilari Ukraina, yadro quroli va Eron bo‘yicha nimalarga kelishdi?
QisqachaAI yordamida tayyorlanganKo‘rsatish
  • Xitoyning Shenchjen shahrida AQSH, Rossiya va Xitoy yetakchilari ishtirokida tarixda ilk bor uch tomonlama sammit bo‘lib o‘tdi.
  • Donald Tramp, Vladimir Putin va Si Szinpin Ukraina mojarosini tartibga solish, yadro qurolini qisqartirish hamda Eron masalasi bo‘yicha o‘z pozitsiyalarini bildirishdi.
  • Muzokaralar davomida tomonlar global xavfsizlik va yirik davlatlar hamjihatligi yuzasidan fikr almashishdi, biroq yakuniy yozma bitimlar imzolanmadi.

Xitoyning Shenchjen shahrida Osiyo-Tinch okeani iqtisodiy hamkorligi (ATES) sammiti doirasida bo‘lib o‘tgan Xitoy, Rossiya va AQSH yetakchilarining tarixdagi ilk uch tomonlama muzokaralari yakunlandi. CGTN telekanalining xabar berishicha, «Silin Shanchjuan» qarorgohida Si Szinpin raisligida dumaloq stol atrofida o‘tgan uchrashuv qariyb bir yarim soat davom etgan va uning asosiy qismi yopiq formatda kechgan.

Muzokaralarning asosiy mavzulari: Ukraina, yadro quroli va Eron

Sammit davomida uch davlat rahbari global xavfsizlikning eng og‘riqli nuqtalari yuzasidan o‘z pozitsiyalarini bildirishdi:

  • Ukraina mojarosi: AQSH prezidenti Donald Tramp Rossiya–Ukraina mojarosining tugashidan barcha tomonlar manfaatdor ekanini aytib, ushbu masalani uchlik formatida muhokama qilishni taklif etdi. Vladimir Putin bu taklifni qo‘llab-quvvatlab, uch davlat o‘rtasida «mintaqaviy mojarolarni, jumladan, Ukraina inqirozini tartibga solish borasida mos keluvchi manfaatlar ko‘p» ekanini ta’kidladi. Si Szinpin esa kirish so‘zida Ukraina mavzusini bevosita tilga olmadi.

  • Yadroviy xavfsizlik va Eron: Donald Tramp yadro quroli tarqalishiga qarshi kurashda uch derjava hamkorligini «hayotiy muhim» deb atab, yadroviy arsenallarni qisqartirishni muhokama qilishga chaqirdi (2026 yil fevralida Rossiya–AQSH DSNV shartnomasi muddati tugaganidan so‘ng Vashington yangi bitimlarga Pekinni ham jalb etishni talab qilmoqda). Shuningdek, AQSH prezidenti Eronning yadro quroliga ega bo‘lishiga yo‘l qo‘yilmasligini qayd etdi. Si Szinpin yadro qurolini «Damokl qilichi»ga qiyoslab, uni butunlay taqiqlash va yo‘q qilishga chaqirdi.

  • Global tartib va XJS: XXR raisi sammitni «novatorlik» deb baholab, «yirik derjavalar hamjihat bo‘lsa, dunyoda tinchlik hukm surishini, ixtilofga borsa esa tartibsizlik yuzaga kelishini» aytdi. Vladimir Putin energetika va oziq-ovqat xavfsizligi, terrorizmga qarshi kurash hamda BMT rolini saqlab qolish zarurligini ko‘tardi. Tramp esa «Biz tarix yaratmoqdamiz», deya o‘z yurisdiksiyasidan tashqarida harakat qilayotgan Xalqaro jinoyat sudi (XJS) faoliyatini muhokama qilish kerakligini bildirdi.

Yetakchi

Sammitda ilgari surgan asosiy g‘oya va bayonotlari

Si Szinpin (Xitoy)

Yadro qurolini butunlay taqiqlash va yo‘q qilish; yirik davlatlar hamjihatligi

Vladimir Putin (Rossiya)

Ukraina bo‘yicha umumiy manfaatlar; energetika va oziq-ovqat xavfsizligi; BMT roli

Donald Tramp (AQSH)

Ukraina urushini tugatish; yadro arsenallarini qisqartirish; Eron va XJS masalasi

Ikki tomonlama uchrashuvlar va xalqaro reaksiya

Umumiy sammit oldidan Donald Tramp har ikki yetakchi bilan alohida suhbatlar o‘tkazdi. Vladimir Putin bilan muloqot taxminan 40 daqiqa davom etdi — bu ularning 2025 yil avgustida Alyaskadagi sammitidan keyingi ilk to‘laqonli yuzma-yuz uchrashuvi bo‘lib, asosiy mavzu Ukraina bo‘ldi. Si Szinpin bilan esa Tramp qariyb bir soat davomida iqtisodiyot, bojxona tariflari, Tayvan masalasi va Ukrainadagi urushni yakunlash yo‘llarini muhokama qildi.

AQSH ma’muriyati avvaldan ushbu sammit keyingi munozaralar uchun boshlang‘ich nuqta ekanini va uning yakunlari bo‘yicha keskin burilish yasovchi yozma bitimlar imzolanishi rejalashtirilmaganini ma’lum qilgan edi. Kreml ham o‘z kutilmalarini «pragmatik» deb ta’riflagan.

Biroq muzokaralarning bunday formatda o‘tkazilishi Ukraina prezidenti Vladimir Zelenskiy hamda qator Yevropa siyosatchilari — xususan, Polsha tashqi ishlar vaziri Radoslav Sikorskiy tomonidan keskin tanqid qilindi. Ular Yevropa xavfsizligi va Ukraina taqdirini uning ishtirokisiz hal qilishga urinishlardan ogohlantirishdi.

Sizningcha, Shenchjendagi uch tomonlama sammit yakunlaridan so‘ng Ukraina mojarosini hal etish va global yadroviy xavfsizlik borasida amaliy siljishlar boshlanadimi yoki Yevropa va Kiyevning qarshiligi bu jarayonga to‘sqinlik qiladimi? Fikringizni izohlarda qoldiring!

Maqola sizga yoqdimi?

Obuna bilan reklama bo'lmaydi

Zamin Premium — oyiga 4 900 so'm

Izohlar0

…

  1. Futbol akademiyalari uchun Skaut: to‘lov, davomat va ota-ona bilan aloqa endi bitta tizimda
  2. Toshkentdan Amerikaga: Nurmuxammad Ismoilov Akinda orqali halol investitsiyani global miqyosga olib chiqmoqda
  3. Avtoservisingizni raqamlashtiring: Bip Business bilan mijozlarni yo‘qotmang
  4. Mashina oynasiga raqam yozish xavflimi? Bip haydovchilar uchun yangi yechim topdi!
  5. 8 ta keng tarqalgan moliyaviy xato: nimalardan saqlanish kerak?
  6. Playmatch: maydon egalari ishini ancha yengillashtiradi
  7. Playmatch: futbol o‘ynash uchun kerakli barcha xizmatlar bitta ilovada
  8. Kundalik xarajatlar uchun kartani qanday tanlash mumkin?
  9. Eldor Shomurodov futbol akademiyasi va TBC Bank: bolalik orzularidan katta futbolgacha
  10. ANORBANK Boʻstonliqdagi 168-son maktab-internat tarbiyalanuvchilarini tabrikladi
  11. Haydovchilar va tashuvchilar uchun OSGOP sug‘urtasining afzalliklari...
  12. Pure Milky’dan navbatdagi kreativ: Har qadam — aziz insonlarga mehr bilan!
  13. Kredit olish imkoniyatini oshirish uchun qayerda ishlash kerak?
  14. Biznes imkoniyatingizni kengaytiring
  15. Fanning rivojlanishiga barchamiz mas’ulmiz!
  16. XIV Toshkent xalqaro kinofestivali qanday o‘tkazilmoqda?