Nigeriyada 15 yoshli o‘smir parlament a’zosi bo‘lishiga bir bahya qoldi

Nigeriyada bo‘y o‘sishiga ta’sir qiluvchi pakanalik holati bilan yashovchi Mahmud Sadis Buba o‘z yoshini kattaroq ko‘rsatib, mamlakat parlamenti a’zosi bo‘lishga deyarli erishdi. U o‘zini 30 yoshda deb tanishtirgan bo‘lsa-da, internetda tarqalgan hujjatlar uning aslida 2010 yilda tug‘ilgan bo‘lishi mumkinligini ko‘rsatdi. Bu holat mamlakatda katta shov-shuvga sabab bo‘ldi.

Nigeriyada «Abin Al-Ajabin Zazzau» — «Zariya mo‘jizasi» nomi bilan tanilgan Mahmud Sadis Bubaning ommalashuvi o‘tgan oyda boshlandi. Uning Xalq taraqqiyot partiyasi (APC) tomonidan Vakillar palatasidagi o‘rin uchun o‘tkazilgan saralash jarayonida ishtirok etgani aks etgan video ijtimoiy tarmoqlarda tez tarqaldi.

Dastlab uning siyosatga kirib kelishi siyosiy hayotda turli qatlam vakillari uchun kengroq imkoniyatlar yaratishga qaratilgan ijobiy namuna sifatida qabul qilindi. Biroq ko‘p o‘tmay, bu voqea mamlakat miqyosidagi mojaroga aylandi.

O‘zini 30 yoshda deb tanishtirgan

Zariya shahridagi Sabon Gari hududidan bo‘lgan Buba partiya saralash jarayonida o‘zi haqida ma’lumot bergan. U o‘rta maktabning yuqori bosqichini tamomlaganlik to‘g‘risidagi shahodatnomaga ega ekanini va avval haydovchi bo‘lib ishlaganini aytgan.

Shuningdek, o‘zining bo‘yi pastligi va tashqi ko‘rinishi bolalarnikiga o‘xshashligini pakanalik holati bilan izohlagan. Biroq u 30 yoshda ekanini ta’kidlagan.

«Bu men haqimda emas, bu xalq haqida. Odamlar menga xizmat qilishimni so‘rab murojaat qilishdi va men ularga xizmat qilaman», — degan edi Mahmud Sadis Buba partiya vakillari oldida.

Uning ushbu sodda, ammo ta’sirchan gaplari Nigeriya ijtimoiy tarmoqlarida eng ko‘p muhokama qilingan siyosiy iqtiboslardan biriga aylandi. Ko‘pchilik «Zariya mo‘jizasi» haqida gapira boshladi va uni mamlakat siyosatini o‘zgartirishga qodir shaxs sifatida ko‘ra boshladi.

Biroq uning parlamentga saylanish imkoniyati haqidagi umidlar ko‘p o‘tmay shubha ostida qoldi.

Internetdagi hujjatlar yosh bilan bog‘liq savollarni keltirib chiqardi

Buba o‘zining saralash videosida 1995 yil 2 avgust kuni tug‘ilganini aytgan. Bu ma’lumotga ko‘ra, u 30 yoshdan oshgan bo‘lishi kerak edi.

Biroq internetda tarqalgan, unga aloqador ekani aytilgan hujjatlarda uning 2010 yilda tug‘ilgan bo‘lishi mumkinligi ko‘rsatilgan. Agar bu ma’lumot tasdiqlansa, u o‘zini aytgan yoshidan ancha kichik, ya’ni 15–16 yoshlarda bo‘lishi mumkin.

Nigeriyada Vakillar palatasiga saylanish uchun nomzodlar kamida 25 yoshda bo‘lishi shart. Ammo Buba bilan bog‘liq vaziyatda asosiy masala faqat saylovda qatnashish uchun belgilangan yosh chegarasi emas.

Agar u haqiqatan ham 2010 yilda tug‘ilgan bo‘lsa, Nigeriya qonunchiligi va xalqaro bolalar huquqlariga oid me’yorlarga ko‘ra, u hali voyaga yetmagan hisoblanadi. Bu esa uning partiya saralashidan qanday o‘tgani haqida jiddiy savollarni keltirib chiqarmoqda.

Partiya saralashidan qanday o‘tgan?

Hozirda ko‘pchilik 15 yoshli, pakanalik holati bilan yashovchi o‘smir qanday qilib APC partiyasining saralash jarayonidan o‘tib, Nigeriya siyosatining e’tiborga tushgan vakillaridan biriga aylangani haqida o‘ylamoqda.

Bu holat mas’ullarning e’tiborsizligi tufayli yuz berdimi yoki kimdir uning nomzodini ataylab ilgari surdimi? Nomzodning yoshi tekshirilmaganmi yoki mavjud hujjatlar yetarlicha o‘rganilmaganmi?

Hozircha bu savollarga aniq javob berilmagan. Bubaning haqiqiy yoshi va hujjatlardagi tafovutlar rasman tasdiqlanishi kerak.

Shu tariqa, dastlab siyosiy hayotda teng imkoniyatlar yaratishga umid uyg‘otgan voqea Nigeriyada nomzodlarni saralash tartibi va nazorat tizimi haqidagi bahslarga sabab bo‘ldi.