Xersonda o‘t ochish to‘xtatildi: Oleshki qamalidagi 2 ming aholi qanday evakuatsiya qilinadi?

Rossiya qo‘shinlari nazorati ostida qolayotgan Xerson viloyatining Oleshki shahri atrofida 2026 yil 27 oktyabrdan boshlab vaqtincha o‘t ochishni to‘xtatish rejimi kuchga kirdi. Ukraina Qurolli kuchlari Bosh shtabi hamda Rossiya Mudofaa vazirligi tomonidan rasman tasdiqlangan mazkur kelishuv og‘ir qamal sharoitida qolgan tinch aholiga shoshilinch gumanitar yordam yetkazish va ularni xavfsiz evakuatsiya qilishga tayyorgarlik ko‘rishni nazarda tutadi.

O‘t ochish Kiyev vaqti bilan soat 03:00, Moskva vaqti bilan esa 04:00 dan e’tiboran to‘xtatildi.

AQSH taklifi va Melaniya Tramp vositachiligi

Ushbu noyob insonparvarlik kelishuviga erishishda rasmiy Vashington va AQSHning birinchi xonimi muhim rol o‘ynadi:

• Sanalarni belgilash: Ukraina prezidenti Volodimir Zelenskiy o‘t ochishni to‘xtatish (27 oktyabr) va gumanitar missiyani boshlash (29 oktyabr) muddatlarini AQSH tomoni taklif qilganini ma’lum qildi;

• Melaniya Trampning diplomatik ko‘magi: Sulhga erishish va jarayonlarni muvofiqlashtirishda AQSHning birinchi xonimi Melaniya Tramp va uning jamoasi faol vositachilik qildi, bu haqda Oq uy ham maxsus bayonot berdi;

• Vazifalar taqsimoti: Sulh qoidalariga ko‘ra, Rossiya tomoni belgilangan yo‘nalishlarni minalardan tozalashi, Ukraina esa shahar aholisini xavfsiz qabul qilib olish choralarini ko‘rishi belgilangan.

Uyma-uy o‘rganish va evakuatsiya mexanizmi

Og‘ir sharoitdagi aholi uchun yordam ko‘rsatish va ko‘chirish jarayoni quyidagi tartibda amalga oshiriladi:

• Birgalikdagi fuqarolik guruhlari: Melaniya Trampning ma’lum qilishicha, Ukraina va Rossiyaning fuqarolik vakillari Oleshkidagi xonadonlarga birgalikda kirib, aholining real ehtiyojlarini aniqlaydi;

• Tanlov erkinligi: Shaharni tark etishni xohlovchilarga o‘z xohishlariga ko‘ra Ukraina nazoratidagi hududlarga yoki Rossiya tomon yo‘l olish imkoniyati hamda transport ko‘magi yaratib beriladi;

• Xalqaro monitoring: Jarayonlarning shaffof kechishi va qayd etilishini ta’minlash maqsadida guruhlarga AQSH mustaqil media tashkilotlari vakillari hamrohlik qiladi.

Falokatlar markazidagi 2 ming aholi fojiasi

Dniproning chap sohilida, ozod qilingan Xerson shahridan atigi 9 kilometr narida joylashgan Oleshki uzoq vaqtdan beri qamal va tabiiy ofatlar girdobida qolib kelmoqda:

• Aholi soni keskin kamaygan: Urushga qadar 24 ming aholi istiqomat qilgan shaharda bugungi kunda taxminan 1700–2000 kishi, jumladan, bir necha o‘n nafar yosh bola og‘ir sharoitda kun kechirmoqda;

• Suv toshqini va infratuzilma halokati: 2023 yil iyunida Kaxovka GESining portlatilishi natijasida Oleshki deyarli butunlay suv ostida qolgan, bu esa ichimlik suvi, elektr va uy-joy ta’minotini izdan chiqargan;

• Dronlar orqali ta’minot va mina to‘siqlari: Shahar atrofi to‘liq minalashtirilgani bois tinch aholi chiqib keta olmagan, Ukraina tomoni esa so‘nggi oylarda dori va oziq-ovqatni og‘ir dronlar vositasida tashlab kelayotgan edi.

Oleshki gumanitar operatsiyasi raqamlarda