Ekologik qoidabuzarliklar yangi mezon asosida baholanadi

O‘zbekistonda ekologiya sohasidagi ayrim qonunbuzilishlarni ularning atrof-muhit va inson salomatligiga yetkazgan ta’siriga qarab baholash taklif etilmoqda. Yangi reglament loyihasida iqtisodiy jihatdan past ta’sir darajasiga ega huquqbuzarliklarni aniqlash mezonlari belgilab berilgan.

Hujjat qabul qilinsa, jiddiy ekologik zarar keltirmagan va qisqa muddatda bartaraf etilishi mumkin bo‘lgan ayrim kamchiliklarga har bir holatning xususiyatidan kelib chiqib yondashiladi.

Qaysi holatlar past ta’sirli deb baholanishi mumkin?

Reglament loyihasiga ko‘ra, huquqbuzarlikni iqtisodiy jihatdan past ta’sir darajasiga ega deb topish uchun u tabiiy muhit, inson salomatligi yoki tabiiy resurslarga sezilarli zarar yetkazmagan bo‘lishi kerak.

Shuningdek, qonunbuzilish oqibatlarini qisqa muddat ichida bartaraf etish imkoniyati mavjud bo‘lishi lozim.

Bunday toifaga, odatda, birinchi marta yoki muntazam bo‘lmagan holda sodir etilgan kamchiliklarni kiritish taklif qilinmoqda. Biroq har bir holat alohida o‘rganiladi va avtomatik ravishda yengil huquqbuzarlik deb baholanmaydi.

Hisobotni kechiktirish ham ro‘yxatga kiritilgan

Loyihada past ta’sirli deb baholanishi mumkin bo‘lgan qator holatlar keltirilgan.

Jumladan:

• ekologik hisobotlarni qisqa muddatga kechiktirish;

• chiqindilarni hisobga olishda texnik xato qilish;

• ko‘kalamzorlashtirish ishlarini belgilangan vaqtda bajarmaslik;

• ekologik hisob-kitoblarda kichik nomutanosibliklarga yo‘l qo‘yish;

• atrof-muhitga amalda zarar yetkazmagan boshqa kamchiliklar.

Masalan, hisobotdagi texnik xatoni tezda tuzatish mumkin bo‘lsa va u tabiatga zarar yetkazmagan bo‘lsa, bu holatning ta’sir darajasi past deb baholanishi mumkin.

Zarar miqdori asosiy mezon bo‘ladi

Huquqbuzarlikning qay darajada ekanini aniqlashda bir nechta omil hisobga olinadi.

Eng avvalo, atrof-muhitga zarar yetkazilgan-yetkazilmagani va zararning miqdori o‘rganiladi. Shuningdek, oqibatlar qancha vaqt davom etishi, kamchilikni qanchalik tez bartaraf qilish mumkinligi hamda holat ekologik va ijtimoiy xavfsizlikka qanday ta’sir ko‘rsatishi baholanadi.

Agar qonunbuzilish odamlar salomatligiga, suv, havo, tuproq yoki boshqa tabiiy resurslarga jiddiy xavf tug‘dirsa, uni past ta’sirli holat sifatida baholash mumkin bo‘lmaydi.

Inspeksiya har bir holatni alohida o‘rganadi

Loyihaga muvofiq, Ekologik nazorat inspeksiyasi aniqlangan har bir qonunbuzilishni alohida tartibda tahlil qiladi.

Inspeksiya xodimlari holatning kelib chiqish sabablari, oqibatlari va uni bartaraf etish imkoniyatlarini o‘rganadi. Shundan keyin kamchilikni tuzatish bo‘yicha tegishli tavsiyalar berilishi nazarda tutilgan.

Bu yondashuv tasodifiy va tez bartaraf etiladigan texnik kamchiliklarni atrof-muhitga jiddiy zarar yetkazadigan qonunbuzilishlardan ajratish imkonini berishi mumkin.

Hujjat hali loyiha bosqichida

Mazkur mezonlar hozircha reglament loyihasida nazarda tutilgan bo‘lib, amaldagi yakuniy qoida hisoblanmaydi.

Hujjat qabul qilinsa, ekologiya sohasidagi qonunbuzilishlarga zarar darajasi, takroriyligi va oqibatlaridan kelib chiqib yondashish mexanizmi shakllanadi. Bu esa nazorat choralarini har bir holatga mutanosib ravishda qo‘llashga xizmat qilishi kutilmoqda.