«Ish vaqti 8 soatdan oshmasin»: Professor rahbarlarga keskin ogohlantirish berdi (video)

O‘zbekistondagi tashkilot va idoralar rahbarlari uchun tibbiy va ijtimoiy jihatdan nihoyatda dolzarb murojaat yangradi. Taniqli olim, professor va neyropsixolog Zarifboy Ibodullayev xodimlarni me’yordan ortiq ishlatish, dam olish kunlari ishga chaqirish oqibatida yuzaga kelayotgan og‘ir tibbiy va oilaviy inqirozlar bo‘yicha jiddiy bong urdi. Olimning ta’kidlashicha, har qanday tashkilotda kundalik ish vaqti 8 soatdan, imkon qadar esa 6 soatdan oshmasligi, shanba va yakshanba kunlari esa xodimlarga mutlaq daxl qilinmasligi shart.

Ayrim vazirlarning «shanba kuni soat 12:00 gacha ishlasak bo‘ladimi?» degan savollariga keskin qarshi chiqqan mutaxassis, hatto yuqori lavozimli vazir va vazir o‘rinbosarlari ham dam olishsiz ishlash oqibatida miya faoliyatining to‘xtab qolishi — surunkali charchash sindromidan aziyat chekayotganini ochiqladi. Xotira yo‘qolishi, diqqat tarqoqligi, hissiy so‘nish, og‘ir oilaviy nizolar va hatto jinsiy zaiflikkacha olib keluvchi bu holat mehnat gigiyenasini qo‘pol ravishda buzish natijasidir.

Xo‘sh, tinimsiz ishda o‘tirish nima uchun samaradorlik emas, balki miyaning falajlanishi hisoblanadi, rahbarlarning dam olish kunlaridagi qo‘ng‘iroqlari jamiyatga qanday zarba bermoqda va xodimlar sog‘lig‘ini saqlab qolish uchun qaysi chegaralar zudlik bilan o‘rnatilishi shart?

«Surunkali charchash sindromi va oilaviy qadriyatlar»: Zarifboy Ibodullayev murojaati

Professor tomonidan ilgari surilgan asosiy tibbiy va ijtimoiy dalillar:

• Ish soatlarining qat’iy chegarasi: Kunlik ish davomiyligi 8 soatdan, optimal holatda esa 6 soatdan oshmasligi lozim;

• Shanba va yakshanba daxlsizligi: Dam olish kunlari har qanday xizmat topshiriqlaridan xoli bo‘lishi va xodim faqat o‘z oilasi, farzandlari bag‘rida o‘tishi shart;

• Vazirlarning yashirin muammosi: Yuqori martabali rahbarlarning o‘zlari ham miyalari topshiriqlarni qabul qilmay, xayol parishon bo‘lib qolayotganidan shikoyat qilmoqda;

• Aqliy faoliyat darvozasining yopilishi: Charchoq tufayli avval xotira va diqqat yo‘qoladi, bu esa xodimning amalda hech qanday yangi ma’lumotni qayta ishlay olmasligini anglatadi;

• «Men ishdaman, sen ham kel» odatiga chek qo‘yish: Rahbarlarning shanba va yakshanba kunlari qo‘l ostidagilarga qo‘ng‘iroq qilib, bosim o‘tkazish amaliyoti butunlay tugatilishi kerak.

Ortiqcha ish soatlarining inson salomatligiga ta’siri: Neyropsixologik tahlil

Xalqaro kasalliklar tasnifidagi surunkali charchash bosqichlari:

Ekspertlar fikri: Mehnat madaniyati va davlat apparati samaradorligi

Soha mutaxassislari va ruhshunoslarning xulosalari:

• Ishda ko‘p o‘tirish samaradorlik belgisi emas: Xodimning 12 soatlab idorada bo‘lishi natijani ko‘paytirmaydi, aksincha, charchagan miya qo‘pol xatolar va sun’iy qog‘ozbozlikni keltirib chiqaradi;

• Jamiyatning asosi — oila: Ota yoki ona shanba-yakshanba kunlari farzandlariga vaqt ajratmasa, oilada tarbiya va mehr muvozanati buziladi, bu esa uzoq istiqbolda ijtimoiy bo‘shliq yaratadi;

• Tibbiy halokatning oldini olish: Jinsiy zaiflik va immunitet tanqisligi surunkali stressning so‘nggi bosqichi bo‘lib, uning oldini olishning yagona yo‘li — to‘laqonli uyqu va dam olishdir;

• Qonuniy talablar: Mehnat kodeksi talablari va gigiyena normalariga qat’iy rioya etish har qanday tashkilot rahbarining to‘g‘ridan to‘g‘ri javobgarligi bo‘lishi shart.

Professor Zarifboy Ibodullayevning ushbu hayotiy chaqirig‘i ishxonalarda sog‘lom mehnat muhitini tiklash va inson salomatligini mansabparastlikdan ustun qo‘yish vaqti kelganini ko‘rsatmoqda.

Sizning ish joyingizda 8 soatlik mehnat tartibi va shanba-yakshanba dam olish kunlariga to‘liq amal qilinadimi yoki rahbarlar dam olish kunlari ham ishga chaqirib turadimi? Siz surunkali charchash belgilarini o‘zingizda his qilganmisiz? O‘z tajribangiz va shaxsiy fikrlaringizni izohlarda qoldiring hamda barcha xodimlar va rahbarlar xulosa chiqarishi uchun ushbu muhim murojaatni yaqinlaringizga ulashing!