Rossiyaning bir qator shaharlarida kino ixlosmandlari «Avatar: Alanga va kul» filmini tomosha qilar ekan, seansning o‘zi emas — ekrandagi manzara “sinov”ga aylanganini aytmoqda. Tomoshabinlar xira va qorong‘iroq tasvir, “sakrab ketadigan” kadrlar, tovushdagi muammolar hamda ranglarning noto‘g‘ri uzatilishi bo‘yicha shikoyatlar bildirgan.
Jeyms Kemeron franshizasining uchinchi qismi dekabr oyida jahon prokatiga chiqqan. Ammo Rossiyada premera keyinga qoldirilgan va faqat payshanba kuni namoyishlar boshlangan. Ana shu namoyishlardan keyin Moskva, Sankt-Peterburgdagi ayrim kinoteatrlar, shuningdek Belarus poytaxti Minskda ham bir xil shikoyatlar ko‘paygani aytilmoqda.
Tasvir xira, harakat noaniq, ovoz esa “o‘tmaydi”
Aktyor va ssenariy muallifi Denis Kosyakov «Biznes FM»ga bergan intervyusida ko‘rsatuv sifati “dahshatli” bo‘lganini ta’kidlagan. Uning so‘zlariga ko‘ra, tasvir xira va qorong‘i, harakatlar “sirpanib” ko‘rinadi, tovush esa Dolby Digital talablariga mos kelmaydi.
Kosyakov, shuningdek, oilaviy seans uchun chipta va boshqa xarajatlarga 10 ming rubldan ortiq to‘laganini, ammo natija “iste’molchini aldashga o‘xshashi”ni aytgan. Sababi — kinoteatr saytida yangi lazer uskunalari va “tasvir mukammal kalibrlangani” haqida ma’lumotlar bor bo‘lgan.
U hatto “seansni to‘xtatib, yorug‘likni ko‘tarish va linzani artishni xohlab qoldim” mazmunidagi gaplari bilan tomoshabin kayfiyatini juda aniq tasvirlab bergan.
Mutaxassislar: kinoteatrlar «ekran nusxa»ga majbur bo‘lgan
Soha vakili Yevgeniy Uxovning izohiga ko‘ra, kinoteatrlarning bir qismi “ekran deb ataladigan narsa”dan — ya’ni proyektor ekranidan olingan nusxaga o‘xshash materialdan foydalanishga majbur bo‘lgan bo‘lishi mumkin. Uning aytishicha, dastlab namoyishlar dekabr oyi oxiriga rejalashtirilgan, keyin esa Yangi yil bayramlarida filmni chiqarmaslik bo‘yicha kinoteatrlarning o‘zi ham murojaat qilgani sabab reliz kechikkan.
Shu bilan birga, relizga sanoqli kunlar qolganda “kulrang” (rasmiy tartibga to‘liq tushmagan) yetkazib beruvchi bilan shartlar o‘zgarib ketgani, kerakli sifatdagi nusxalarni tezda olish qiyinlashgani aytilgan. Uxov yana bir muhim jihatni ham qo‘shadi: Rossiya prokatida 3D formatda ko‘rsatuvni to‘liq tashkil etish imkoni bo‘lmagan.
Mutaxassis fikricha, bunday “kulrang ijara” aniq qonuniy tartib bilan emas, ko‘proq ishonch va kelishuvlarga tayanib ishlaydi. Shuning uchun vaqt-vaqti bilan shunday vaziyatlar yuzaga chiqishi mumkin. Uningcha, tomoshabinlarni oldindan ogohlantirish ham to‘g‘ri bo‘lardi.
Chipta narxi ham arzon emas
Ma’lum qilinishicha, poytaxt kinoteatrlarida «Avatar-3» chiptalari 500 rubldan 2000 rublgacha. Uxov bu narxlar oshishiga filmning davomiyligi ham ta’sir qilayotganini aytadi: kartina taxminan 3,5 soat ketadi, bu esa seanslar sonini kamaytiradi va kinoteatr daromadiga bosim qiladi.
Jahonda pul ishlayotgan film, ammo Rossiyada savollar ko‘p
Qayd etilishicha, uchinchi «Avatar» Shimoliy Amerika prokatida yetakchilikni saqlab turibdi va jahon bo‘yicha 1,23 milliard dollardan ortiq yig‘im to‘plagan. Shu paytda Rossiyada esa filmning o‘ziga emas, uni qanday holatda ko‘rsatishyapti — shu masalaga e’tirozlar ko‘proq eshitilyapti.
Yana bir muhim nuqta: «Avatar: Alanga va kul»ning rasmiy distribyutori 2022 yildayoq Rossiyada prokat guvohnomasi uchun murojaat qilishni to‘xtatgani aytiladi. Shu sabab, namoyishlar atrofidagi “kim, qaysi kanal orqali, qaysi sifatda” degan savollar ham ko‘payishi tabiiy.
Yakunda esa muxlis uchun oddiy qoida bor: katta film — katta ekranda yaxshi sifatda ko‘rilishi kerak. Agar shu shart bajarilmasa, hatto eng kuchli blokbaster ham odamni filmdan ko‘ra “linza haqida o‘ylash”ga majbur qilib qo‘yadi.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
