Global iqlim o‘zgarishlari va atrof-muhit muhofazasi butun dunyoda bo‘lgani kabi yurtimizda ham eng ustuvor vazifalardan biriga aylanmoqda. O‘zbekistonda davlat boshqaruvi va mahalliy hokimiyat tizimini tubdan “yashillashtirish” maqsadida yangi, o‘ziga xos nazorat mexanizmini joriy etish tashabbusi ilgari surildi. Endilikda vazirlik, idora va hokimliklarning faoliyati ularning tabiatga bo‘lgan munosabati hamda resurslarni qanchalik tejayotganiga qarab maxsus reyting orqali baholab boriladi.
Bu tizim davlat idoralarini yanada oqilona va zaminga mehr bilan yondashib ishlashga undashi shubhasiz. Sahifamizdan uzoqlashmang, muhokamaga qo‘yilgan hukumat qarori loyihasining eng qiziqarli jihatlari, “yashil ofis” tamoyillari va idoralar qaysi toifalarga ajratilishi haqida batafsil ma’lumot beramiz!
“Yashil reyting” va uni kim nazorat qiladi?
Hukumatning muhokamaga qo‘yilgan yangi qarori loyihasiga ko‘ra, respublika va mahalliy darajadagi barcha ijro etuvchi hokimiyat organlarining ekologik samaradorligi doimiy ravishda kuzatuv ostiga olinadi. Ushbu yangi reyting tizimini yuritish va nazorat qilish mas’uliyati Ekologiya va iqlim o‘zgarishi milliy qo‘mitasi zimmasiga yuklanmoqda.
Eng muhimi, ushbu jarayonda shaffoflik to‘liq ta’minlanadi:
Ochiq ma’lumotlar: Har bir tashkilotning to‘plagan ballari va erishgan natijalari har yili qo‘mitaning rasmiy saytida e’lon qilib boriladi.
Maxsus platforma: Keng jamoatchilik uchun barcha ko‘rsatkichlar yangi tashkil etiladigan greencities.uz elektron platformasiga joylashtiriladi. Bu yerda istalgan fuqaro o‘z hududidagi hokimlik yoki vazirlikning “yashil”lik darajasini kuzatishi mumkin.
Davlat idoralaridagi “yashil ofis” inqilobi
Ushbu loyiha shunchaki quruq baholashdan iborat emas, u davlat idoralarining kundalik ish uslubini butunlay o‘zgartirishni nazarda tutadi. Idoralarda zamonaviy “yashil ofis” tamoyillarini qaror toptirish uchun bir qator muhim chora-tadbirlar hayotga tatbiq etiladi.
Idoralar ichida amalga oshiriladigan asosiy o‘zgarishlar bilan quyidagi jadval orqali tanishib chiqishingiz mumkin:
Tartib va tamoyillar | Amalga oshiriladigan aniq chora-tadbirlar |
Raqamlashtirish va tejamkorlik | Qog‘ozbozlikka chek qo‘yish, qog‘oz sarfini keskin qisqartirish va elektron hujjat aylanish tizimini maksimal darajada kengaytirish. |
Innovatsion texnologiyalar | Idora binolarida suv va energiyani tejaydigan zamonaviy qurilmalarni o‘rnatish, xonalarda chiqindilarni alohida turlarga qarab saralashni yo‘lga qo‘yish. |
Muqobil energiya manbalari | Davlat tashkilotlari binolariga quyosh panellari va boshqa qayta tiklanuvchi energiya qurilmalarini o‘rnatish orqali ekologik sof quvvatdan foydalanish. |
Xodimlarni faollashtirish | Tabiatni asrash tashabbuslarida faol bo‘lgan xodimlarni moliyaviy va ma’naviy rag‘batlantirish, ekologik mezonlarni ish samaradorligi ko‘rsatkichlariga (KPI) kiritish hamda har yili “yashil hisobot” tayyorlash. |
Baholashning bosh mezonlari: Idoralarning ishi shunchaki yuzaki kuzatilmaydi. Ekologik samaradorlikni aniqlashda tabiiy boyliklardan unumli foydalanish, “yashil iqtisodiyot” qoidalarini hayotga tatbiq etish, raqamli texnologiyalarni qo‘llash va xodimlar o‘rtasida ekologik targ‘ibotni nechog‘lik to‘g‘ri yo‘lga qo‘yilgani bosh mezon bo‘lib xizmat qiladi.
Uch xil toifa: Kim qaysi o‘rindan joy oladi?
O‘tkazilgan jiddiy tahlillar va to‘plangan ballar yakuniga ko‘ra, respublikamizdagi barcha davlat organlari o‘z faoliyatining natijasiga qarab uchta asosiy samaradorlik guruhiga ajratiladi:
Yuqori samaradorlik toifasi — Energiya va suvni maksimal tejagan, “yashil ofis” qoidalariga to‘liq rioya qilgan namunali idoralar.
O‘rtacha samaradorlik toifasi — Ekologik tizimga e’tibor qaratayotgan, ammo hali kamchiliklari mavjud tashkilotlar.
Past samaradorlik toifasi — Resurslarni isrof qilayotgan va ekologik yangiliklarni joriy etishda ortda qolayotgan tuzilmalar.
Ushbu tizimning yo‘lga qo‘yilishi davlat xizmatchilarining ham, oddiy fuqarolarning ham ekologik madaniyatini yuksaltirishga va ona tabiatimizni asrab-avaylashga katta hissa qo‘shishi shubhasiz.
Yurtimizdagi eng qiziqarli, foydali va ijtimoiy hayotimizga oid qaynoq yangiliklarni biz bilan kuzatib boring, aziz o‘quvchilar! Sahifamizdan uzoqlashmang!
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
