«Shaharsozlik renovatsiyasi to‘g‘risida»gi yangi qonun rasman qabul qilindi

Mamlakatimizda aholi uchun shinam va xavfsiz yashash sharoitlarini yaratish, shaharlarimiz qiyofasini zamonaviy me’morchilik andozalari asosida yangilash borasidagi islohotlar navbatdagi muhim huquqiy poydevorga ega bo‘ldi. Ko‘pchilik yurtdoshlarimiz va mulk egalari tomonidan katta qiziqish bilan kutilayotgan «Shaharsozlik renovatsiyasi to‘g‘risida»gi qonun rasman qabul qilindi. Adliya vazirligi tomonidan e’lon qilingan ushbu yangi hujjat eskirgan uy-joylar o‘rnida zamonaviy majmualar barpo etish va bu jarayonda fuqarolarning haq-huquqlarini davlat tomonidan kafolatli himoya qilish tartiblarini aniq belgilab beradi.

Yangi qonunga binoan, biror-bir hududda shaharsozlik renovatsiyasini dasturlarini hayotga tatbiq etish uchun quyidagi omillar asosiy mezon sifatida xizmat qiladi:

• Ma’lum bir mahalla yoki hududda joylashgan turar joylar (uylar) hamda noturar binolarning ma’nan va jismonan eskirganligi, insonlar yashashi hamda undan foydalanish uchun mutlaqo yaroqsiz bo‘lib, avariya holatiga kelib qolganligi;

• Mavjud vaziyatning o‘sha yerda istiqomat qiluvchi aholining kundalik va ijtimoiy hayotiga, xavfsizligiga jiddiy salbiy ta’sir ko‘rsatayotganligi.

Renovatsiya qanday shakllarda amalga oshiriladi?

Hujjatda qayd etilishicha, shaharsozlikni yangilash va qayta qurish ishlari uch xil asosiy turda olib borilishi mumkin. Birinchisi — mavjud bino yoki inshootning bosh konstruktiv asoslari hamda tayanch tizimlarini o‘zgartirmagan holda uni chuqur rekonstruksiya qilish (modernizatsiyalash). Ikkinchisi — mutlaqo yaroqsiz binolarni butunlay buzish va bo‘shagan yer maydonida aynan o‘sha toifadagi zamonaviy yangi obyektni barpo etish. Uchinchisi esa — aholi dam olishi uchun yashil hududlar, xiyobonlar va boshqa maxsus ijtimoiy zonalarni tashkil etishdir.

Mazkur jarayonlarni boshlash bo‘yicha takliflar nafaqat davlat idoralari, balki o‘sha mulkka egalik qiluvchi huquq egalarining o‘zlari yoki loyihaga sarmoya kiritish istagida bo‘lgan uchinchi shaxslar (investorlar) tashabbusi bilan ham o‘rtaga tashlanishi mumkin. Shuningdek, islohotlarni moliyaviy qo‘llab-quvvatlash maqsadida Vazirlar Mahkamasi, Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari huzurida maxsus jamg‘armalar tuziladi.

Mulkdorlar huquqi: Ochiq muhokama va 4/5 qismning roziligi

Qonunning eng e’tiborli va aholi uchun quvonarli jihati mulkdorlarning manfaatlari oliy darajada himoyalanganidadir. Endilikda renovatsiya loyihasining dastlabki konsepsiyasi ishlab chiqilgach, 2 oy davomida mulk egalari bilan albatta ochiq va shaffof muhokamalar o‘tkaziladi. Eng muhimi, biror-bir bino yoki uyni renovatsiya dasturiga kiritish uchun o‘sha obyektdagi barcha mulkdorlarning kamida 4/5 qismining (80 foizining) notarial tartibda tasdiqlangan yozma roziligini olish majburiy shart etib belgilandi. Bu esa fuqarolarning xohish-istaklarisiz hech qanday majburiy buzishlar bo‘lmasligidan dalolat beradi.

Loyiha davomida uy va bino egalari o‘z xohishlariga ko‘ra kafolatlangan kompensatsiya olishlari yoki yangi qurilishda to‘g‘ridan to‘g‘ri hissa qo‘shuvchi (sherik) sifatida ishtirok etishlari mumkin. Davlat tomonidan taklif etiladigan kompensatsiyalar quyidagi qat’iy ketma-ketlikda amalga oshiriladi:

1. Eng avvalo, renovatsiya olib borilayotgan o‘sha hududning o‘zida yangi quriladigan zamonaviy turar joy yoki noturar obyektni mulk sifatida berish;

2. Agar buning iloji bo‘lmasa yoki fuqaro istamasa, shaharning boshqa qulay hududidan xuddi shunday toifadagi ko‘chmas mulkni taqdim etish;

3. Mulkdor xohlagan taqdirda, bino qiymatini to‘liq pul mablag‘lari (tovon puli) shaklida to‘lab berish;

4. Tomonlar o‘rtasidagi o‘zaro kelishuv bitimida nazarda tutilgan boshqa qulay shakllar.

Mazkur tarixiy va muhim qonun rasmiy ravishda e’lon qilingan kundan boshlab 6 oylik muddat o‘tganidan keyin qonuniy kuchga kiradi va amaliyotga to‘liq joriy etiladi.

Yurtimizdagi eng so‘nggi uy-joy islohotlari, shaharsozlikdagi yangiliklar, mulkdorlar uchun yaratilayotgan huquqiy imtiyozlar va kundalik hayotimizga oid eng ishonchli, eksklyuziv xabarlarni hamisha Zamin sahifalarida biz bilan birgalikda kuzatib boring!