O‘zbekiston aholisi 38,5 milliondan oshdi: raqamlar nimani ko‘rsatdi?

O‘zbekistonning doimiy aholisi 2026 yil 1 iyul holatiga ko‘ra 38,5 million kishidan oshdi. Yangi demografik ma’lumotlarda yana bir qiziq manzara ko‘rinadi: shahar va qishloq aholisi soni deyarli tenglashgan, erkaklar esa ayollardan 281 ming nafardan ziyod ko‘p.

Yarim yilda 92 mingdan ortiq nikoh qayd etilgan bo‘lsa, tashqi migratsiyada mamlakatdan chiqib ketganlar soni ko‘chib kelganlardan uch barobardan ziyod bo‘lgan.

O‘zbekiston aholisi 38 million 519 ming nafarga yetdi

Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2026 yil 1 iyul holatiga O‘zbekistonning doimiy aholisi 38 million 519,5 ming kishini tashkil etgan.

Aholining jins bo‘yicha taqsimoti quyidagicha:

• erkaklar — 19 million 400,6 ming nafar;

• ayollar — 19 million 118,9 ming nafar.

Hisob-kitoblarga ko‘ra, mamlakatda erkaklar soni ayollardan 281,7 ming nafarga ko‘p. Umumiy aholining taxminan 50,4 foizini erkaklar, 49,6 foizini esa ayollar tashkil etmoqda.

Shahar aholisi qishloq aholisidan o‘zib ketdi

O‘zbekiston aholisining yashash joyi bo‘yicha taqsimotida katta farq kuzatilmaydi:

Shahar aholisi qishloqda yashovchilardan 698,3 ming nafarga ko‘p.

Foiz hisobida mamlakat aholisining qariyb 50,9 foizi shaharlarda, 49,1 foizi esa qishloq hududlarida istiqomat qilmoqda. Demak, O‘zbekistonda shahar va qishloq aholisi o‘rtasidagi nisbat deyarli teng.

Bu natija urbanizatsiya jarayoni, yangi turar joylar qurilishi va aholining yirik shaharlar hamda tuman markazlariga ko‘chishi bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin. Biroq bunday xulosani tasdiqlash uchun hududlar kesimidagi kengroq ma’lumotlar zarur.

Yarim yilda 92,3 mingta nikoh qayd etildi

2026 yilning yanvar–iyun oylarida O‘zbekistonda:

• 92,3 mingta nikoh;

• 24,8 mingta nikohdan ajralish qayd etilgan.

Shartli hisobda har bir ajralish holatiga qariyb 3,7 ta nikoh to‘g‘ri keladi. Ajralishlar soni nikohlar miqdorining taxminan 27 foiziga teng.

Biroq bu raqamni «har to‘rtinchi yangi oila ajrashdi» deb talqin qilish noto‘g‘ri. Chunki yarim yilda qayd etilgan ajralishlar avvalgi yillarda tuzilgan nikohlarga ham tegishli bo‘lishi mumkin.

O‘rtacha hisobda olti oy davomida har kuni qariyb:

• 510 ta nikoh;

• 137 ta ajralish rasmiylashtirilgan.

Tashqi migratsiyada manfiy farq kuzatildi

Hisobot davrida tashqi migratsiya ko‘rsatkichlari quyidagicha bo‘lgan:

• O‘zbekistonga doimiy yashash uchun ko‘chib kelganlar — 1 649 kishi;

• mamlakatdan ko‘chib ketganlar — 5 422 kishi.

Shu tariqa, tashqi migratsiya saldosi minus 3 773 kishini tashkil etgan. Ya’ni chet elga doimiy ko‘chib ketganlar soni mamlakatga kelganlardan qariyb 3,3 barobar ko‘p bo‘lgan.

Biroq bu raqamlar barcha mehnat migrantlari yoki vaqtincha xorijga chiqqan fuqarolarni anglatmaydi. Statistika rasmiy tashqi migratsiya hisobiga kiritilgan ko‘chib kelish va ko‘chib ketish holatlarini qamrab oladi.

Aholi soni hozircha joriy hisob-kitobga asoslangan

Milliy statistika qo‘mitasi muhim izohni ham keltirgan. 2026 yil 1 iyul holatidagi doimiy aholi soni hozircha joriy hisob-kitoblar asosida shakllantirilgan.

Ma’lumotlarni tayyorlashda Adliya vazirligi va Ichki ishlar vazirligining axborot tizimlari integratsiyasidan foydalanilgan.

Aholini ro‘yxatga olishning yakuniy natijalari e’lon qilingach, doimiy aholi soni belgilangan tartibda qayta aniqlashtirilishi mumkin. Demak, 38 million 519,5 minglik ko‘rsatkich hozirgi rasmiy hisob bo‘lsa-da, keyinchalik muayyan darajada o‘zgarishi ehtimoli bor.

Raqamlar ortida qanday manzara bor?

Yangi demografik ma’lumotlar O‘zbekistonda aholi soni o‘sib borayotganini, shahar va qishloq aholisi nisbati esa deyarli tenglashganini ko‘rsatmoqda.

Endi asosiy masala aholi sonining o‘zida emas. 38,5 milliondan ortiq aholi uchun yangi ish o‘rinlari, uy-joy, maktab, shifoxona, transport va kommunal infratuzilmani qanday sur’atda kengaytirish hal qiluvchi ahamiyat kasb etadi.

Chunki demografik o‘sish katta imkoniyat ham, jiddiy mas’uliyat hamdir.

Sizningcha, O‘zbekiston shaharlari aholi sonining bunday o‘sishiga tayyormi? Fikringizni izohda qoldiring va maqolani do‘stlaringizga Telegram yoki boshqa ijtimoiy tarmoqlarda ulashing!