O‘zbekistonda «Yashil ta’mir» va energiya tejamkor uylar davri boshlanmoqda

Uyingizni qishda issiq, yozda salqin saqlash va shu bilan birga gaz hamda chiroq pulini sezilarli darajada kamaytirish haqida hech o‘ylab ko‘rganmisiz? Prezident Shavkat Mirziyoyev raisligida o‘tkazilgan videoselektor yig‘ilishida aynan shu masalaga, ya’ni uy-joy qurilishi va ta’mirida energiya tejamkorlikka o‘tish mavzusiga alohida e’tibor qaratildi.

Ma’lumotlarga ko‘ra, yurtimizda har yili o‘rtacha 65 mingta yakka tartibdagi uy-joy quriladi va 200–250 mingta xonadon ta’mirlanadi. Bu juda katta hajm degani! Biroq, ushbu uylarning energiyani qanchalik tejashi barchamizni o‘ylantirishi tabiiy.

Raqamlar xavotirli: Energiya qayerga ketmoqda?

Bugungi kunda butun mamlakat iqtisodiyotida iste’mol qilinayotgan:

• Tabiiy gazning 20 foizi va

• Elektr energiyasining 11 foizi aynan xonadonlarni isitish uchun sarflanmoqda.

Eng qizig‘i, bu xarajatlarni osongina qisqartirish mumkin! Agar uylarning fasadi (tashqi devori) va tom qismi issiqlik saqlovchi materiallar bilan qoplanib, energiya tejamkor zamonaviy oynalar o‘rnatilsa, uyning energiya sarfini 30 foizgacha kamaytirish imkoniyati paydo bo‘ladi. Bu nafaqat davlat zaxirasi, balki har bir oila budjeti uchun ham katta foydadir.

Qamashidagi «Yevropa tajribasi» — «Yangi O‘zbekiston» massivi

Yig‘ilishda Qashqadaryo viloyatining Qamashi tumanida olib borilayotgan yangicha qurilish loyihasi namuna qilib ko‘rsatildi. Bu yerda Fransiya va Buyuk Britaniya kompaniyalari ishlab chiqqan yangi yondashuv asosida 4 ming xonadonli «Yangi O‘zbekiston» massivi qad rostlamoqda.

Qamashi loyihasining o‘ziga xosligi nimada? Massiv qurilishida to‘liq o‘zimizda ishlab chiqarilgan, mahalliy energiya tejamkor materiallardan foydalanilmoqda. Buning natijasida:

• Qurilish tannarxi kamida 20 foizga arzonlashdi;

• Uylarni isitish va sovitish xarajatlari 30 foizgacha qisqardi.

Prezident ushbu muvaffaqiyatli tajribani butun mamlakat bo‘ylab yoyish zarurligini ta’kidladi. Joriy yildan boshlab «Yangi O‘zbekiston» qiyofasi shakllantiriladigan 33 ta tuman va shahardagi ko‘p qavatli uylar aynan mana shu Qamashi tizimi asosida quriladi.

19 mingta korxona va «Yashil ta’mir» dasturi

Endilikda bu yangilik faqat katta massivlarda qolmaydi. Mutasaddilarga xonadonlar qurilishi va ta’mirida energiya tejamkor materiallardan foydalanish bo‘yicha maxsus tavsiyalar ishlab chiqish va ularni yurtimizdagi 19 mingta qurilish korxonasiga yetkazish topshirildi.

Shuningdek, oddiy aholi ham chetda qolmaydi. Mahallalarda «yashil ta’mir» dasturi doirasida beriladigan imtiyozlar va qulayliklar haqida har bir xonadonga batafsil tushuntirish beriladi. Uyingizni «yashil» standartlar asosida ta’mirlab, ham shinamlikka, ham iqtisodga erishishingiz mumkin bo‘ladi.

Eksportda yangi marralar: Bokudan Moskvagacha o‘zbek uylari

O‘zbekistonda ishlab chiqarilayotgan energiya tejamkor qurilish materiallari sifat jihatidan xalqaro bozorga chiqishga to‘la tayyor. Statistikaga ko‘ra, qo‘shni davlatlar har yili 13 milliard dollarlik qurilish materiallarini chetdan import qiladi. O‘zbekiston esa Markaziy Osiyo bozorining o‘ziga eksport hajmini yana 440 million dollarga oshirish salohiyatiga ega.

Bu imkoniyatdan unumli foydalanish uchun qurilish materiallari ishlab chiqaruvchilar va developerlar (quruvchi kompaniyalar) o‘zaro birlashadi. Mahsulotlarimizni xorijda reklama qilish va tanitish uchun juda qiziqarli topshiriq berildi: qo‘shni va hamkor davlatlarning bosh shaharlarida — Boku, Tbilisi, Moskva, Ostona va Bishkekda o‘zbek xom ashyolaridan energiya tejamkor namunaviy uylar quriladi va xorijliklarga namoyish etiladi.

Xullas, yaqin kelajakda nafaqat o‘zimizda, balki qo‘shni davlatlarda ham o‘zbek texnologiyasi va materiallari asosida qurilgan «aqlli» va issiq uylar ko‘payishi kutilmoqda!