O‘zbekistonliklar uzoqroq yashamoqda: O‘rtacha umr ko‘rish necha yoshga yetdi?

Juda quvonarli va tarixiy xushxabar! Yurtimizda olib borilayotgan keng ko‘lamli islohotlar, tibbiyotning rivojlanishi va kundalik turmush tarzining yaxshilanishi o‘z mevasini bermoqda. Milliy statistika qo‘mitasi taqdim etgan so‘nggi ma’lumotlarga ko‘ra, O‘zbekiston aholisining o‘rtacha umr ko‘rish davomiyligi izchil ravishda o‘sib, mutlaqo yangi marralarni zabt etmoqda.

Eng e’tiborli jihati — mustaqillik yillaridan buyon xalqimizning umri o‘rtacha roppa-rosa 9 yoshga uzaydi! Agar 1991 yilda bu ko‘rsatkich ancha past bo‘lgan bo‘lsa, 2025 yil yakunlariga ko‘ra, yurtimizda o‘rtacha umr ko‘rish ko‘rsatkichi 75,4 yoshni tashkil etdi.

34 yillik tarixiy dinamika: Yillar kesimida qanday o‘zgardik?

Aholimizning umr ko‘rish darajasi yillar davomida qanday yuksalib borganini quyidagi xronologik zanjirda yaqqol ko‘rishingiz mumkin:

Ilk boshlanish nuqtasi — 1991 yil

Mustaqillikning dastlabki yilida yurtimizda o‘rtacha umr ko‘rish ko‘rsatkichi bor-yo‘g‘i 66,4 yosh bo‘lgan.

Ilk ijobiy siljish — 1995 yil

Qiyin o‘tish davriga qaramay, ko‘rsatkich ijobiy tomonga o‘zgarib, 69,1 yoshga yetdi.

70 yoshlik dovon — 2000 yil

Yangi asr boshida aholining o‘rtacha umr ko‘rish yoshi ilk bor 70 yoshdan oshib, 70,8 yoshni tashkil etdi.

Barqaror o‘sish — 2005 yil

Sog‘liqni saqlash tizimidagi dastlabki o‘zgarishlar fonida ko‘rsatkich 71,8 yoshga ko‘tarildi.

Yangi marra — 2010 yil

Tibbiy xizmat sifati yaxshilanishi natijasida ko‘rsatkich 73 yoshlik marrani zabt etdi.

Yuqori barqarorlik — 2015 yil

Aholi salomatligini muhofaza qilish kuchayib, o‘rtacha umr ko‘rish davomiyligi 73,6 yosh bo‘ldi.

Pandemiya sinovi — 2020 yil

Butun dunyo duch kelgan koronavirus pandemiyasi sababli ko‘rsatkich biroz pasayib, 73,4 yoshga tushdi.

Qayta tiklanish — 2024 yil

Sog‘liqni saqlashdagi kuchli mobilizatsiya natijasida ko‘rsatkich tez fursatda tiklanib, 75,1 yoshga chiqdi.

Tarixiy rekord — 2025 yil

Yakuniy hisob-kitoblarga ko‘ra, O‘zbekistonda o‘rtacha umr ko‘rish davomiyligi o‘zining eng yuqori cho‘qqisi — 75,4 yoshga yetdi!

Bunday yuksalishning siri nimada?

Mutaxassislar va tibbiyot sohasi vakillari o‘rtacha umr uzayishini shunchaki tasodif emas, balki tizimli mehnatning natijasi deb baholamoqdalar. Bunga asosiy sabab bo‘lgan to‘rtta muhim omil mavjud:

• Tibbiyotdagi katta islohotlar: Zamonaviy tibbiy markazlarning barpo etilishi va shifoxonalarning eng so‘nggi texnologiyalar bilan jihozlanishi.

• Qamrovning kengayishi: Eng chekka hududlarda ham sifatli tibbiy xizmat ko‘rsatish imkoniyati yaratilgani.

• Kasalliklar profilaktikasi: Aholi o‘rtasida sog‘lom turmush tarzi targ‘ibotining kuchaygani, tibbiy ko‘riklar va kasalliklarni erta aniqlash tizimi yo‘lga qo‘yilgani.

• Turmush sifatining oshishi: Xalqimizning yashash sharoitlari, ijtimoiy himoya va ovqatlanish madaniyati yaxshilanib borayotgani.

Xulosa o‘rnida: Umrimizga umr qo‘shilayotgani — yurtimizdagi tinchlik, to‘kinlik va farovonlikning eng oliy isbotidir. Barcha yurtdoshlarimizga sog‘lom, mazmunli va baxtli uzoq umr ko‘rish nasib etsin!