O‘zbekistonda «bolnichniy» to‘lash tartibi tubdan o‘zgarmoqda: 1 iyuldan yangi qoidalar
O‘zbekistonda vaqtincha mehnatga layoqatsizlik (kasallik varaqasi) bo‘yicha nafaqa tayinlash va to‘lash tizimida katta islohot amalga oshirilmoqda. 2026 yil 1 iyuldan boshlab sohada mutlaqo yangi tartib kuchga kiradi. Endilikda tizim to‘liq raqamlashtiriladi va to‘lovlar uchun mas’uliyat ish beruvchi hamda davlat o‘rtasida taqsimlanadi. Zamin.uz har bir xodim va ish beruvchi bilishi shart bo‘lgan eng muhim o‘zgarishlarni to‘pladi.
Mas’uliyat taqsimoti: Dastlabki 5 kunni kim to‘laydi?
Yangi tizimning eng asosiy yangiliklaridan biri — to‘lov manbaining aniq chegaralab qo‘yilishidir. Unga ko‘ra, xodim kasal bo‘lgan davr uchun pullar quyidagicha qoplanadi:
Kasallikning dastlabki 5 kuni — ish beruvchining (korxona yoki tashkilotning) o‘z mablag‘lari hisobidan to‘lab beriladi.
Kasallikning 6-kunidan boshlab — to‘lovlar to‘liqligicha Davlat ijtimoiy sug‘urta jamg‘armasi tomonidan moliyalashtiriladi.
Ish staji nafaqa miqdoriga qanday ta’sir qiladi?
Xodimning necha yil davomida mehnat qilgani unga to‘lanadigan nafaqa hajmini belgilab beradi. Yangi qoidaga ko‘ra, o‘rtacha oylik ish haqiga nisbatan quyidagi foizlar qo‘llaniladi:
6 oydan 8 yilgacha ish stajiga ega bo‘lgan xodimlarga — o‘rtacha ish haqining 60 foizi miqdorida;
8 yildan ortiq ish stajiga ega bo‘lganlarga — o‘rtacha ish haqining 80 foizi miqdorida kasallik nafaqasi to‘lanadi.
Kimlarga imtiyoz bor va qanday cheklovlar o‘rnatildi?
Yangi tartibda aholining ijtimoiy himoyaga muhtoj qatlamlari alohida e’tiborga olingan. Xususan, I va II guruh nogironligi bo‘lgan shaxslar hamda ko‘p bolali ota-onalar uchun hisoblangan nafaqa miqdori yana 20 foizga oshirib beriladi.
Shu bilan birga, davlat budjeti va jamg‘arma mablag‘larini nazorat qilish maqsadida muayyan cheklovlar ham joriy etilmoqda:
Kasallik nafaqasi bir yil davomida ko‘pi bilan 182 kun uchun to‘lanishi mumkin.
Nafaqa miqdorini hisob-kitob qilishda xodimning maoshi qancha bo‘lishidan qat’i nazar, 10 MHЕKMdan (Mehnatga haq to‘lashning eng kam miqdori) oshmaydigan summa asos sifatida olinadi.
To‘lovlar jadvali: Pullar qachon tushadi?
Kasallik varaqasi bo‘yicha hisob-kitoblar tizimli ravishda, oyiga ikki marta amalga oshirilishi belgilab qo‘yildi. Nafaqa pulllari xodimlarning hisob raqamlariga quyidagi muddatlarda kelib tushadi:
Joriy oyning 25-sanasigacha yoki keyingi oyning 10-sanasigacha.
Yangi raqamli tizim hujjatbozlikni kamaytirib, to‘lovlarning shaffof va o‘z vaqtida egasiga yetib borishini ta’minlashi kutilmoqda.
Izohlar 0
…