O‘zbekistonda bu kuzda yomg‘ir ko‘payishi mumkin: qaysi hududlarda yog‘ingarchilik kutilmoqda?

O‘zbekistonda 2026 yil kuzi odatdagidan sernamroq kelishi mumkin. Xususan, Farg‘ona vodiysi, Toshkent, Sirdaryo va Jizzax hududlarida me’yordan ko‘proq yog‘ingarchilik kuzatilishi ehtimoli bor. Jahon Meteorologik Tashkiloti esa bu davrda dunyo miqyosida ob-havoga ta’sir qilayotgan asosiy omillardan biri — kuchayib borayotgan El-Nino hodisasi ekanini qayd etmoqda.

Kuz O‘zbekistonda odatda yog‘ingarchilik ko‘payib boradigan fasllardan biri hisoblanadi. Ammo joriy yilda ayrim hududlar uchun bu ko‘rsatkich odatdagidan yuqoriroq bo‘lishi mumkin.

Dastlabki prognozlarga ko‘ra, respublikada kuz fasli sernam kelishi, yog‘ingarchilikning asosiy qismi esa oktyabr–noyabr oylariga to‘g‘ri kelishi kutilmoqda.

Ayniqsa, ayrim viloyatlarda yomg‘irli kunlar soni va yog‘ingarchilik miqdori diqqatga sazovor bo‘lishi mumkin.

Qaysi hududlarda yog‘ingarchilik ko‘proq bo‘lishi mumkin?

Prognozlarda O‘zbekistonning barcha hududlari uchun bir xil manzara kuzatilmasligi ta’kidlanmoqda.

Xususan, Farg‘ona vodiysi, Toshkent, Sirdaryo va Jizzax viloyatlarida yog‘ingarchilik miqdori me’yordan yuqori bo‘lishi ehtimoli aytilmoqda.

Bu hududlarda kuzning ikkinchi yarmida yomg‘irli ob-havo nisbatan ko‘proq kuzatilishi mumkin.

Shu bilan birga, mavsumiy prognozlar aniq bir kun yoki haftada yomg‘ir yog‘ishini bildirmaydi. Ular ma’lum bir davrda harorat va yog‘ingarchilikning odatiy iqlimiy me’yorga nisbatan ehtimoliy o‘zgarishini ko‘rsatadi.

Shu sababli prognozni «kuz davomida har kuni yomg‘ir yog‘adi» deb tushunish to‘g‘ri emas.

Eng yog‘ingarchilikli davr qachon bo‘ladi?

Kuzning dastlabki haftalari nisbatan iliq va quruq kunlar bilan boshlanishi mumkin. Biroq oktyabr oyiga kelib yog‘ingarchilik faolligi ortishi ehtimoli yuqori.

Oktyabr–noyabr oylari respublikada kuzgi yog‘ingarchilikning asosiy qismi kuzatilishi mumkin bo‘lgan davr sifatida ko‘rilmoqda.

Shuning uchun dehqonlar, fermerlar va boshqa qishloq xo‘jaligi sohalari uchun mavsumiy prognozlar ayniqsa muhim ahamiyat kasb etadi.

Yog‘ingarchilikning ko‘payishi bir tomondan namlik zaxiralari uchun ijobiy bo‘lishi mumkin bo‘lsa, ikkinchi tomondan kuchli yomg‘irlar ayrim hududlarda qisqa muddatli noqulay sharoitlarni yuzaga keltirishi ehtimolini ham oshiradi.

Buning ortida El-Nino turibdimi?

Kuzgi ob-havo prognozlarida e’tibor qaratilayotgan asosiy omillardan biri — El-Nino.

Jahon Meteorologik Tashkilotining 3 sentyabrda e’lon qilingan eng so‘nggi ma’lumotlariga ko‘ra, El-Nino allaqachon shakllangan va yaqin oylarda yanada kuchayishi kutilmoqda. VMO prognozlarida uning 2026 yil sentyabr–noyabr mavsumida saqlanib qolish ehtimoli deyarli 100 foizga yaqin deb baholangan.

El-Nino — Tinch okeanining tropik qismida suv haroratining me’yordan sezilarli darajada isishi bilan bog‘liq yirik iqlimiy jarayon.

U faqat okean hududi bilan cheklanib qolmaydi. Atmosfera sirkulyatsiyasiga ta’sir qilishi orqali dunyoning turli mintaqalarida harorat va yog‘ingarchilik taqsimotini o‘zgartirishi mumkin.

VMO 2026 yil avgust–oktyabr davri uchun bergan prognozida Markaziy Osiyoning ayrim qismlarida me’yordan namroq sharoitlar ehtimoli borligini qayd etgan.

Lekin El-Nino O‘zbekistonda avtomatik ravishda ko‘p yomg‘ir degani emas

Muhim jihat shundaki, El-Nino ta’siri har bir mamlakat va hatto bir mamlakatning turli hududlarida bir xil namoyon bo‘lmaydi.

VMOning o‘zi ham kuchli El-Ninoning ta’siri hududga qarab keskin farq qilishi mumkinligini ta’kidlamoqda. Umumiy global signal mahalliy ob-havoning aniq manzarasini to‘liq belgilab bermaydi.

Shuning uchun O‘zbekistondagi kuzgi yog‘ingarchilikni faqat bitta omil bilan izohlash to‘g‘ri bo‘lmaydi. Mahalliy atmosfera jarayonlari, siklonlar harakati va boshqa iqlimiy omillar ham muhim rol o‘ynaydi.

Kuz iliq ham bo‘lishi mumkin

Qizig‘i, yog‘ingarchilikning ko‘payishi kuz albatta salqin bo‘ladi degani emas.

VMOning 2026 yil sentyabr–noyabr uchun global prognozida quruqlikning katta qismida me’yordan yuqori haroratlar ehtimoli kuchli ekani ko‘rsatilgan. Shu bilan birga, yog‘ingarchilik rejimi ayrim mintaqalarda namroq, boshqalarida esa quruqroq tomonga o‘zgarishi mumkin.

Demak, O‘zbekistonda kuz bir vaqtning o‘zida nisbatan iliq va sernam kechishi ehtimoli mavjud.

O‘zbekistonni qanday kuz kutmoqda?

Hozirgi mavsumiy prognozlardan kelib chiqib, kuzning asosiy manzarasini quyidagicha tasavvur qilish mumkin:

Biroq bu ko‘rsatkichlar ehtimoliy mavsumiy prognoz ekanini unutmaslik kerak. Aniq kunlardagi ob-havoni bilish uchun qisqa muddatli prognozlar ancha ishonchli hisoblanadi.

Tabiat yana bir bor o‘zgarishga tayyorlanmoqda

2026 yil kuzi O‘zbekiston uchun ob-havo nuqtayi nazaridan qiziq mavsum bo‘lishi mumkin.

Bir tomonda — kuchayib borayotgan El-Nino.

Ikkinchi tomonda — Markaziy Osiyoning ayrim qismlari uchun sernam sharoit ehtimolini ko‘rsatayotgan xalqaro prognozlar.

O‘zbekistonda esa ayrim hududlarda, jumladan Farg‘ona vodiysi, Toshkent, Sirdaryo va Jizzaxda yog‘ingarchilik me’yordan yuqori bo‘lishi mumkin.

Asosiy o‘zgarishlar esa oktyabr–noyabr oylarida namoyon bo‘lishi kutilmoqda.

Shuning uchun bu yil kuzi odatdagidan farq qilishi mumkin: ko‘proq yomg‘ir, o‘zgaruvchan ob-havo va iqlimiy jarayonlar ta’siri kuchaygan mavsum.

VMOning so‘nggi prognozlari El-Nino yil oxirigacha kuchayishi mumkinligini ko‘rsatmoqda. Demak, kuzdagi ob-havoni kuzatish nafaqat oddiy kundalik ehtiyoj, balki iqlimdagi katta jarayonlarning O‘zbekistonga qanday ta’sir qilayotganini tushunish uchun ham muhim bo‘ladi.