Eron hududidagi harbiy to‘qnashuvlar nafaqat siyosiy va xavfsizlik muhitini, balki mamlakat futbolini ham izdan chiqardi. Ochiq manbalarga ko‘ra, Eron milliy chempionati to‘xtatilgan, ko‘plab xorijlik futbolchilar esa xavfsizlik sabab mamlakatni tark etishga majbur bo‘lgan. Eron federatsiyasi rahbari Mehdi Toj ham ichki liga to‘xtatilganini aytgani haqida bir nechta manba xabar bergan.
Bu holat Markaziy Osiyo futboliga, ayniqsa O‘zbekiston terma jamoasi uchun muhim bo‘lgan legionerlarga bevosita ta’sir qilyapti. Ochiq manbalarda deyarli barcha o‘zbekistonlik professional futbolchilarning Eronni tark etgani haqida xabarlar bor. Ular orasida Oston O‘runov, Igor Sergeev, Rustam Ashurmatov, Jaloliddin Masharipov va Odil Hamrobekov kabi milliy jamoa uchun muhim figuralar ham tilga olingan.
Masalan, tarqalgan ma’lumotlarga ko‘ra, Sergeev, O‘runov va Hamrobekov O‘zbekistonga qaytgan, Ashurmatov BAAga yo‘l olgan, Masharipov esa Italiyada tiklanish jarayonida qolgan. Bu ma’lumotlarning ayrim qismi mahalliy sport nashrlari va tahliliy manbalarda keltirilgan, ammo ularning barchasi bir vaqtning o‘zida rasmiy klub bayonotlari bilan to‘liq tasdiqlangan emas. Shu bois hozirgi manzarani “asosiy ssenariy” sifatida qabul qilish to‘g‘riroq.
Eng katta muammo shundaki, agar Eron chempionati yozgacha qayta tiklanmasa, bu futbolchilar bir necha oy o‘yin amaliyotisiz qolib ketishi mumkin. Bu esa ayniqsa O‘zbekiston terma jamoasi uchun xavfli, chunki oldinda jahon chempionatiga tayyorgarlikning hal qiluvchi bosqichi turibdi. Terma jamoada raqobat yuqori, shu sabab uzoq vaqt maydondan chetda qolish asosiy tarkib uchun kurashda jiddiy minusga aylanishi mumkin.
Bunday vaziyatda eng muhim masala — FIFA qarori. Chunki legionerlar yuridik jihatdan o‘z klublari bilan shartnoma orqali bog‘langan. Ya’ni ular shunchaki xohlagan jamoasiga o‘tib ketolmaydi. Bu yerda eng yaqin pretsedent — Ukraina va Rossiya klublari bilan bog‘liq holat. FIFA o‘sha paytda maxsus vaqtinchalik qoidalar joriy qilib, futbolchilar va murabbiylarga shartnomalarini vaqtincha to‘xtatish imkonini bergan edi. Bu qoidalar hanuz kengaytirilgan shaklda amal qilayotgani FIFAning o‘zi tomonidan tasdiqlangan.
Shuning uchun hozircha eng to‘g‘ri xulosa bitta: ehtimoliy transfer yo‘llari haqida gapirish mumkin, ammo yakuniy so‘zni baribir FIFA aytadi. Agar vaqtinchalik ruxsat berilsa, o‘zbekistonlik legionerlar Superligaga qisqa muddatli qaytish variantini ko‘rib chiqishi mumkin. Igor Sergeev uchun «Paxtakor» yoki «Buxoro», Oston O‘runov uchun «Navbahor» yoki «Mash’al», Masharipov uchun «Neftchi» yoki hatto ramziy variant sifatida «Xorazm», Ashurmatov uchun «Nasaf», «Dinamo» yoki «Qo‘qon-1912», Hamrobekov uchun esa «Nasaf», «Qizilqum» yoki «Surxon» kabi yo‘nalishlar mantiqiy ko‘rinadi. Bu, albatta, rasmiy muzokara emas, balki hozirgi vaziyatdan kelib chiqqan ehtimoliy ssenariylardir.
Shu bilan birga, variantlar faqat O‘zbekiston bilan cheklanmaydi. Qozog‘iston chempionatida transfer oynasi uzoqroq ochiq turishi, ayrim Osiyo ligalarida ham qo‘shimcha ro‘yxatdan o‘tkazish imkoni saqlanishi mumkin. Nazariy jihatdan Janubiy Koreya, Yaponiya, hatto bahorda boshlanadigan Skandinaviya yoki Boltiqbo‘yi ligalari ham ko‘rib chiqilishi mumkin. Bu yo‘llar, ayniqsa, terma jamoa a’zolari uchun o‘yin amaliyotini saqlab qolish nuqtayi nazaridan juda muhim.
Qisqasi, Erondagi inqiroz hozircha futbolchilarning kelajagini tumanli qilib qo‘ydi. Ular xavfsiz hududlarga chiqqan, ammo endi asosiy savol boshqa: qachon va qayerda yana muntazam o‘ynay boshlaydi? Hozircha bu savolga aniq javob yo‘q. Lekin bitta narsa ravshan — FIFA qarori kechiksa, bu vaziyat eng avvalo terma jamoalar darajasida seziladi.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
