Xitoy futboli tarixidagi eng yirik tozalash jarayonlaridan biri kuzatilmoqda. Yangi mavsum boshlanishidan bir yarim oy oldin mamlakat futbol assotsiatsiyasi tomonidan qabul qilingan qat'iy qarorlar ko'plab klublar va mansabdor shaxslarning faoliyatiga chek qo'ydi. Jami 13 ta professional jamoa kelishilgan o'yinlar, qimor o'yinlari va korrupsion sxemalarda ishtirok etgani uchun ochkolardan mahrum etildi. Ushbu jamoalarning 9 tasi oliy ligada, qolgan 4 tasi esa birinchi ligada raqobatlashadi. Natijada, ko'plab klublar yangi mavsumni turnir jadvalida manfiy ko'rsatkichlar bilan boshlashga majbur bo'ldi.
Jazo choralari faqatgina ochkolarni olib tashlash bilan cheklanib qolgani yo'q. Qoidabuzar klublarga 200 mingdan 1 million yuangacha, ya'ni taxminan 120 ming yevrogacha bo'lgan miqdorda jarimalar belgilandi. Xitoy futbol assotsiatsiyasi ushbu qarorlarni qabul qilishda qonunbuzarliklarning ko'lami, ularning jamiyatga yetkazgan zarari va futbol tizimiga bo'lgan ishonchni qayta tiklash zaruratini asos qilib oldi. Bu kabi choralar kelajakda musobaqalarning shaffof va adolatli o'tishini ta'minlashga qaratilgan.
Tergov harakatlari natijasida nafaqat klublar, balki futbol tizimidagi yuqori lavozimli shaxslar ham jiddiy jazolandi. Jami 73 nafar shaxs umrbod futbol faoliyatidan chetlatildi. Ular orasida Xitoy futbol assotsiatsiyasining sobiq prezidenti Chen Syuyyuan ham bor. U 2024 yil davomida poraxo'rlikda ayblanib, umrbod qamoq jazosiga hukm qilingan edi. Shuningdek, Xitoy milliy terma jamoasining sobiq bosh murabbiyi Li Te ham umrbod diskvalifikatsiya qilindi. Bu holat Xitoy futbolidagi yuqori doiralarda ildiz otgan korrupsiya qanchalik chuqur ekanligini ko'rsatib beradi.
Xitoy futbolida bu kabi muammolar birinchi marta kuzatilayotgani yo'q. 2010 yillar o'rtalarida ham keng ko'lamli tekshiruvlar o'tkazilib, o'nlab futbolchilar, hakamlar va rasmiylar jazolangan edi. Tahlilchilarning fikricha, mazkur muammolarning asosiy sabablaridan biri mahalliy futbolchilarning maoshlari bilan bog'liq tizimsizliklardir. Maoshlarning kechikishi va futbolchilarning moliyaviy qiyinchiliklarga uchrashi ularni oson daromad ilinjida kelishilgan o'yinlarga qo'l urishga undamoqda. Hozirgi tozalash jarayonlari Xitoy futbolini tubdan isloh qilish va uni sog'lom muhitga qaytarish uchun muhim qadam sifatida baholanmoqda.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
