Oksford universiteti fiziklari yakkalik ion yordamida kvant garmonik ossillyatorlarining murakkab holati bo‘lgan to‘rtinchi tartibli kvant siqilishini (quad-squeezing) ilk bor muvaffaqiyatli amalga oshirdilar. Ushbu yutuq kvant sensorlari va hisoblash texnologiyalarini rivojlantirishda muhim qadam hisoblanadi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.
Kvant siqilishi – bu biror kattalikning noaniqligini boshqasi hisobiga kamaytirish jarayoni bo‘lib, u LIGO kabi gravitatsion to‘lqin detektorlarida keng qo‘llaniladi. Bungacha olimlar faqat oddiy siqilishni boshqara olgan, biroq uchinchi va to‘rtinchi tartibli (trisqueezing va quad-squeezing) murakkab holatlarni barqarorlashtirish texnik qiyinchiliklar tufayli imkonsiz bo‘lib kelayotgan edi.
Tadqiqot guruhi ionga bir vaqtning o‘zida ikkita aniq sozlangan kuchni ta’sir ettirish orqali ushbu muammoni hal qildi. Kvant dunyosidagi nokommutativlik tamoyiliga asoslangan bu usul sinergetik effekt hosil qilib, to‘rtinchi tartibli siqilishni klassik usullarga qaraganda 100 barobar tezroq amalga oshirish imkonini berdi.
Loyiha rahbari Oana Bazavan ta’kidlashicha, mazkur tajriba shunchaki yangi kvant holatini yaratish emas, balki ilgari erishib bo‘lmaydigan kvant o‘zaro ta’sirlarini muhandislik yo‘li bilan boshqarish usulini namoyish etadi. Bu kashfiyot kelajakda yanada aniqroq kvant simulyatsiyalari va yuqori sezgir sensorlar yaratishga xizmat qiladi.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
