Xitoylik startap SpaceX'ga raqib bo‘lmoqda: Nayuta gorizontal qo‘nuvchi raketani ishlab chiqmoqda
Xitoyning Nayuta Space xususiy kosmik kompaniyasi o‘zining noodatiy Xuanniao-R raketasini ishlab chiqish uchun moliyalashtirishning yangi bosqichini yakunladi. Ushbu mablag‘lar ikkinchi bosqich dvigatellarini sinash, aerodinamik tormozlanish va raketani qaytarish tizimlarini takomillashtirishga yo‘naltiriladi. Uzunligi 70 metr bo‘lgan ushbu ikki bosqichli raketa o‘zining innovatsion yondashuvi bilan ajralib turadi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.
Loyihaning asosiy o‘ziga xosligi ADHL (aerodynamic deceleration and horizontal landing) tizimidir. SpaceX kompaniyasidan farqli o‘laroq, Nayuta raketaning birinchi bosqichini vertikal emas, balki gorizontal tarzda qo‘ndirishni rejalashtirmoqda. Bu jarayon atmosferaga kirishda aerodinamik tormozlanish orqali amalga oshiriladi. Birinchi sinov parvozi 2027-yil boshiga belgilangan.
Hozirgi kunda Xitoyning LandSpace, Space Pioneer va iSpace kabi aksariyat xususiy kompaniyalari Falcon 9 singari vertikal qo‘nish (VTVL) texnologiyasiga tayanmoqda. Nayuta esa Black Bird-R deb nomlangan birinchi bosqich uchun 13 ta Canglong-1 metan-kislorodli dvigatellaridan foydalanishni ko‘zlamoqda. Zanglamaydigan po‘latdan foydalanish va qayta foydalanish imkoniyati loyihaning masshtabini oshirishga qaratilgan.
Biroq mutaxassislar ushbu sxemaning muhandislik xavflaridan ogohlantirmoqda. Gorizontal qo‘nish tizimi raketaning og‘irligini oshiradi va issiqlikdan himoya qilish tizimini murakkablashtiradi. Shunga qaramay, Xitoyning tijorat kosmik sanoatidagi davlat ko‘magi va sun’iy yo‘ldoshlar tarmog‘iga bo‘lgan talab Nayuta kabi startaplar uchun yangi imkoniyatlar eshigini ochmoqda.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
