Kanadada muzdan qoʻrqmaydigan noyob suzuvchi quyosh elektr stansiyasi yaratildi

Kanada tadqiqotchilari ekstremal sovuq sharoitlarda va muzlaydigan suv havzalarida ham uzluksiz ishlay oladigan noodatiy suzuvchi quyosh elektr stansiyasini ishlab chiqishdi. Ushbu texnologiya qayta tiklanuvchi energiya manbalarini hatto eng shimoliy hududlarda ham samarali qoʻllash imkonini beradi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Anʼanaviy suzuvchi quyosh panellari uchun qish faslidagi muz qatlami eng katta xavf hisoblanadi. Muzning kengayishi va harakati plastik platformalarni tezda ishdan chiqarishi mumkin. Kanadalik muhandislar bu muammoni hal qilish uchun suv oʻtkazmaydigan egiluvchan koʻpikli material (penoplast) va havo pufakchalari tizimidan foydalanishdi.

Muzga qarshi pufakchalar texnologiyasi

Tizimning asosi suv tubiga oʻrnatilgan aeratsiya nasosidir. ixbt.com maʼlumotiga koʻra, nasos suv tubiga havo haydaydi va koʻtarilayotgan pufakchalar suvning pastki iliq qatlamlarini yuqoriga olib chiqadi. Natijada, stansiya atrofida hatto qattiq sovuqda ham muzlamaydigan ochiq suv maydoni saqlanib qoladi.

Ontario provinsiyasida oʻtkazilgan sinovlar shuni koʻrsatdiki, nasosning ishlashi uchun sarflanadigan energiya juda kam — u panellar ishlab chiqarayotgan umumiy quvvatning bor-yoʻgʻi 0,02 foizini tashkil etadi. Tajriba qurilmasi bir yil davomida 7,7 MW·soat elektr energiyasi ishlab chiqarishga muvaffaq boʻldi.

Yangi konstruksiya nafaqat chidamliligi, balki samaradorligi bilan ham ajralib turadi. Tadqiqotchilarning hisob-kitoblariga koʻra, ushbu tizimning foydali ish koeffitsienti anʼanaviy suzuvchi platformalarga qaraganda 2,7 foizga yuqori. Bu panellarning suv bilan yaqin aloqada boʻlishi va tabiiy sovutilishi bilan izohlanadi.

Suvni tejash va kelajak istiqbollari

Elektr energiyasi ishlab chiqarishdan tashqari, ushbu texnologiya ekologik jihatdan ham foydalidir. Panellar suv yuzasini quyosh nuri va shamoldan toʻsib, bugʻlanishni sezilarli darajada kamaytiradi. Olimlarning taʼkidlashicha, kichik hovuz yuzasining yarmini shunday panellar bilan qoplash orqali har yili yuzlab kubometr suvni saqlab qolish mumkin.

Oʻzbekiston kabi iqlimi keskin oʻzgaruvchan va suv resurslari cheklangan hududlar uchun ham bu kabi texnologiyalar kelajakda dolzarb boʻlishi mumkin. Ayniqsa, qishda muzlaydigan suv omborlarida elektr energiyasi olish va yozda bugʻlanishning oldini olishda bu yechim qoʻl keladi.

Hozirda loyihaning keyingi bosqichi rejalashtirilmoqda. Tadqiqotchilar texnologiyani yirikroq suv havzalarida va tijorat obʼektlarida sinab koʻrishni maqsad qilishgan. Agar sinovlar muvaffaqiyatli yakunlansa, shimoliy mamlakatlarda quyosh energetikasidan foydalanish koʻlami keskin kengayishi kutilmoqda.