Turistik shaharlarda «Siyesta»: yangi tartib taklif etildi

O‘zbekistonning to‘rt asosiy turistik shahrida yozgi sayohat tartibini keskin o‘zgartirish taklif qilinmoqda. Jamoatchilik muhokamasiga qo‘yilgan loyiha ma’qullansa, Toshkent, Samarqand, Buxoro va Xivadagi turistik obyektlar kunning eng issiq qismida tanaffus qilib, kech soat 23:00 gacha ishlashi mumkin.

Yangi rejim oddiy ish vaqtini qisqartirish emas. Tashabbus sayyohlik faolligini salqin ertalabki va kechki soatlarga ko‘chirish, «Tungi muzey» hamda «Kechki ekskursiya» kabi yangi dasturlarni rivojlantirishni nazarda tutadi.

Yangi tartib qanday ishlaydi?

Taqdim etilgan loyihaga ko‘ra, turistik obyektlar faoliyati ikki smenaga ajratiladi. Kunduzgi eng issiq to‘rt soat davomida esa tashriflar vaqtincha to‘xtatiladi.

Shu tariqa, turistik obyektlar kuniga jami 12 soat ishlaydi. Faqat faoliyat uzluksiz davom etmay, harorat nisbatan qulay bo‘lgan ikki davrga taqsimlanadi.

Rejani 2026 yildan boshlab yozgi mavsumda qo‘llash taklif etilmoqda. Hozircha bu yakuniy qaror emas, balki jamoatchilik muhokamasiga taqdim etilgan loyiha hisoblanadi.

Nega kunduzi to‘rt soatlik tanaffus taklif qilinmoqda?

O‘zbekistonning tarixiy shaharlaridagi ko‘plab turistik yo‘nalishlar ochiq osmon ostida joylashgan. Sayyohlar bir obyektdan ikkinchisiga ko‘pincha piyoda yuradi, tarixiy majmualarni esa uzoq vaqt davomida ochiq maydonda tomosha qiladi.

Kunning 13:00 dan 17:00 gacha bo‘lgan qismi yozda harorat eng yuqori ko‘tariladigan davr sifatida qaralmoqda. Loyiha tashabbuskorlari aynan shu vaqtda sayyohlar oqimini kamaytirib, tashriflarni ertalab va kechqurunga ko‘chirishni maqsad qilgan.

Kutilayotgan natijalar:

• sayyohlar uchun qulayroq sharoit yaratish;

• issiq vaqtda ochiq maydonlarda uzoq qolishni kamaytirish;

• turistik obyektlarning ish rejimini iqlimga moslashtirish;

• kunduzgi soatlarda energiya tizimiga tushadigan yuklamani pasaytirish;

• kechki xizmatlar bozorini kengaytirish.

Tarixiy shaharlarda tungi hayot faollashishi mumkin

Loyihaning eng qiziq qismi — turistik obyektlarni faqat kechroq yopish emas, balki kechki turizmning alohida mahsulotga aylantirilishidir.

«Tungi muzey» va «Kechki ekskursiya» dasturlari orqali tarixiy obidalarni maxsus yoritish, gidlar ishtirokida kechki sayohatlar o‘tkazish hamda madaniy dasturlarni ko‘paytirish rejalashtirilmoqda.

Bu format ayniqsa Samarqand, Buxoro va Xiva kabi me’moriy yodgorliklari ko‘p bo‘lgan shaharlar uchun yangi imkoniyat ochishi mumkin. Tarixiy binolar tungi yoritish ostida kunduzgidan butunlay boshqacha ko‘rinish kasb etadi.

Kechki sayyohlik oqimining oshishi quyidagi sohalarga ham ta’sir qilishi mumkin:

• restoran va qahvaxonalar;

• gid va tarjimonlar xizmati;

• taksi hamda jamoat transporti;

• suvenir do‘konlari;

• teatr va konsert maydonchalari;

• mehmonxona hamda ko‘ngilochar muassasalar.

«Siyesta» sayyohning kunini qanday o‘zgartiradi?

Yangi rejim joriy etilsa, sayyohlar ertalab soat 07:00 dan tarixiy obyektlarni tomosha qilishni boshlashi mumkin. Tushdan keyingi tanaffus vaqtida esa mehmonxonada dam olish, restoranga borish yoki yopiq binolardagi xizmatlardan foydalanish imkoni bo‘ladi.

Soat 17:00 dan keyin asosiy turistik faollik yana tiklanib, kechki ekskursiyalar soat 23:00 gacha davom etishi mumkin.

Shu ma’noda «siyesta» sayyohlik dasturini qisqartirmaydi. Aksincha, bir kunlik sayohatni ertalabki va kechki ikki faol qismga ajratib, eng noqulay soatlarni dam olish uchun qoldiradi.

Barcha obyektlar to‘rt soatga yopiladimi?

Loyihada turistik obyektlar uchun maxsus ish jadvali taklif qilingan. Biroq muzeylar, tarixiy majmualar, savdo nuqtalari, mehmonxonalar va umumiy ovqatlanish muassasalariga bir xil tartib tatbiq etilishi yoki etilmasligi hozircha aniqlashtirilishi lozim.

Masalan, mehmonxona, restoran yoki yopiq ko‘ngilochar markazlar kunduzgi tanaffus paytida ham faoliyat yuritishi mumkin. Ochiq maydondagi ekskursiya va tarixiy obyektlarda esa maxsus rejim qo‘llash mantiqan qulayroq ko‘rinadi.

Yakuniy hujjatda qaysi obyektlar yangi tartibga majburiy, qaysilari ixtiyoriy tarzda o‘tishi aniq belgilab berilishi muhim.

Loyiha oldidagi asosiy savollar

«Siyesta» rejimi sayyohlar uchun qulay bo‘lishi mumkin, ammo uni amalga oshirish faqat ish vaqtini o‘zgartirish bilan cheklanmaydi.

Tizim samarali ishlashi uchun:

• muzey va obidalarning yangi jadvali oldindan e’lon qilinishi;

• turistik platformalarda ish vaqti yangilanishi;

• kechki jamoat transporti ko‘paytirilishi;

• sayyohlik hududlarida yoritish va xavfsizlik kuchaytirilishi;

• gidlar va xizmat ko‘rsatuvchi xodimlar uchun smenali ish tartibi belgilanishi;

• turoperatorlar ekskursiya dasturlarini qayta tuzishi zarur bo‘ladi.

Aks holda, kunduzgi tanaffusdan bexabar sayyoh yopiq obyekt oldiga kelib qolishi yoki kechki dastur tugaganidan keyin transport topishda qiynalishi mumkin.

Turizmda yangi model sinovdan o‘tishi mumkin

O‘zbekistonda turizm oqimi ko‘payib borayotgan bir paytda xizmatlarni mahalliy iqlimga moslashtirish muhim masalaga aylanmoqda. Taqdim etilgan tashabbus odatiy kunduzgi turizmdan ertalabki va tungi faollikka asoslangan yangi modelga o‘tishni taklif qilmoqda.

Loyiha to‘g‘ri tashkil etilsa, sayyohlar eng issiq vaqtda dam olib, tarixiy shaharlarni salqin va yorug‘ kechalarda tomosha qilish imkoniga ega bo‘ladi. Shu bilan birga, restoranlar, madaniy maydonchalar va boshqa xizmatlar uchun ish vaqti hamda daromad imkoniyatlari kengayishi mumkin.

Biroq tashabbus hozircha muhokama bosqichida. Uning aniq qamrovi, amal qilish muddati va qaysi obyektlarga tatbiq etilishi yakuniy qarordan keyin ma’lum bo‘ladi.

Sizningcha, turistik obyektlarni kunduzi yopib, kechasi soat 23:00 gacha ishlatish sayyohlar uchun qulay bo‘ladimi? Fikringizni izohda qoldiring va maqolani do‘stlaringizga Telegram yoki boshqa ijtimoiy tarmoqlarda ulashing!